Firmy przeliczą staż, od którego zależą uprawnienia pracownicze
Chodzi o art. 302–3022 Kp, zmienione lub dodane nowelizacją z 26.09.2005 r. (DzU poz. 1423), które w jednostkach sektora finansów publicznych obowiązują od początku 2026 r. Na ich podstawie, na wniosek pracownika, do okresów zatrudnienia będą dodawane dotychczas nieuwzględniane okresy działalności zawodowej, np. wykonywania umowy zlecenia lub prowadzenia pozarolniczej działalności (w rozumieniu art. 8 ust. 6 usus) – bez względu na to, kiedy one przypadły (także te sprzed 5, 10 czy 20 lat).
Chodzi o art. 302–3022 Kp, zmienione lub dodane nowelizacją z 26.09.2005 r. (DzU poz. 1423), które w jednostkach sektora finansów publicznych obowiązują od początku 2026 r. Na ich podstawie, na wniosek pracownika, do okresów zatrudnienia będą dodawane dotychczas nieuwzględniane okresy działalności zawodowej, np. wykonywania umowy zlecenia lub prowadzenia pozarolniczej działalności (w rozumieniu art. 8 ust. 6 usus) – bez względu na to, kiedy one przypadły (także te sprzed 5, 10 czy 20 lat).
Spowoduje to wydłużenie stażu pracy, od którego zależy wiele uprawnień pracowniczych, takich jak urlop wypoczynkowy, okres wypowiedzenia, odprawa z tytułu zwolnienia z przyczyn niedotyczących pracownika. Może również doprowadzić do przeliczenia dodatków stażowych czy nagród jubileuszowych, choć pracodawcy prywatni rzadko je wypłacają.
Trzeba udokumentować
Nowe okresy podlegają wliczeniu do stażu pracy, jeżeli pracownik udowodni je w sposób wskazany w Kp. Przykładowo, okresy prowadzenia pozarolniczej działalności musi potwierdzić zaświadczeniem ZUS o opłaceniu składek emerytalnej, rentowych lub wypadkowych, a jeśli w tym okresie nie podlegał ubezpieczeniom na mocy przepisów odrębnych – wszelkimi dokumentami poświadczającymi ten okres. Aby dowieść okresów realizacji zlecenia, w których był objęty ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, powinien dostarczyć zaświadczenie ZUS o podleganiu tym ubezpieczeniom. Okresy, w których zleceniobiorca nie podlegał ubezpieczeniom, można dowieść wszelkimi dostępnymi dokumentami.
Zasady dokumentowania nowych okresów zostały szczegółowo opisane w „Rachunkowości” 2025, nr 12.
Osoby będące 1.05.2026 r. pracownikami zakładów pracy spoza sektora finansów publicznych mają 24 mies. na dostarczenie do działów kadr dokumentów potwierdzających nowe okresy. Jeśli nie zrobią tego między 1.05.2026 a 30.04.2028 r., pracodawca nie będzie musiał zakwalifikować nowych okresów na poczet uprawnień pracowniczych. Osoby zatrudnione przez pracodawcę prywatnego po 1.05.2026 r. mają prawo udokumentować nowe okresy w każdym czasie. Uprawnienia pracownicze, wynikające z dodania nowych okresów do stażu pracy, przysługują od dnia nabycia do nich prawa, jednak nie wcześniej niż od 1.05.2026 r. (art. 6 nowelizacji).
Prawo do urlopu wypoczynkowego
Nowelizacja nakazuje wliczanie nowych okresów zarówno do ogólnego stażu pracy (uzyskanego u wszystkich poprzednich pracodawców), jak i do stażu zakładowego (tylko u obecnego pracodawcy). U wszystkich pracodawców prywatnych okresy te mogą prowadzić do zwiększenia wymiaru urlopu wypoczynkowego. Pracownik zatrudniony krócej niż 10 lat ma prawo do 20 dni urlopu w roku kalendarzowym, a zatrudniony co najmniej 10 lat – do 26 dni. Przez okresy zatrudnienia rozumie się:
- zakończone okresy zatrudnienia bez względu na przerwy w nich i sposób ustania stosunku pracy,
- niezakończone okresy zatrudnienia, w części przypadającej przed rozpoczęciem równoległego stosunku pracy,
- niektóre okresy nauki wskazane w art. 155 Kp,
- inne okresy wliczane na podstawie przepisów odrębnych, jak pobieranie zasiłku dla bezrobotnych, niektóre rodzaje urlopów bezpłatnych (art. 154 § 1, art. 1541 Kp).
Nowe okresy wlicza się do stażu pracy z uwzględnieniem 3-letniego terminu przedawnienia. W odniesieniu do urlopu wypoczynkowego biegnie on od 1 października roku kalendarzowego następującego po roku, w którym pracownik nabył prawo do urlopu. Ewentualne wyrównania z tego tytułu przysługują jednak dopiero za okresy od 1.05.2026 r.
Na 5.05.2026 r. pracownik spółki ma prawo do 20 dni urlopu wypoczynkowego. Tego dnia udokumentował 2 lata członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej oraz 1,5 roku pracy na umowę zlecenia. W efekcie już w 2025 r. należałby mu się urlop w wymiarze 26 dni. Zgodnie z nowelizacją uprawnienia pracownicze wynikające z wliczenia nowych okresów do stażu pracy przysługują jednak nie wcześniej niż od 1.05.2026 r. Pracownik nabywa zatem prawo do 26 dni urlopu za bieżący (2026) rok.
Wypowiedzenie i odprawy
Od 1.05.2026 r. nowe okresy pracodawca prywatny musi też zaliczać do zakładowego stażu pracy, jeśli w tym czasie pracownik świadczył pracę na jego rzecz (art. 3021 § 8 Kp). Mogą one zatem wydłużyć przysługujące zwalnianemu wypowiedzenie czy zwiększyć odprawę należną z tzw. ustawy o zwolnieniach grupowych bądź odprawę pośmiertną. Uprawnienia te są bowiem uwarunkowane – co do zasady – okresami zatrudnienia u danego pracodawcy (art. 36 § 1, art. 93 § 2 Kp oraz art. 8 ust. 1 ustawy z 13.03.2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, tekst jedn. DzU z 2025 r. poz. 570). Nowe okresy nie wliczają się jednak do okresów zatrudnienia, od których zależy wypowiedzenie umowy o pracę trwające 1.05.2026 r.
W kwietniu 2026 r. pracodawca wręczył pracownicy jednomiesięczne wypowiedzenie; upłynie ono zatem 31.05.2026 r. Pracownica 6.05.2026 r. przedstawiła dokumenty potwierdzające, że przez 3 lata, będąc studentką, pracowała na umowę zlecenia dla obecnego pracodawcy. Nie wpłynie to na wydłużenie jej wypowiedzenia, bo 1.05.2026 r. już ono biegło.
W maju 2026 r. spółka wręczyła pracownikowi jednomiesięczne wypowiedzenie; upłynie ono 30.06.2026 r. Pracownik udokumentował 6.05.2026 r., że przez 3 lata prowadził działalność gospodarczą na rzecz obecnego pracodawcy (współpraca B2B). Dzięki temu nabył prawo do wypowiedzenia w wymiarze 3 mies.
Stosunek pracy w firmie zatrudniającej co najmniej 20 pracowników uległ rozwiązaniu 30.04.2026 r. z przyczyn organizacyjnych. Ostatniego dnia zatrudnienia pracownica dostała odprawę w wysokości 2-miesięcznego wynagrodzenia. Pod koniec kwietnia dostarczyła zaświadczenie potwierdzające, że wcześniej przez 4 lata pracowała na zlecenie na rzecz tej firmy. Domagała się wyższej odprawy – w kwocie 3-miesięcznego wynagrodzenia (przysługującej zwalnianemu, który był zatrudniony u danego pracodawcy przez ponad 8 lat). Pracodawca odmówił, argumentując, że ma obowiązek stosowania nowych przepisów stażowych dopiero od 1.05.2026 r. Postąpił prawidłowo.
Zaloguj się
Aby czytać dalej, jeśli masz wykupiony abonament
Kup dostęp do tego artykułu
Cena dostępu do pojedynczego artykułu tylko 12,30
Kup abonament
| Abonamenty on-line | Prenumeratorzy | Członkowie SKwP | ||||||||
|
Bezpłatny dostęp do tego artykułu i ponad 3500 innych, dla prenumeratorów miesięcznika „Rachunkowość". Pomoc w uzyskaniu dostępu:
|
15% rabat na wszystkie zakupy. Zapytaj o kod w swoim Oddziale. Stowarzyszenie Księgowych w Polsce jest organizacją, do której należy ponad 26 000 księgowych, a członkostwo wiąże się z licznymi korzyściami. |
„Rachunkowość” - od 75 lat źródło rzetelnej wiedzy!
Skróty w artykułach
- dyrektywa 112 – dyrektywa Rady 2006/112/WE z 28.11.2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (DzUrz UE L 347 z 11.12.2006 r.)
- dyrektywa 2013/34/UE – dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/34/UE z 26.06.2013 r. w sprawie rocznych sprawozdań finansowych, skonsolidowanych sprawozdań finansowych i powiązanych sprawozdań niektórych rodzajów jednostek (...) (DzUrz UE L 182 z 29.06.2013 r.)
- Kc – ustawa z 23.04.1964 r. Kodeks cywilny (DzU z 2023 r. poz. 1610)
- KIMSF – interpretacje Komitetu ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej
- Kks – ustawa z 10.09.1999 r. Kodeks karny skarbowy (DzU z 2023 r. poz. 654)
- Kp – ustawa z 26.06.1974 r. Kodeks pracy (DzU z 2023 r. poz. 1465)
- Kpc – ustawa z 17.11.1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (DzU z 2023 r. poz. 1550)
- Ksh – ustawa z 15.09.2000 r. Kodeks spółek handlowych (DzU z 2022 r. poz. 1467)
- KSR – Krajowe Standardy Rachunkowości
- MSR – Międzynarodowe Standardy Rachunkowości (ang. International Accounting Standards) wydawane od 2002 r. jako MSSF
- MSSF – Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej (ang. International Financial Reporting Standards)
- Op – ustawa z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (DzU z 2023 r. poz. 2383)
- Ppsa – ustawa z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DzU z 2023 r. poz. 1634)
- rozporządzenie o instrumentach finansowych – rozporządzenie Ministra Finansów z 12.12.2001 r. w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych (DzU z 2017 r. poz. 277)
- rozporządzenie o konsolidacji – rozporządzenie Ministra Finansów z 25.09.2009 r. w sprawie szczegółowych zasad sporządzania przez jednostki inne niż banki, zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji skonsolidowanych sprawozdań finansowych grup kapitałowych (DzU z 2017 r. poz. 676)
- rozporządzenie składkowe – rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18.12.1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (DzU z 2023 r. poz. 728)
- rozporządzenie z 13.09.2017 r. – rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów w sprawie rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (DzU z 2020 r. poz. 342)
- specustawa – ustawa z 2.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. DzU z 2023 r. poz. 1327)
- uobr – ustawa z 11.05.2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (DzU z 2023 r. poz. 1015)
- uor – ustawa z 29.09.1994 r. o rachunkowości (DzU z 2023 r. poz. 120)
- updof – ustawa z 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (DzU z 2022 r. poz. 2647)
- updop – ustawa z 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (DzU z 2022 r. poz. 2587)
- upol – ustawa z 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (DzU z 2023 r. poz. 70)
- US GAAP – Amerykańskie Standardy Rachunkowości (ang. Generally Accepted Accounting Principles)
- ustawa akcyzowa – ustawa z 6.12.2008 r. o podatku akcyzowym (DzU z 2023 r. poz. 1542)
- ustawa emerytalna – ustawa z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (DzU z 2023 r. poz. 1251)
- ustawa KAS – ustawa z 16.11.2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (DzU z 2023 r. poz. 615)
- ustawa o KRS – ustawa z 20.08.1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (DzU z 2023 r. poz. 685)
- ustawa o PCC – ustawa z 9.09.2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (DzU z z 2023 r. poz. 170)
- ustawa o VAT – ustawa z 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (DzU z 2023 r. poz. 1570)
- ustawa o zfśs – ustawa z 4.03.1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (DzU z 2023 r. poz. 998)
- ustawa zasiłkowa – ustawa z 25.06.1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (DzU z 2022 r. poz. 1732)
- ustawa zdrowotna – ustawa z 27.08.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (DzU z 2022 r. poz. 2561)
- usus – ustawa z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU z 2023 r. poz. 1230)
- uzpd – ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne
- Założenia koncepcyjne MSSF – Założenia koncepcyjne sprawozdawczości finansowej (Conceptual Framework for Financial Reporting)
- CEIDG – Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej
- EOG – Europejski Obszar Gospodarczy
- FEP – Fundusz Emerytur Pomostowych
- FGŚP – Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych
- FP – Fundusz Pracy
- FS – Fundusz Solidarnościowy
- IASB – Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości
- IS – izba skarbowa
- KAS – Krajowa Administracja Skarbowa
- KIS – Krajowa Informacja Skarbowa
- KNF – Komisja Nadzoru Finansowego
- KRBR – Krajowa Rada Biegłych Rewidentów
- KRS – Krajowy Rejestr Sądowy
- KSB – Krajowe Standardy Badania
- MF – Minister Finansów
- MPiPS – Minister Pracy i Polityki Społecznej
- MRiF – Minister Rozwoju i Finansów
- MRiPS – Minister Rodziny i Polityki Społecznej
- MSiG – Monitor Sądowy i Gospodarczy
- NSA – Naczelny Sąd Administracyjny
- PANA – Polska Agencja Nadzoru Audytowego
- PIBR – Polska Izba Biegłych Rewidentów
- PKD – Polska Klasyfikacja Działalności
- pkpir – podatkowa księga przychodów i rozchodów
- PPK – pracownicze plany kapitałowe
- RM – Rada Ministrów
- SA – sąd apelacyjny
- sf – sprawozdanie finansowe
- skok – spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa
- SN – Sąd Najwyższy
- SO – sąd okręgowy
- TK – Trybunał Konstytucyjny
- TSUE – Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
- UCS – urząd celno-skarbowy
- UE – Unia Europejska
- US – urząd skarbowy
- WDT – wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów
- WNT – wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów
- WSA – wojewódzki sąd administracyjny
- zfśs – zakładowy fundusz świadczeń socjalnych
