Szef KAS potwierdza: księgi zagranicznego oddziału nie muszą być przesyłane do US

Tak wynika z interpretacji Szefa KAS z 29.07.2026 r. (DOP12.8221.43.2026), zmieniającej przeciwną interpretację KIS. Ta w kilku pismach z 2025 r. i początku 2026 r. twierdziła co innego, ale niedawno również zmieniła zdanie, o czym pisaliśmy w artykule Obowiązki w zakresie JPK_CIT w przypadku spółki z zagranicznym oddziałem – nowe stanowisko fiskusa, „Nawigator Księgowych” 2026, nr 4.

Okazało się, że nie było to jednostkowe stanowisko, a nowy kierunek wykładni fiskusa.

KIS w zmienionej przez Szefa KAS interpretacji uznała, że wynikający z art. 9 ust. 1c updop obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych przy użyciu programów komputerowych oraz przesyłania ich do US po zakończeniu roku w ustrukturyzowanej formie (tzw. JPK_CIT) ciąży na polskiej spółce macierzystej również w odniesieniu do jej zagranicznych oddziałów (w Czechach, Estonii, na Węgrzech, Łotwie, Litwie i Słowacji), sporządzających samodzielne sprawozdania finansowe (samobilansujących się). Zagraniczny oddział nie jest bowiem odrębnym od jednostki macierzystej podmiotem, a jedynie wyodrębnioną organizacyjnie i majątkowo częścią spółki. To ona ma obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych oddziałów. W konsekwencji jej księgi prowadzone na potrzeby samobilansujących się zagranicznych oddziałów, jako stanowiące element ksiąg podatnika i służące ustaleniu podstawy opodatkowania CIT, podlegają przekazaniu w pliku JPK_KR_PD.

Szef KAS nie zgodził się z tym stanowiskiem. Wskazał, że kluczowa jest wykładnia art. 9 ust. 1 updop, który nakłada na podatników CIT obowiązek prowadzenia ewidencji rachunkowej zgodnie z odrębnymi przepisami, w sposób zapewniający określenie wysokości dochodu (straty), podstawy opodatkowania oraz wysokości należnego podatku za rok podatkowy. Updop nie reguluje w sposób autonomiczny zasad prowadzenia rachunkowości dla celów podatkowych, tylko odsyła do odrębnych przepisów. W polskim systemie prawnym ogólne zasady prowadzenia rachunkowości (w tym ksiąg rachunkowych) określa uor. Tymczasem zagraniczne oddziały polskich przedsiębiorstw są zobowiązane do prowadzenia ksiąg rachunkowych według przepisów obowiązujących w państwie, w którym oddział ma siedzibę.

Organ przyznał więc rację spółce, która argumentowała, że skoro na podstawie przepisów o rachunkowości jest obowiązana do prowadzenia ewidencji rachunkowej tylko w zakresie jednostki macierzystej, z wyłączeniem samobilansujących się oddziałów zagranicznych, to – zgodnie z art. 9 ust. 1c updop – powinna przesyłać do US jedynie księgi rachunkowe prowadzone przez siebie, a nie przez zagraniczne oddziały, które są innymi jednostkami w rozumieniu uor.

Szef KAS przypomniał przy tym, że nieobjęcie ksiąg rachunkowych oddziałów zagranicznych obowiązkami w zakresie JPK_CIT nie zwalnia spółki macierzystej z wykazywania danych dotyczących tych oddziałów w prowadzonej przez nią ewidencji rachunkowej (np. pozabilansowej).