Ulgi podatkowe także dla transkrybowanych małżeństw jednopłciowych
Tak wynika z interpretacji ogólnej MF z 24.09.2026 r. (DTS6.80226.2026).
Polskie prawo nie dopuszcza możliwości zawarcia małżeństwa przez osoby tej samej płci ani innych form rejestrowania związków jednopłciowych. W świetle wyroku TSUE (C-713/23) i wydanych w jego następstwie orzeczeń sądów administracyjnych polskie organy są jednak zobligowane do wpisywania aktów małżeństw jednopłciowych obywateli UE – legalnie zawartych w innych krajach UE – do rejestru stanu cywilnego, a tym samym do ich uznania w świetle polskiego prawa.
Sądy zastrzegają przy tym, że sam wpis nie określa uprawnień takiego związku w obszarze prawa – np. administracyjnego, podatkowego, cywilnego, rodzinnego, pracy i ubezpieczeń społecznych oraz ubezpieczenia zdrowotnego. Na gruncie podatkowym MF postanowił rozwiązać ten problem w drodze interpretacji ogólnej. Ma ona ten skutek, że podatnik, który się do niej zastosuje, nie może ponieść z tego tytułu negatywnych konsekwencji podatkowych.
Te same zasady jak w przypadku małżeństw zawartych w Polsce
Zgodnie z interpretacją MF wpisanie do polskiego rejestru stanu cywilnego zagranicznego aktu małżeństwa osób tej samej płci, zawartego w innym państwie UE, daje podstawę do traktowania tych osób na gruncie prawa podatkowego tak jak pozostających w związku małżeńskim w rozumieniu ustawy z 25.02.1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn. DzU z 2026 r. poz. 236). Nie mogą być one traktowane przez polskie organy podatkowe jak osoby stanu wolnego. Tak jest w każdym obszarze prawa podatkowego, zarówno na gruncie praw, jak i obowiązków podatkowych. I to co do zasady od momentu zawarcia małżeństwa (a nie od daty transkrypcji).
Osoby te mogą więc korzystać z przewidzianych dla małżonków ulg i preferencji (np. w PIT) na takich samych warunkach (z uwzględnieniem tych samych ograniczeń), jak osoby pozostające w związku małżeńskim w rozumieniu prawa rodzinnego.
Mają też np. prawo do odmowy zeznań w charakterze świadka, które mogłyby obciążyć małżonka w sprawie podatkowej, czy do zapłaty podatku za małżonka.
Uznaje się także istnienie wynikającego z małżeństwa powinowactwa między małżonkiem a krewnymi drugiego małżonka. Jest to istotne dla celów podatku od spadków i darowizn (przysługujące ulgi i zwolnienia) czy podatku od czynności cywilnoprawnych.
Do wspólnego rozliczenia wymagana wspólność majątkowa
Niektóre preferencje i obowiązki podatkowe zależą od istnienia wspólności majątkowej między małżonkami, np. wspólne rozliczenie małżonków czy odpowiedzialność – w trakcie trwania małżeństwa – wspólnym majątkiem za zobowiązania podatkowe, a po rozwodzie – odpowiedzialność solidarna za zaległości powstałe w czasie istnienia wspólności majątkowej. Aby złożyć wspólny roczny PIT, małżonkowie tej samej płci muszą więc wykazać, że są objęci wspólnością majątkową. To na nich spoczywa ciężar dowodu, a w razie wątpliwości powinni przedstawić dodatkowe dokumenty lub rozstrzygnięcia sądu.
Co istotne, MF zastrzegł, że interpretacja stanowi wykonanie przywołanego na wstępie wyroku TSUE. Nie przesądza zatem skutków podatkowych transkrypcji do polskich akt stanu cywilnego innych aktów małżeństwa, w tym zawartych w państwach trzecich.
Skróty w artykułach
- dyrektywa 112 – dyrektywa Rady 2006/112/WE z 28.11.2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (DzUrz UE L 347 z 11.12.2006 r.)
- dyrektywa 2013/34/UE – dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/34/UE z 26.06.2013 r. w sprawie rocznych sprawozdań finansowych, skonsolidowanych sprawozdań finansowych i powiązanych sprawozdań niektórych rodzajów jednostek (...) (DzUrz UE L 182 z 29.06.2013 r.)
- Kc – ustawa z 23.04.1964 r. Kodeks cywilny (DzU z 2023 r. poz. 1610)
- KIMSF – interpretacje Komitetu ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej
- Kks – ustawa z 10.09.1999 r. Kodeks karny skarbowy (DzU z 2023 r. poz. 654)
- Kp – ustawa z 26.06.1974 r. Kodeks pracy (DzU z 2023 r. poz. 1465)
- Kpc – ustawa z 17.11.1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (DzU z 2023 r. poz. 1550)
- Ksh – ustawa z 15.09.2000 r. Kodeks spółek handlowych (DzU z 2022 r. poz. 1467)
- KSR – Krajowe Standardy Rachunkowości
- MSR – Międzynarodowe Standardy Rachunkowości (ang. International Accounting Standards) wydawane od 2002 r. jako MSSF
- MSSF – Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej (ang. International Financial Reporting Standards)
- Op – ustawa z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (DzU z 2023 r. poz. 2383)
- Ppsa – ustawa z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DzU z 2023 r. poz. 1634)
- rozporządzenie o instrumentach finansowych – rozporządzenie Ministra Finansów z 12.12.2001 r. w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych (DzU z 2017 r. poz. 277)
- rozporządzenie o konsolidacji – rozporządzenie Ministra Finansów z 25.09.2009 r. w sprawie szczegółowych zasad sporządzania przez jednostki inne niż banki, zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji skonsolidowanych sprawozdań finansowych grup kapitałowych (DzU z 2017 r. poz. 676)
- rozporządzenie składkowe – rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18.12.1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (DzU z 2023 r. poz. 728)
- rozporządzenie z 13.09.2017 r. – rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów w sprawie rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (DzU z 2020 r. poz. 342)
- specustawa – ustawa z 2.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. DzU z 2023 r. poz. 1327)
- uobr – ustawa z 11.05.2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (DzU z 2023 r. poz. 1015)
- uor – ustawa z 29.09.1994 r. o rachunkowości (DzU z 2023 r. poz. 120)
- updof – ustawa z 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (DzU z 2022 r. poz. 2647)
- updop – ustawa z 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (DzU z 2022 r. poz. 2587)
- upol – ustawa z 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (DzU z 2023 r. poz. 70)
- US GAAP – Amerykańskie Standardy Rachunkowości (ang. Generally Accepted Accounting Principles)
- ustawa akcyzowa – ustawa z 6.12.2008 r. o podatku akcyzowym (DzU z 2023 r. poz. 1542)
- ustawa emerytalna – ustawa z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (DzU z 2023 r. poz. 1251)
- ustawa KAS – ustawa z 16.11.2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (DzU z 2023 r. poz. 615)
- ustawa o KRS – ustawa z 20.08.1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (DzU z 2023 r. poz. 685)
- ustawa o PCC – ustawa z 9.09.2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (DzU z z 2023 r. poz. 170)
- ustawa o VAT – ustawa z 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (DzU z 2023 r. poz. 1570)
- ustawa o zfśs – ustawa z 4.03.1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (DzU z 2023 r. poz. 998)
- ustawa zasiłkowa – ustawa z 25.06.1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (DzU z 2022 r. poz. 1732)
- ustawa zdrowotna – ustawa z 27.08.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (DzU z 2022 r. poz. 2561)
- usus – ustawa z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU z 2023 r. poz. 1230)
- uzpd – ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne
- Założenia koncepcyjne MSSF – Założenia koncepcyjne sprawozdawczości finansowej (Conceptual Framework for Financial Reporting)
- CEIDG – Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej
- EOG – Europejski Obszar Gospodarczy
- FEP – Fundusz Emerytur Pomostowych
- FGŚP – Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych
- FP – Fundusz Pracy
- FS – Fundusz Solidarnościowy
- IASB – Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości
- IS – izba skarbowa
- KAS – Krajowa Administracja Skarbowa
- KIS – Krajowa Informacja Skarbowa
- KNF – Komisja Nadzoru Finansowego
- KRBR – Krajowa Rada Biegłych Rewidentów
- KRS – Krajowy Rejestr Sądowy
- KSB – Krajowe Standardy Badania
- MF – Minister Finansów
- MPiPS – Minister Pracy i Polityki Społecznej
- MRiF – Minister Rozwoju i Finansów
- MRiPS – Minister Rodziny i Polityki Społecznej
- MSiG – Monitor Sądowy i Gospodarczy
- NSA – Naczelny Sąd Administracyjny
- PANA – Polska Agencja Nadzoru Audytowego
- PIBR – Polska Izba Biegłych Rewidentów
- PKD – Polska Klasyfikacja Działalności
- pkpir – podatkowa księga przychodów i rozchodów
- PPK – pracownicze plany kapitałowe
- RM – Rada Ministrów
- SA – sąd apelacyjny
- sf – sprawozdanie finansowe
- skok – spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa
- SN – Sąd Najwyższy
- SO – sąd okręgowy
- TK – Trybunał Konstytucyjny
- TSUE – Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
- UCS – urząd celno-skarbowy
- UE – Unia Europejska
- US – urząd skarbowy
- WDT – wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów
- WNT – wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów
- WSA – wojewódzki sąd administracyjny
- zfśs – zakładowy fundusz świadczeń socjalnych