Zamówienie-Koszyk
Dokończ - Edytuj - Anuluj

Droga Użytkowniczko, Drogi Użytkowniku, klikając AKCEPTUJĘ I PRZECHODZĘ DO SERWISU wyrazisz zgodę na to aby Rachunkowość Sp. z o.o. oraz Zaufani Partnerzy przetwarzali Twoje dane osobowe takie jak identyfikatory plików cookie, adresy IP, otwierane adresy url, dane geolokalizacyjne, informacje o urządzeniu z jakiego korzystasz. Informacje gromadzone będą w celu technicznego dostosowanie treści, badania zainteresowań tematami, dostosowania niektórych treści do lokalizacji z której jest odczytywana oraz wyświetlania reklam we własnym serwisie oraz w wykupionych przez nas przestrzeniach reklamowych w Internecie. Wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Klikając w przycisk AKCEPTUJĘ I PRZECHODZĘ DO SERWISU wyrażasz zgodę na zapisanie i przechowywanie na Twoim urządzeniu plików cookie. W każdej chwili możesz skasować pliki cookie oraz ograniczyć możliwość zapisywania nowych za pomocą ustawień przeglądarki.

Wyrażając zgodę, pozwalasz nam na wyświetlanie spersonalizowanych treści m.in. indywidualne rabaty, informacje o wykupionych przez Ciebie usługach, pomiar reklam i treści.

AKCEPTUJĘ I PRZECHODZĘ DO SERWISU
account_circle
dehaze

Logowanie

e-mail:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą e-maila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój e-mail wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z e-maila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

e-mail:

Klikając w poniższy link, zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą e-maila

Sprawdzanie danych....

Silniejsza osłona stosunku pracy od 26.04.2023 r.

Renata Majewska
Renata Majewska
prawnik, ekspert prawa pracy
więcej ⇒

Dalsze wzmocnienie gwarancji zatrudnienia, zwłaszcza dla rodziców, to efekt zmian w ustawach okołokodeksowych, wprowadzonych nowelizacją work-life balance.

[1] Zmiany w Kp zostały opisane w „Rachunkowości” nr 4/2023, w artykułach: ⇒Uprawnienia rodzicielskie pracowników –nowe zasady⇐ oraz ⇒Zmiany w warunkach pracy – w kwietniu 2023 r⇐.

Ustawa z 9.03.2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (DzU poz. 641, dalej nowelizacja work-life balance) modyfikuje – poza Kp i ustawą zasiłkową – inne przepisy prawa pracy. Wszystkie nowości weszły w życie po upływie 21 dni od jej ogłoszenia, tj. 26.04.2023 r.[1]

Skuteczniejsza ochrona przed redukcjami grupowymi

Podczas zwolnień grupowych pracodawca może wręczyć niektórym pracownikom – szczególnie chronionym przed zwolnieniem z pracy, określonym w art. 5 ust. 5 ustawy z 13.03.2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (tekst jedn. DzU z 2018 r. poz. 1969, dalej ustawa o zwolnieniach grupowych) – co najwyżej wypowiedzenie zmieniające dotychczasowe warunki pracy i/lub płacy. Chodzi m.in. o pracowników korzystających z urlopu macierzyńskiego/na warunkach macierzyńskiego, rodzicielskiego i ojcowskiego.

Od 26.04.2023 r. wydłużył się czas obowiązywania ww. mechanizmu osłonowego – obejmuje wskazane osoby od dnia złożenia wniosku o udzielenie któregoś z wymienionych urlopów bądź jego części do dnia zakończenia urlopu. Z ochrony korzystają również pracownicy na urlopie opiekuńczym (to nowy rodzaj zwolnienia od pracy, określony w art. 1731–1733 Kp, wprowadzony nowelizacją work-life balance) – od dnia złożenia wniosku o ten urlop do dnia jego zakończenia. Nadal obowiązuje zasada, że jeśli wręczone ww. osobom wypowiedzenie zmieniające miałoby spowodować obniżenie wynagrodzenia, to do końca ochrony dostaną one dodatek wyrównawczy.

Urlop opiekuńczy pracownika a zawieszenie działalności gospodarczej

Pracowników przebywających na urlopach opiekuńczych nie uwzględnia się przy ustalaniu średniorocznego zatrudnienia, wyznaczającego status przedsiębiorcy mikro, małego i średniego w rozumieniu ustawy z 6.03.2018 r. Prawo przedsiębiorców (tekst jedn. DzU z 2023 r. poz. 221, dalej Pp). Zatrudnianie takiego pracownika nie stanowi też przeszkody w zawieszeniu prowadzonej działalności gospodarczej. W świetle zmienionego art. 22 Pp z tego uprawnienia może bowiem skorzystać również przedsiębiorca angażujący wyłącznie pracowników na urlopie macierzyńskim/na warunkach macierzyńskiego, wychowawczym, opiekuńczym lub rodzicielskim, niełączących korzystania z urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego tego urlopu.

Nadal obowiązuje regulacja, że pracownikowi kończącemu – podczas zawieszenia działalności przez pracodawcę – któryś z wymienionych rodzajów urlopów lub korzystanie z urlopu rodzicielskiego łączonego z pracą w niewielkim wymiarze, należy się wynagrodzenie jak za przestój.

Jeżeli podczas zwolnień grupowych dojdzie do ustania współpracy z takim pracownikiem z powodu odrzucenia przez niego zaproponowanych w wypowiedzeniu zmieniającym warunków pracy i/lub płacy, pracodawca musi obecnie udowodnić, że przy składaniu wypowiedzenia zmieniającego kierował się innymi powodami niż złożenie przez pracownika wniosku o któryś z urlopów na dzieci (nowy art. 5 ust. 6a ustawy o zwolnieniach grupowych). Z analizy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2019/1158 w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów (DzUrz UE L 188 z 12.07.2019 r.), wdrożonej nowelizacją work-life balance, wynika, że przywołany przepis wyposaża osobę zwolnioną w dwa uprawnienia:

1. Jeśli uważa, że utraciła posadę z powodu złożenia wniosku o urlop macierzyński/na warunkach macierzyńskiego, ojcowski, rodzicielski czy opiekuńczy, może się zwrócić do pracodawcy o przedstawienie należycie uzasadnionych powodów wręczenia wypowiedzenia warunków pracy i/lub płacy (a więc także zwolnienia z pracy), a ten ma obowiązek podać je na piśmie.

2. Gdy wykaże przed sądem fakty uprawdopodabniające, że wypowiedzenie zmieniające dostała z powodu złożenia wniosku o jeden z urlopów na dzieci, pracodawca musi udowodnić istnienie innych przyczyn swojej decyzji (tzw. przerzucenie ciężaru dowodu).

Delegowany bardziej zorientowany w swoim statusie

Zmiany w sporządzaniu informacji o warunkach zatrudnienia (IWZ), jakie od 26.04.2023 r. zostały wdrożone do Kp, dotyczą też (choć z pewnymi modyfikacjami) pracowników delegowanych z Polski do innego kraju UE na okres przekraczający 4 kolejne tygodnie (nowy rozdz. 5b w ustawie z 10.06.2016 r. o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług, tekst jedn. DzU z 2021 r. poz. 1140). Pracodawca, jeszcze przed wysłaniem pracownika na wskazanych warunkach do pracy w państwie członkowskim UE, musi zaktualizować jego IWZ o dodatkowe warunki pracy i/lub płacy dodane do art. 29 § 3 i art. 291 § 2 Kp nowelizacją work-life balance, a ponadto podać w niej:

  • wynagrodzenie za pracę przysługujące zgodnie z prawem przyjmującego państwa UE,
  • dodatek z tytułu delegowania lub przepisy prawa pracy, postanowienia regulaminów, statutów, układów zbiorowych pracy bądź innych porozumień zbiorowych o zwrocie wydatków na pokrycie kosztów podróży, wyżywienia i zakwaterowania lub należności na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową,
  • link do oficjalnej strony internetowej prowadzonej przez przyjmujące państwo, zawierającej informacje o warunkach zatrudnienia, które trzeba stosować do pracowników delegowanych.

Dane te pracodawca może przekazać w postaci papierowej lub elektronicznej (jeżeli pracownik ma możliwość wydrukowania oraz przechowywania informacji, a pracodawca zachowa dowód ich przekazania lub otrzymania). O zmianie któregoś z warunków zatrudnienia musi też powiadomić pracownika niezwłocznie – najpóźniej w dniu, kiedy zmiana ma zastosowanie do pracownika (z wyjątkiem, gdy wynika ona ze zmiany przepisów prawa pracy, postanowień układów zbiorowych pracy lub porozumień zbiorowych, które zostały wcześniej wskazane w IWZ).

Dochodzenie – przez pracownika delegowanego z Polski – udzielenia wymienionych informacji nie może stanowić:

  • podstawy do jakiegokolwiek niekorzystnego traktowania czy do jakichkolwiek negatywnych konsekwencji wobec niego,
  • przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie lub rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia, prowadzenia przygotowań do takiego rozstania czy też zastosowania działania mającego skutek równoważny, chyba że pracodawca wysyłający udowodni, że przy rozwiązywaniu umowy o pracę lub zastosowaniu działania kierował się innymi powodami.

Ochrona ta obejmuje również pracownika, który wsparł w jakikolwiek sposób delegowanego w korzystaniu z jego uprawnień.

Delegowany, którego już spotkały opisane negatywne konsekwencje, ma prawo – w ciągu 7 dni od złożenia przez pracodawcę oświadczenia woli o rozwiązaniu umowy o pracę bądź o zastosowaniu równoważnego działania – złożyć wniosek (w postaci papierowej lub elektronicznej) o przedstawienie należycie uzasadnionych powodów swojej decyzji. Pracodawca ma obowiązek udzielenia odpowiedzi w ciągu kolejnych 7 dni. Ponadto pracownikowi (i wspierającej go osobie) przysługuje roszczenie o odszkodowanie nie niższe od minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Wypowiedzenie dla pracownika tymczasowego – bez uzasadnienia

Nowelizacja work-life balance wprowadziła od 26.04.2023 r. powszechny obowiązek uzasadniania wypowiedzenia umowy o pracę na czas określony oraz jego uprzedniej konsultacji związkowej. Nie dotyczy to jednak wypowiedzenia dla pracownika tymczasowego, ze względu na specyfikę jego zatrudnienia. Zgodnie bowiem z nowym, obowiązującym od 26.04.2023 r. brzmieniem art. 21 ust. 1 ustawy z 9.07.2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych (tekst jedn. DzU z 2019 r. poz. 1563) do umów o pracę zawartych między agencją pracy tymczasowej a pracownikiem tymczasowym nie stosuje się art. 251, art. 30 § 4, art. 38 § 1 i art. 45 § 1 Kp. Oznacza to, że agencja, która chce złożyć pracownikowi tymczasowemu wypowiedzenie, nie musi go uzasadniać.

Podobnie jest z kolejnym nowym rozwiązaniem wdrożonym do Kp – wyposażeniem pracownika tymczasowego, zwolnionego z pracy z naruszeniem przepisów o wypowiadaniu, w:

  • roszczenie o uznanie bezskuteczności wymówienia, a gdy umowa o pracę została już rozwiązana – w alternatywne żądanie przywrócenia do pracy i wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, lub
  • żądanie jedynie odszkodowania.

Pracownik tymczasowy skorzysta z niego połowicznie. Zasadniczo bowiem każdy pracownik tymczasowy, którego umowa o pracę zostanie nieprawidłowo wypowiedziana, zachowuje prawo wyłącznie do odszkodowania – za czas, do upływu którego miała trwać umowa, ale nie większego niż za 3 mies. Jeśli jednak niepoprawne wypowiedzenie otrzyma pracownik tymczasowy: na 4 lata przed osiągnięciem wieku emerytalnego, ciężarna, pracownik, który założył wniosek o urlop macierzyński/na warunkach macierzyńskiego, rodzicielski, ojcowski lub o część takiego urlopu (od dnia złożenia takiego wniosku), bądź pracownik korzystający z ochrony związkowej, przysługuje mu wybór między przywróceniem do pracy a odszkodowaniem (nowe ust. 2–4 w art. 21 ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych).

Zamknij

Skróty w artykułach

akty prawne, standardy i interpretacje:
  • dyrektywa 112 – dyrektywa Rady 2006/112/WE z 28.11.2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (DzUrz UE L 347 z 11.12.2006 r.)
  • dyrektywa 2013/34/UE – dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/34/UE z 26.06.2013 r. w sprawie rocznych sprawozdań finansowych, skonsolidowanych sprawozdań finansowych i powiązanych sprawozdań niektórych rodzajów jednostek (...) (DzUrz UE L 182 z 29.06.2013 r.)
  • Kc – ustawa z 23.04.1964 r. Kodeks cywilny (DzU z 2023 r. poz. 1610)
  • KIMSF – interpretacje Komitetu ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej
  • Kks – ustawa z 10.09.1999 r. Kodeks karny skarbowy (DzU z 2023 r. poz. 654)
  • Kp – ustawa z 26.06.1974 r. Kodeks pracy (DzU z 2023 r. poz. 1465)
  • Kpc – ustawa z 17.11.1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (DzU z 2023 r. poz. 1550)
  • Ksh – ustawa z 15.09.2000 r. Kodeks spółek handlowych (DzU z 2022 r. poz. 1467)
  • KSR – Krajowe Standardy Rachunkowości
  • MSR – Międzynarodowe Standardy Rachunkowości (ang. International Accounting Standards) wydawane od 2002 r. jako MSSF
  • MSSF – Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej (ang. International Financial Reporting Standards)
  • Op – ustawa z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (DzU z 2023 r. poz. 2383)
  • Ppsa – ustawa z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DzU z 2023 r. poz. 1634)
  • rozporządzenie o instrumentach finansowych – rozporządzenie Ministra Finansów z 12.12.2001 r. w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych (DzU z 2017 r. poz. 277)
  • rozporządzenie o konsolidacji – rozporządzenie Ministra Finansów z 25.09.2009 r. w sprawie szczegółowych zasad sporządzania przez jednostki inne niż banki, zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji skonsolidowanych sprawozdań finansowych grup kapitałowych (DzU z 2017 r. poz. 676)
  • rozporządzenie składkowe – rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18.12.1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (DzU z 2023 r. poz. 728)
  • rozporządzenie z 13.09.2017 r. – rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów w sprawie rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (DzU z 2020 r. poz. 342)
  • specustawa – ustawa z 2.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. DzU z 2023 r. poz. 1327)
  • uobr – ustawa z 11.05.2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (DzU z 2023 r. poz. 1015)
  • uor – ustawa z 29.09.1994 r. o rachunkowości (DzU z 2023 r. poz. 120)
  • updof – ustawa z 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (DzU z 2022 r. poz. 2647)
  • updop – ustawa z 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (DzU z 2022 r. poz. 2587)
  • upol – ustawa z 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (DzU z 2023 r. poz. 70)
  • US GAAP – Amerykańskie Standardy Rachunkowości (ang. Generally Accepted Accounting Principles)
  • ustawa akcyzowa – ustawa z 6.12.2008 r. o podatku akcyzowym (DzU z 2023 r. poz. 1542)
  • ustawa emerytalna – ustawa z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (DzU z 2023 r. poz. 1251)
  • ustawa KAS – ustawa z 16.11.2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (DzU z 2023 r. poz. 615)
  • ustawa o KRS – ustawa z 20.08.1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (DzU z 2023 r. poz. 685)
  • ustawa o PCC – ustawa z 9.09.2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (DzU z z 2023 r. poz. 170)
  • ustawa o VAT – ustawa z 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (DzU z 2023 r. poz. 1570)
  • ustawa o zfśs – ustawa z 4.03.1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (DzU z 2023 r. poz. 998)
  • ustawa zasiłkowa – ustawa z 25.06.1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (DzU z 2022 r. poz. 1732)
  • ustawa zdrowotna – ustawa z 27.08.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (DzU z 2022 r. poz. 2561)
  • usus – ustawa z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU z 2023 r. poz. 1230)
  • uzpd – ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne
  • Założenia koncepcyjne MSSF Założenia koncepcyjne sprawozdawczości finansowej (Conceptual Framework for Financial Reporting)
pozostałe skróty:
  • CEIDG – Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej
  • EOG – Europejski Obszar Gospodarczy
  • FEP – Fundusz Emerytur Pomostowych
  • FGŚP – Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych
  • FP – Fundusz Pracy
  • FS – Fundusz Solidarnościowy
  • IASB – Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości
  • IS – izba skarbowa
  • KAS – Krajowa Administracja Skarbowa
  • KIS – Krajowa Informacja Skarbowa
  • KNF – Komisja Nadzoru Finansowego
  • KRBR – Krajowa Rada Biegłych Rewidentów
  • KRS – Krajowy Rejestr Sądowy
  • KSB – Krajowe Standardy Badania
  • MF – Minister Finansów
  • MPiPS – Minister Pracy i Polityki Społecznej
  • MRiF – Minister Rozwoju i Finansów
  • MRiPS – Minister Rodziny i Polityki Społecznej
  • MSiG – Monitor Sądowy i Gospodarczy
  • NSA – Naczelny Sąd Administracyjny
  • PANA – Polska Agencja Nadzoru Audytowego
  • PIBR – Polska Izba Biegłych Rewidentów
  • PKD – Polska Klasyfikacja Działalności
  • pkpir – podatkowa księga przychodów i rozchodów
  • PPK – pracownicze plany kapitałowe
  • RM – Rada Ministrów
  • SA – sąd apelacyjny
  • sf – sprawozdanie finansowe
  • skok – spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa
  • SN – Sąd Najwyższy
  • SO – sąd okręgowy
  • TK – Trybunał Konstytucyjny
  • TSUE – Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
  • UCS – urząd celno-skarbowy
  • UE – Unia Europejska
  • US – urząd skarbowy
  • WDT – wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów
  • WNT – wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów
  • WSA – wojewódzki sąd administracyjny
  • zfśs – zakładowy fundusz świadczeń socjalnych
Skróty
Spis treści artykułu
Spis treści:
Stowarzyszenie
Księgowych w Polsce
Najbliższe szkolenia on-line
28.02.2024 CIT „estoński” – działanie mechanizmu i sposób jego wykorzystania przy planowaniu podatkowym z uwzględnieniem aktualnych stanowisk prezentowanych przez organy podatkowe SKwP Warszawa
28.02.2024 Dokumentacja pracownicza od A do Z SKwP Katowice
28.02.2024 Krajowy System e-faktur podatkowo i w praktyce SKwP Kielce
28.02.2024 NKUP-y w małej i dużej firmie – czyli wszystko o wydatkach, których nie można zaliczać do kosztów w 2024 r SKwP Poznań
28.02.2024 Płatnik od podstaw – nowy program obsługi programu Płatnik ZUS SKwP Wrocław
28.02.2024 Podatek VAT – uchwalone i planowane zmiany na 2024 rok. KSeF w praktyce - jak się przygotować do wdrożenia SKwP Kraków
28.02.2024 Potrącenia z wynagrodzenia za pracę, zasiłków i innych świadczeń – warsztat na kazusach SKwP Poznań
28.02.2024 Składki ZUS i zasiłki chorobowe SKwP Częstochowa, SKwP Gdańsk, SKwP Olsztyn, SKwP Zielona Góra
28.02.2024 Sporządzanie list płac pracowników od podstaw w ujęciu praktycznym SKwP Bydgoszcz, SKwP Gorzów Wielkopolski, SKwP Katowice, SKwP Kielce, SKwP Łódź, SKwP Lublin
28.02.2024 Analiza finansowa – poziom zaawansowany SKwP Warszawa
Jak Sztuczna Inteligencja (AI) usprawni pracę księgowych