Koniec papierowych wniosków o zasiłek opiekuńczy

Tym samym wkrótce papierowe wnioski o zasiłek opiekuńczy Z-15A (z powodu sprawowania opieki nad dzieckiem) oraz Z-15B (na chorego członka rodziny), koniecznie z oryginalnym podpisem ubezpieczonego, przejdą do historii. Stanie się to za sprawą nowelizacji z 13.02.2026 r. do ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (DzU poz. 441), która wejdzie w życie 1.07.2026 r. Zmiana pozwoli zaoszczędzić na czasie, papierze i kosztach.

Skan równy oryginałowi

Osoba ubiegająca się o zasiłek opiekuńczy, zatrudniona przez małego płatnika (zgłaszającego do ubezpieczenia chorobowego maks. 20 osób), składa do ZUS wniosek papierowy lub elektroniczny, np. korzystając ze swojego profilu informacyjnego na eZUS (art. 61 ust. 1 pkt 2 i art. 61b ust. 1 ustawy z 25.06.1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, tekst jedn. DzU z 2025 r. poz. 501 ze zm.; dalej ustawa zasiłkowa). Jeśli chce to zrobić za pośrednictwem pracodawcy, musi dostarczyć wniosek w formie papierowej z odręcznym podpisem, a ten przekazuje go następnie w oryginale (zwykle przesyłką listową) do organu rentowego.

Od 1 lipca złożone przez pracobiorców wnioski o zasiłek opiekuńczy mali płatnicy mogą przekazywać do ZUS w postaci dokumentu elektronicznego, np. załączonego skanu wniosku na eZUS (korekta art. 61b ust. 5 ustawy zasiłkowej). Wciąż też będzie dopuszczalna forma tradycyjna, określana w nowelizacji jako pisemna (stare miano – papierowa). Aby nie było wątpliwości, moc wiążącą elektronicznych wniosków o zasiłki opiekuńcze zrównano z mocą wniosków opatrzonych własnoręcznym podpisem ubezpieczonego (art. 61b ust. 5a ustawy zasiłkowej).

Podobnie będzie u dużych płatników, tj. zatrudniających ponad 20 osób, którzy sami ustalają i wypłacają zasiłki (art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy zasiłkowej). Im również pracownicy nie mogą składać wniosków o zasiłki opiekuńcze z użyciem systemu kadrowo-płacowego, poczty elektronicznej czy w postaci skanu. Jest to o tyle niezrozumiałe, że wolno im składać elektroniczne wnioski o urlopy z tytułu rodzicielstwa, za które przysługuje zasiłek macierzyński. Wkrótce jednak wszelkie przeszkody zostaną wyeliminowane i osoby zatrudnione zyskają możliwość składania wniosków także w postaci elektronicznej.

Cyfryzacja załączników

Od 1.07.2026 r. dokumenty niezbędne do przyznania i wypłaty zasiłku opiekuńczego będzie się załączać do wniosku złożonego w postaci papierowej lub jako kopie potwierdzone za zgodność z oryginałem, lub jako elektroniczne kopie (zmiana art. 61b ust. 4 ustawy zasiłkowej). Obecnie część tych dokumentów trzeba udostępnić ZUS w oryginale (w formie papierowej), a część można przekazać w formie kopii potwierdzonej za zgodność z oryginałem (w tym elektronicznie), np. orzeczenie o niepełnosprawności. Różne formy ich przekazania określa rozporządzenie MRPiPS z 8.12.2015 r. w sprawie zakresu informacji o okolicznościach mających wpływ na prawo do zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa lub ich wysokość oraz dokumentów niezbędnych do przyznania i wypłaty zasiłków (tekst jedn. DzU z 2025 r. poz. 616 ze zm.). Za każdym razem należy zatem sprawdzić w nim, jaka forma jest dozwolona.

Płatnik, który poweźmie wątpliwości co do zgodności kopii wniosku o zasiłek lub kopii załączonego dokumentu z oryginałem, będzie mógł zażądać przedłożenia oryginału (dodany ust. 5b do art. 61b ustawy zasiłkowej).