Obowiązki w zakresie JPK_CIT w przypadku spółki z zagranicznym oddziałem – nowe stanowisko fiskusa

W pismach z 14.03.2025 r. (0111-KDIB1-2.4010.745.2024.1.AW), 23.10.2025 r. (0111-KDIB2-1.4010.387.2025.1.BJ), 3.10.2025 r. (0111-KDWB.4010.100.2025.1.KKM) i 6.02.2026 r. (0111-KDIB2-1.4010.585.2025.1.AJ) KIS uznała, że wynikający z art. 9 ust. 1c updop obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych przy użyciu programów komputerowych oraz przesyłania ich do US po zakończeniu roku w ustrukturyzowanej formie (tzw. JPK_CIT) ciąży na polskiej jednostce macierzystej również w stosunku do jej zagranicznych oddziałów sporządzających samodzielne sprawozdania finansowe (samobilansujących się). Argumentowała, że zagraniczny oddział nie jest odrębnym od jednostki macierzystej podmiotem, a jedynie wyodrębnioną organizacyjnie i majątkowo częścią spółki. To ona ma obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych oddziałów. W konsekwencji księgi (…) prowadzone dla potrzeb samobilansujących zagranicznych oddziałów, jako stanowiące element ksiąg podatnika i służące ustaleniu podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych, podlegają przekazaniu w strukturze logicznej, o której mowa w art. 193a § 2 Op.

W interpretacji z 2.04.2026 r. (0111-KDIB1-2.4010.34.2026.2.EKB) KIS podzieliła natomiast pogląd spółki, która uważała, że skoro uor zobowiązuje ją do prowadzenia ewidencji rachunkowej z wyłączeniem zagranicznych oddziałów samobilansujących, to ma ona obowiązek przesyłania do US jedynie własnych ksiąg rachunkowych, z wyłączeniem ksiąg oddziałów. Te ostatnie są bowiem innymi jednostkami w rozumieniu uor, a ich księgi nie są prowadzone na podstawie przepisów polskiej ustawy, tylko według przepisów obowiązujących w kraju, w którym mają siedzibę.

Jak czytamy w interpretacji, gdy jednostka macierzysta posiada oddziały poza terytorium RP, regulacje uor odnoszą się wyłącznie do sporządzanych przez takie oddziały samodzielnych sprawozdań finansowych i do zasad sporządzania łącznego sprawozdania finansowego przez jednostkę macierzystą oraz włączania do sprawozdania łącznego odpowiednich danych wynikających z bilansów tych oddziałów, natomiast same nie sankcjonują zasad prowadzenia przez takie podmioty ksiąg rachunkowych. W związku z powyższym należy przyjąć, że uor nie zawiera regulacji, które nakładają obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych dla oddziałów (zakładów) znajdujących się poza terytorium RP, które prowadzą w sposób samodzielny ewidencję (sprawozdania finansowe czy księgi rachunkowe) na potrzeby lokalnych przepisów o rachunkowości.

W efekcie, w ocenie organu, obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych i ich przesyłania do US po zakończeniu roku podatkowego na podstawie art. 9 ust. 1c updop, nie powinien obejmować zapisów (ksiąg) dotyczących samobilansujących się oddziałów zagranicznych, prowadzonych samodzielnie przez takie oddziały stosownie do przyjętej u danego podatnika polityki rachunkowości.

KIS podkreśliła przy tym, że nieobjęcie ksiąg rachunkowych oddziałów zagranicznych obowiązkami w zakresie JPK_CIT nie zwalnia macierzystej spółki z wykazywania danych dotyczących tych oddziałów w prowadzonej przez nią ewidencji rachunkowej (np. pozabilansowej), jeżeli rzutują one na krajowe obowiązki podatkowe takiej jednostki (będącej de facto jednym bytem prawnym). W art. 9 ust. 1 updop podatnicy zostali bowiem zobligowani do prowadzenia ksiąg rachunkowych w taki sposób, aby możliwe było określenie m.in. wysokości dochodu/straty, podstawy opodatkowania oraz wysokości należnego podatku za rok podatkowy. Jak wskazała KIS, obowiązek ten – dla celów podatkowych – istnieje niezależnie od możliwości, jakie wynikają z uor w odniesieniu do samobilansujących się zagranicznych oddziałów.

Na zakończenie warto przypomnieć, że w ramach JPK_CIT po raz pierwszy księgi rachunkowe mają być przesłane (za 2025 r. przez pierwszą grupę największych jednostek do tego zobligowanych) w terminie do końca lipca 2026 r. Pozostaje mieć nadzieję, że do tego czasu wyjaśni się, które z prezentowanych przez KIS stanowisk jest prawidłowe.