Zbiorczy wyciąg bankowy a kod kontrahenta w JPK_KR_PD

Tak wynika z odpowiedzi Ministerstwa Finansów z 15.09.2026 r. na pytanie Redakcji.

Obowiązek wykazywania kodu kontrahenta w polu D_3 węzła Dziennik struktury JPK_KR_PD budzi w praktyce wiele wątpliwości. Jedna z nich dotyczy wyciągów bankowych stanowiących zbiorcze dowody księgowe, które mogą obejmować wiele różnych operacji, w tym takie, w których kontrahentem jednostki jest sam bank (np. pobranie opłaty za prowadzenie rachunku bankowego).

Problem staje się szczególnie widoczny w przypadku ujmowania całego wyciągu bankowego w księgach rachunkowych jako jednego zbiorczego zapisu księgowego. Pole D_3 w węźle Dziennik pozwala bowiem na wskazanie jednego kodu kontrahenta w ramach danego zapisu, podczas gdy poszczególne operacje objęte wyciągiem mogą mieć odmienny charakter i dotyczyć wielu podmiotów.

Z wyjaśnień Ministerstwa Finansów wynika, że jeżeli wyciąg bankowy jest jedynie dowodem potwierdzającym zapłatę za transakcję z kontrahentem, nie ma obowiązku wykazywania danych tego kontrahenta w polu D_3. Jednocześnie, jeśli wyciąg dokumentuje transakcję zawartą z bankiem, dane banku jako kontrahenta powinny zostać wykazane.

Na wyciągu i płatność, i operacja z bankiem

Pojawiły się wątpliwości, jak postąpić w przypadku wyciągu bankowego obejmującego zarówno płatności, jak i operację z bankiem. Jeżeli jeden wyciąg obejmuje np. 100 operacji, z których 99 stanowi zapłatę należności lub zobowiązań wobec różnych kontrahentów, natomiast jedna to pobrana przez bank opłata za prowadzenie rachunku, to czy dane banku powinny być wykazane w polu D_3 węzła „Dziennik”? Jeśli tak, to w jaki sposób to zrobić, gdy cały wyciąg jest ujmowany w księgach jako jeden zbiorczy zapis księgowy, a pole D_3 pozwala na wskazanie jednego kodu kontrahenta. Które rozwiązanie z punktu widzenia wymogów JPK_KR_PD jest w takim przypadku prawidłowe:

1. uznanie, że ten sam wyciąg bankowy stanowi podstawę dokonania w dzienniku kilku odrębnych zapisów księgowych odpowiadających poszczególnym operacjom lub jednorodnym grupom operacji, przy czym operacja dotycząca np. opłaty bankowej zostaje wyodrębniona jako osobny zapis i wyłącznie przy tym zapisie w polu D_3 wskazywany jest kod banku?
2. pozostawienie jednego zbiorczego zapisu księgowego obejmującego cały wyciąg bankowy i wskazanie w polu D_3 kodu banku?
3. odrębne ujęcie operacji, w której bank występuje jako kontrahent, np. opłaty lub prowizji bankowej, na podstawie polecenia księgowania (PK), z wykorzystaniem konta rozrachunkowego z bankiem i wskazaniem kodu banku w polu D_3 przy tym zapisie, a następnie rozliczenie powstałego rozrachunku na podstawie zbiorczego wyciągu bankowego, przy którym pole D_3 nie jest wypełniane?

Nie ma jednej techniki księgowania

Odpowiedź resortu finansów nie przesądza wprost, który z tych sposobów ewidencji należy zastosować. Ministerstwo Finansów wskazało natomiast na problem związany z wariantem przedstawionym w pkt 2: Problem może pojawić się wtedy, gdy cały wyciąg bankowy zostanie ujęty w księgach jako jeden zbiorczy zapis, a w polu D_3 zostanie wskazany kod banku. Takie rozwiązanie może sugerować, że wszystkie operacje znajdujące się na wyciągu dotyczą tego banku, podczas gdy w rzeczywistości kod banku odnosi się tylko do konkretnej operacji, np. opłaty bankowej. W takiej sytuacji dane mogą nie zostać prawidłowo odczytane, a przede wszystkim może nie być możliwe jednoznaczne przypisanie poszczególnych operacji do właściwych kontrahentów. Dlatego istotne jest, aby przyjęty sposób ewidencjonowania pozwalał na jednoznaczne rozróżnienie poszczególnych transakcji.

W odpowiedzi wskazano też, jaki rezultat powinien zapewniać przyjęty sposób ewidencji: Przyjęte rozwiązanie powinno być zgodne z obowiązującymi przepisami podatkowymi, w szczególności dotyczącymi CIT i PIT, oraz z odpowiednimi rozporządzeniami. (…) Sposób księgowania zależy m.in. od przyjętej polityki rachunkowości oraz specyfiki działalności. Najważniejsze jest, aby zastosowane rozwiązanie pozwalało prawidłowo przedstawić wymagane informacje i było zgodne z obowiązującymi przepisami.