Jaka ewidencja w spółce jawnej z udziałem innych spółek jawnych założonych przez osoby fizyczne

Potwierdza to interpretacja KIS z 14.09.2026 r. (0115-KDIT1.4011.528.2026.1.JG).

Spółka jawna rozpoczęła działalność w 2026 r. Nie jest podatnikiem CIT (złożyła informację CIT-15J). Jej wspólnikami są osoba fizyczna i dwie spółki jawne, których wspólnikami również są osoby fizyczne i które także są transparentne podatkowo. Spółka założyła podatkową księgę przychodów i rozchodów (pkpir).

We wniosku o interpretację wskazywała, że nie wybrała dobrowolnie prowadzenia ksiąg rachunkowych. Chciała potwierdzenia, że nie ma obowiązku ich prowadzenia wyłącznie dlatego, że dwoma jej bezpośrednimi wspólnikami są inne spółki jawne niebędące podatnikami podatku dochodowego. Argumentowała, że dochód z jej działalności nie podlega opodatkowaniu na poziomie spółki (ani jej, ani na poziomie spółek jawnych pośredniczących), lecz – po ustaleniu na podstawie pkpir – jest finalnie przypisywany osobom fizycznym będącym podatnikami PIT, proporcjonalnie do ich bezpośrednich albo pośrednich praw do udziału w zysku. Prowadzenie przez nią pkpir wypełnia wynikający z art. 24a ust. 1 updof obowiązek prowadzenia ewidencji w sposób zapewniający ustalenie dochodu albo straty, podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy.

Co prawda przepisy posługują się pojęciem „spółki jawnej osób fizycznych”, jednak pojęcie to powinno być oceniane z uwzględnieniem transparentności podatkowej spółek jawnych pośredniczących.

KIS uznała to stanowisko za nieprawidłowe. Wskazała, że z art. 24a ust. 1 updof wynika wprost, iż tylko spółki jawne osób fizycznych mogą prowadzić pkpir. Natomiast wspólnikami wnioskującej spółki jawnej są dwie inne spółki jawne, a nie tylko osoby fizyczne. Z kolei w myśl art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 uor jej przepisy stosuje się m.in. do spółek handlowych, przy czym na zasadzie dobrowolności mogą je stosować osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki cywilne osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku, spółki jawne osób fizycznych, spółki partnerskie oraz przedsiębiorstwa w spadku, których przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów za poprzedni rok obrotowy wyniosły mniej niż równowartość w walucie polskiej 2,5 mln euro.

Jak czytamy w interpretacji, w Państwa przypadku wspólnikami spółki jawnej są także inne osobowe spółki handlowe. Fakt, że wspólnikami tamtych spółek są osoby fizyczne, nie zmienia statusu prawnego Państwa spółki. Z perspektywy prawa Państwa spółka nie jest „spółką jawną osób fizycznych”, lecz spółką jawną, której wspólnikami są także inne podmioty gospodarcze (spółki osobowe prawa handlowego). Biorąc powyższe pod uwagę, Państwa spółka ma obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych (pełnej księgowości). Nie ma ona prawa do prowadzenia pkpir.

Według KIS nie zmienia tego fakt, że spółka jawna – jako spółka niebędąca podatnikiem CIT – jest transparentna podatkowo (finalnymi podatnikami podatku dochodowego z tytułu udziału w jej zysku są wyłącznie osoby fizyczne). Istotne jest to, że w art. 24a ust. 1 updof ustawodawca wskazał konkretne podmioty: spółki jawne osób fizycznych, a nie spółki jawne jako takie.