Od wewnątrzwspólnotowego nabycia kradzionego kampera też należy się akcyza

Tak wynika z pisma KIS z 14.09.2026 r. (0111-KDIB3-3.4013.212.2026.2.MW).

Kupując w Niemczech skradziony pojazd (kamper), spółka nie wiedziała, że może pochodzić z przestępstwa. Nabyła go w dobrej wierze od osoby fizycznej na podstawie pisemnej umowy kupna-sprzedaży. Sprzedający przedstawił odpowiednie dokumenty, w tym niemiecki dowód rejestracyjny. Spółka sprowadziła samochód do Polski, a wkrótce po tym został on zatrzymany przez Policję i zabezpieczony na potrzeby prowadzonego postępowania karnego. Dlatego nie może nim dysponować. Nie nabyła jego własności, bo zgodnie z art. 169 § 2 Kc w przypadku rzeczy skradzionej jest to możliwe po upływie 3 lat od kradzieży. Pojazd nie został też w Polsce zarejestrowany. W Niemczech był po raz pierwszy zarejestrowany w październiku 2025 r. Jest samochodem osobowym w rozumieniu art. 100 ust. 4 ustawy akcyzowej.

Posiadanie to nie własność

Spółka pytała, czy ma w związku z tym obowiązek zapłaty akcyzy z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego, o którym mowa w art. 100 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 101 ust. 2 ustawy akcyzowej. Jej zdaniem nie, bo z przepisów tych wynika, że dla powstania obowiązku podatkowego nie wystarczy samo fizyczne przemieszczenie pojazdu przez granicę. Konieczne jest również, by nabyła prawo do rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel. W ocenie spółki ta przesłanka nie została spełniona. Osoba podająca się za sprzedającego nie była właścicielem pojazdu i nie była uprawniona do rozporządzania nim jak właściciel. Spółka nie nabyła zatem od niej tego prawa, lecz jedynie weszła w posiadanie pojazdu. Po zatrzymaniu samochodu nie może też wykonywać podstawowych uprawnień właścicielskich: swobodnie z niego korzystać, sprzedać go, ustanowić na nim zabezpieczenia, zarejestrować, oddać w najem. To potwierdza, że nie uzyskała realnego prawa do rozporządzania nim jak właściciel.

Nieważna forma ani warunki czynności

KIS nie zgodziła się z tą argumentacją. Przypomniała, że zgodnie z art. 5 ustawy akcyzowej czynności lub stany faktyczne, o których mowa m.in. w art. 100 ust. 1–2, są przedmiotem opodatkowania akcyzą niezależnie od tego, czy zostały wykonane lub powstały z zachowaniem warunków oraz form określonych przepisami prawa. Dlatego – według KIS – z punktu widzenia oceny, czy dana czynność rodzi skutki podatkowe w akcyzie, dochowanie warunków przewidzianych przepisami prawa dla dokonania tych czynności jest obojętne. Dla powstania obowiązku podatkowego kluczowe jest już samo dokonanie czynności, z którą ustawa wiąże powstanie tego obowiązku; nawet jeżeli zostałaby ona dokonana z naruszeniem przepisów (np. w drodze czynu zabronionego).

Art. 100 ust. 1 pkt 2 ustawy akcyzowej jednoznacznie wskazuje, że przedmiotem opodatkowania akcyzą jest m.in. nabycie wewnątrzwspólnotowe samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Moment powstania obowiązku podatkowego w takim przypadku reguluje art. 101 ust. 2 i jest to związane z nabyciem prawa do rozporządzania samochodem jak właściciel.

Aby rozporządzać jak właściciel, nie trzeba być właścicielem

Pojęcie to – zdaniem KIS – nie jest tożsame z „nabyciem prawa własności samochodu osobowego”. Z orzecznictwa sądowego wynika, że jego zakres jest zdecydowanie szerszy i obejmuje także podmiot, który nie będąc prawnym właścicielem samochodu osobowego, jest jego posiadaczem, i który na podstawie konkretnej czynności z jego udziałem uzyskał możliwość faktycznego dysponowania pojazdem w sposób i w zakresie przysługującym właścicielowi – nawet jeżeli równocześnie skutkiem tej czynności nie jest przeniesienie prawa własności – stwierdziła KIS. Powołała się przy tym na liczne wyroki NSA, m.in. z 20.02.2019 r. (I GSK 1249/16), 3.09.2014 r. (I GSK 199/13) i 13.12.2012 r. (I GSK 609/11).

W efekcie uznała, że spółka w chwili zawarcia umowy kupna-sprzedaży nabyła prawo do rozporządzania samochodem jak właściciel. Na jej podstawie uzyskała bowiem możliwość faktycznego dysponowania nim w sposób i w zakresie przysługującym właścicielowi – m.in. przemieściła go z Niemiec do Polski. Bez znaczenia jest, że umowa dotyczyła samochodu pochodzącego z kradzieży. Przemieszczenie to podlega opodatkowaniu akcyzą.

Należy dodać, że wcześniej KIS też wyrażała analogiczny pogląd (m.in. w pismach z 9.01.2025 r., 0111-KDIB3-3.4012.481.2024.1.AM, i 16.01.2023 r., 0111-KDIB3-3.4013.255.2022.1.JS). Najnowsza interpretacja wskazuje, że podatnicy nie mogą liczyć na złagodzenie stanowiska w tej kwestii.