Ustalenie zakładowego stażu pracy po zmianie przepisów

Tak, ale nie wszystkie. Do okresu zatrudnienia u danego pracodawcy będzie się wliczać okresy zleceń lub wykonywania działalności gospodarczej na rzecz tego pracodawcy. Nie ma przy tym ograniczenia co do tego, kiedy te okresy przypadały.

Prawo do dodatku

Dodatki za wieloletnią pracę (dodatki stażowe) stanowią dodatkowy składnik wynagrodzenia wypłacany po osiągnięciu określonego stażu pracy. Prawo do dodatku ustala się na podstawie przepisów płacowych obowiązujących danego pracodawcę. Są to przepisy ustaw i rozporządzeń (w przypadku pracowników sfery budżetowej) lub układów zbiorowych, regulaminów wynagradzania bądź umów o pracę. Przy tym pracodawca „pozabudżetowy” nie musi ustanawiać dodatków stażowych, a w razie ich ustalania nie musi uzależniać prawa do nich od ogólnego stażu pracy, ale może się odnieść do okresów zatrudnienia u niego. Taka konstrukcja pozwala na większe związanie pracowników z firmą i swoiste nagradzanie nie tyle całego życia zawodowego, co wykonywania pracy na rzecz tego pracodawcy (i połączonego z tym nabywania wiedzy i doświadczenia związanych ze specyfiką jego działalności).

Nowe regulacje

Nowelizacją Kp z 26.09.2025 r.[1] ustawodawca zasadniczo zmienił sposób kształtowania okresów zatrudnienia – przez przyjęcie wielu okresów dotychczas niezaliczanych do stażu pracy. Wymienia je dodany do Kp art. 302¹.

Nie odnosząc się w tym miejscu do nich wszystkich[2], wskażemy, że głównie będą to okresy wykonywania przez osobę fizyczną:

• umów zlecenia oraz umów, do których stosuje się przepisy o zleceniu,
• umów agencyjnych,
• działalności gospodarczej (w tym w okresie korzystania z ulgi na start).

I to zarówno te, za które były opłacane składki na ubezpieczenia społeczne – osoba fizyczna podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym – jak i te, w których nie podlegała tym ubezpieczeniom na podstawie odrębnych przepisów.

Art. 302¹ Kp obowiązuje:

• od 1.01.2026 r. – u pracodawców będących jednostkami finansów publicznych,
• od 1.05.2026 r. – u pozostałych pracodawców.

Wymienione okresy zostaną wliczone do ogólnego stażu pracy (od którego zależy np. wymiar urlopu wypoczynkowego), a w pewnych okolicznościach również do tzw. zakładowego stażu pracy.

Warunek wliczania do zakładowego stażu pracy

Zgodnie z art. 302¹ § 8 Kp do okresu zatrudnienia u danego pracodawcy wliczać się będzie pracownikowi okresy, o których mowa w art. 302¹ § 1–4 i 7, jeżeli w ramach m.in. prowadzenia pozarolniczej działalności, wykonywania umowy zlecenia czy innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kc stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, „pracownik ten świadczył pracę na rzecz tego pracodawcy”.

Nie ma znaczenia, czy okresy te przypadały bezpośrednio przed powstaniem stosunku pracy, czy nawet dużo wcześniej. Istotne jest, by praca była świadczona na rzecz obecnego pracodawcy.

Co znaczy wykonywanie pracy na rzecz pracodawcy

Ustawodawca nie precyzuje sformułowania „na rzecz tego pracodawcy”. Z pewnością wykracza ono poza przypadki, w których umowy były zawarte z obecnym pracodawcą. Obejmuje również sytuacje, gdy np. umowa zlecenia była zawarta z innym podmiotem, ale usługa była świadczona dla obecnego pracodawcy (on był niejako adresatem pracy).

W mojej ocenie można się tu posiłkowo posłużyć orzecznictwem odnoszącym się do art. 8 ust. 2a usus. Zgodnie z nim w zakresie uregulowanym tą ustawą (czyli w odniesieniu do obowiązku opłacania składek społecznych) za pracownika uznaje się nie tylko osobę zatrudnioną na podstawie stosunku pracy, lecz także wykonującą pracę na podstawie m.in. umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kc stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, jeśli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.

Przykładowo, w wyroku SN z 20.05.2025 r. (II USKP 67/24) wskazano, że: „praca wykonywana na rzecz pracodawcy” to praca, której rzeczywistym beneficjentem jest pracodawca, niezależnie od formalnej więzi prawnej łączącej pracownika z osobą trzecią. Oznacza to, że bez względu na rodzaj wykonywanych przez pracownika czynności wynikających z umowy o pracę i z umowy zawartej z osobą trzecią oraz niezależnie od tożsamości rodzaju działalności prowadzonej przez pracodawcę i osobę trzecią, wystarczającą przesłanką zastosowania art. 8 ust. 2a usus jest korzystanie przez pracodawcę z wymiernych rezultatów pracy swojego pracownika, wynagradzanego przez osobę trzecią ze środków pozyskanych od pracodawcy na podstawie umowy łączącej pracodawcę z osobą trzecią (nie musi być to przy tym umowa o podwykonawstwo, może chodzić o każdy rodzaj umowy o współpracy).

Przy subsumcji (…) art. 8 ust. 2a usus ważne jest przede wszystkim wychwycenie, w danych okolicznościach faktycznych, intensywności relacji zachodzących między pracownikiem i efektami jego pracy wykonywanej w ramach umowy cywilnoprawnej a korzyściami uzyskiwanymi przez pracodawcę z tej pracy i zakresu nadzoru przez niego sprawowanego w procesie realizacji umowy cywilnoprawnej. W sytuacji powiązania kapitałowego pracodawcy i usługodawcy – zlewających się w jedną ekonomiczną całość – nie ulega wątpliwości, że mamy do czynienia z wykonywaniem pracy na rzecz pracodawcy.

Oczywiście w praktyce będzie to rodzić znaczące problemy (pomijając sytuacje, gdy w treści umowy wyraźnie wskazano, że usługi będą świadczone na rzecz podmiotu, który obecnie jest pracodawcą danej osoby fizycznej).

Do zakładowego stażu pracy, od którego w przypadku opisanym w pytaniu uzależniony jest dodatek stażowy, będą więc wliczane tylko te okresy świadczenia usług na podstawie zleceń lub w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, w których praca była wykonywana na rzecz obecnego pracodawcy.