Jak korzystać z uproszczeń przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych i sporządzaniu sprawozdań finansowych

Czy sprawozdanie finansowe jednostki mikro musi rzetelnie i jasno przedstawiać jej sytuację majątkową i finansową oraz wynik finansowy?

Powodem wątpliwości co do konieczności spełniania przez jednostkę mikro nadrzędnej dla rachunkowości finansowej zasady rzetelnego i jasnego przedstawienia sytuacji majątkowej i finansowej jednostki oraz jej wyniku finansowego (zasada rzetelnego i jasnego obrazu) jest zestawienie dwóch przepisów uor. Z jednej strony art. 4 ust. 1 wymaga od wszystkich jednostek podlegających uor, aby ich rachunkowość – sprawozdania finansowe (sf) i księgi rachunkowe – spełniały tę zasadę. Z drugiej jednak strony art. 49a wprowadza domniemanie spełnienia tego wymogu przez sf jednostki mikro, które jest skuteczne w określonych warunkach. Należy uważnie przeczytać jego treść, aby umieścić we właściwym kontekście objaśnienia zawarte w pkt 14.8 i 14.9 KSR 16, które odpowiadają na te wątpliwości.

Przepis mówi o tym, że sf jednostki mikro sporządzone z zastosowaniem wskazanych w nim uproszczeń przedstawia rzetelnie i jasno sytuację majątkową i finansową oraz wynik finansowy tej jednostki. Narzuca przyjęcie założenia o rzetelności sf, niezależnie od wątpliwości, jakie można by przeciwko niemu podnieść, w zakresie uproszczeń polegających na:

1) skróceniu sf – zawarciu w nim danych zgodnych z zakresem określonym w zał. nr 4 do uor dla jednostek mikro (por. art. 46 ust. 5 pkt 4, art. 47 ust. 4 pkt 4, art. 48 ust. 3 uor), lub

2) niesporządzeniu sprawozdania z działalności (art. 49 ust. 4 uor)[3].

Wprowadza zatem rozróżnienie uproszczeń, dzieląc je na te, które wpływają na możliwość oceny wypełnienia wymogów rzetelnego i jasnego obrazu, oraz na pozostałe (o których nie wspomina). Sf jednostki mikro przysługuje przypisana „z góry” cecha rzetelności wyłącznie wobec ewentualnego zniekształcenia informacji na skutek jego skrócenia. Oznacza to, że niezależnie od opinii co do brakujących informacji, nie można wymagać od tej jednostki zamieszczenia w sf innych danych poza wskazanymi w zał. nr 4. Ocena istotności ewentualnego zniekształcenia przedstawienia sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego jest jednak uprawniona i konieczna w odniesieniu do skutków innych uproszczeń, np. ograniczenia stosowania zasady ostrożności (art. 7 ust. 2b i 2c uor).

Interpretację analizowanego art. 49a uor wspiera znajomość kontekstu systemowego, który w tym przypadku tworzy odpowiedni przepis dyrektywy 2013/34/UE. Art. 49a uor wdraża art. 36 ust. 4 tej dyrektywy. Warto jednak dodać, że oprócz treści implementowanych w uor, dyrektywa zawiera stwierdzenie o braku podstawy do uznania nadrzędności zasady rzetelnego i jasnego obrazu ponad szczegółowe przepisy (tzw. overriding principle).

Oznacza to, że w odniesieniu do jednostki mikro korzystającej ze skrócenia sf nie ma podstaw do odstąpienia od szczegółowych przepisów uor dla realizacji zasady rzetelnego i jasnego obrazu, czego wymaga art. 4 ust. 1b uor[4]. Wobec sf jednostki mikro przyjmuje się domniemanie jego rzetelności. Prawidłowy kontekst dla interpretacji tworzy w szczególności analiza możliwości uproszczenia sf wprowadzonej dyrektywą 2013/34/UE. W myśl art. 36 ust. 2 pkt a dyrektywy (z uwzględnieniem ust. 1 tego artykułu) bilans jednostki mikro w UE może się składać wyłącznie z następujących pozycji:

A. Kapitał subskrybowany niewpłacony,

B. Koszty założenia przedsiębiorstwa,

C. Aktywa trwałe,

D. Aktywa obrotowe,

E. Kapitał własny,

F. Rezerwy na zobowiązania,

G. Zobowiązania.

Jest to bardzo skrócona informacja o majątku i źródłach finansowania jednostki. Co więcej, zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt d dyrektywy 2013/34/UE przepisy krajowe mogą wymagać przekazania tylko takiej informacji do rejestru sf (w Polsce do KRS). Zewnętrzni interesariusze jednostki mikro mogą być zatem – na mocy dyrektywy – pozbawieni znaczącej części standardowych informacji z sf, w szczególności z rachunku zysków i strat oraz innych podstawowych pozycji bilansowych.

Na marginesie należy pochwalić polskiego ustawodawcę, że nie wprowadził znaczących „uproszczeń” do uor. W kontekście możliwości tak drastycznego skrócenia sf bardziej zrozumiałe staje się wprowadzenie do przepisów założenia o jego rzetelności, gdyż zapewne byłaby ona kwestionowana w wielu audytach.

Powtórzmy więc: przyjęcie w art. 49a uor założenia o rzetelności i jasności sf jednostki mikro dotyczy jedynie ewentualnych zarzutów jego zniekształcenia w związku ze skróceniem. Nie dotyczy natomiast innych uproszczeń, które mogą zastosować jednostki mikro.

Warto też odnotować, że uor niedokładnie implementuje dyrektywę 2013/34/UE w zakresie postanowień jej art. 36 ust. 1 i 4. Z ust. 4 wynika, że założenie rzetelności obejmuje sf jednostki mikro, która korzysta z uproszczenia wprowadzonego w ust. 1. Ten ustęp art. 36 dyrektywy wprowadza zaś możliwość odstąpienia od dokonywania rozliczeń międzyokresowych przychodów i kosztów (we wskazanym zakresie). Założenie rzetelności i jasności sf powinno również obejmować te uproszczenia, a nie tylko polegające na skróceniu sf.

Czy stosowanie uproszczeń przeznaczonych wyłącznie dla jednostek mikro i małych wymaga oceny istotności ich wpływu na spełnianie zasady rzetelnego i jasnego obrazu?

Odpowiedź na to pytanie brzmi: tak, wymaga. Jednak ocenę można przeprowadzić w sposób znaczenie uproszczony, który opisano w pkt 4.12 KSR 16. W myśl art. 4 ust. 1 uor wymaga się zachowania rzetelnego i jasnego odzwierciedlenia sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego w rachunkowości każdej jednostki. Można przyjąć pewne uproszczenia, jeżeli nie zniekształcają one istotnie tego odzwierciedlenia (art. 4 ust. 4 uor). Ponadto uor opisuje niektóre uproszczenia, a przy wybranych określa warunki ich stosowania.

Pewną komplikacją stosowania uproszczeń jest więc konieczność zrozumienia ich podziału na (por. też rysunek 1):

uproszczenia nieopisane w uor;

uproszczenia opisane w uor:

a) opatrzone warunkami ich stosowania:

• odnoszącymi się do nieistotności ewentualnego zniekształcenia,
• innymi warunkami, odnoszącymi się np. do wielkości jednostki,

b) bez wskazania warunków ich stosowania.

Stosowanie uproszczeń, o których uor nie wspomina, podlega ogólnym warunkom, czyli zasadzie rzetelnego i jasnego obrazu oraz konieczności zachowania nieistotności ewentualnego jej zniekształcenia. Muszą być one spełnione również w przypadku stosowania uproszczeń, które uor definiuje, ale nie określa warunków ich stosowania, ewentualnie opatruje zastrzeżeniem odnoszącym się do istotności ich wpływu. Przykładowo, uproszczenie polegające na możliwości jednorazowego odpisywania w koszty amortyzacji niskocennych środków trwałych (art. 32 ust. 6 uor) nie zostało ograniczone żadnym konkretnym warunkiem, obowiązują zatem ogólne warunki stosowania uproszczeń. Natomiast zastosowanie cen zakupu, zamiast cen nabycia, do wyceny materiałów i towarów jest obwarowane wprost warunkiem nieistotności zniekształcenia stanu aktywów i wyniku finansowego (art. 34 ust. 1 uor). W obu przypadkach stosowanie uproszczenia należy więc poprzedzić oceną istotności zniekształcenia.

W przypadku uproszczeń, których stosowanie obwarowano konkretnymi warunkami (patrz tabela 1), wymaga się spełnienia przede wszystkim tych warunków. Dla tych uproszczeń istniało pole do interpretacji, a wątpliwości w tym zakresie zostały jednoznacznie rozstrzygnięte w pkt 4.13 KSR 16. Przy stosowaniu tych uproszczeń jednostki nie mają zatem obowiązku szczegółowej oceny wpływu uproszczenia na rzetelność i jasność odzwierciedlenia sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego jednostki w jej sf, jeżeli zniekształcenie tego odzwierciedlenia nie jest oczywiste. Zniekształcenie jest oczywiste, jeśli:

• zdarzenia, których dotyczy uproszczenie, są związane z podstawową działalnością jednostki i mają duży wpływ na przedstawienie prowadzonej działalności w sf, lub
• zastosowanie uproszczenia spowodowałoby zmianę wielkości aktywów, zobowiązań, kapitałów (funduszy) własnych bądź wyniku finansowego kilkukrotnie większą od progu istotności na potrzeby sporządzania sf, co można stwierdzić nawet bez szczegółowych wyliczeń.

W celu zrozumienia znaczenia tej regulacji warto przeanalizować przykład 4.3 z KSR 16.

W uzupełnieniu do tabeli 1 należy dodać, że możliwość sporządzenia skróconego sf również zależy od spełnienia szczegółowych warunków, w tym odnoszących się do wielkości jednostki. Wykorzystanie przez jednostkę małą[5] dowolnego elementu spośród określonych w zał. nr 5 do uor nie wymaga przeprowadzania pełnej oceny istotności. Zastosowanie przez jednostkę mikro dowolnego elementu skróconego sf z zał. nr 4 nie podlega w ogóle ocenie istotności, co wynika z domniemania jego rzetelności, wprowadzonego art. 49a uor, który omówiono wcześniej.

Jakie są skutki zastosowania uproszczenia po raz pierwszy?

Zastosowanie uproszczenia stanowi zmianę zasad (polityki) rachunkowości. Jakkolwiek uor dopuszcza zmiany zasad (polityki) rachunkowości wyłącznie „w celu rzetelnego i jasnego przedstawienia sytuacji” (art. 8 ust. 2 uor, por. pkt 3.7 KSR 7), to przyjęcie uproszczeń jako zmianę takich zasad opisuje KSR 7 (pkt 3.9 lit. a). Przyjęcie uproszczonej zasady (polityki) rachunkowości należy zatem rozliczyć zgodnie z podejściem retrospektywnym (pkt 3.11 KSR 7), które wymaga następujących działań (pkt 3.12 KSR 7):

• odniesienia skutków zmiany przyjętych zasad (polityki) rachunkowości na kapitał (fundusz) własny, przez wykazanie ich na mocy art. 8 ust. 2 uor jako zysk (stratę) z lat ubiegłych lub inną pozycję kapitałów (funduszy) własnych, jeżeli tak stanowią inne przepisy,
• przekształcenia retrospektywnego danych porównawczych w sf,
• wykazania skutków zmiany przyjętych zasad (polityki) rachunkowości w odpowiedniej pozycji zestawienia zmian kapitału (funduszu) własnego, jeśli jednostka jest zobowiązana do jego sporządzania.

Od tej zasady istnieją dwa wyjątki.

1. Jeżeli przekształcenie retrospektywne (pełne i ograniczone) jest praktycznie niewykonalne, jednostka może zastosować przekształcenie prospektywne, a wtedy odnosi skutki zmiany przyjętych zasad (polityki) rachunkowości w korespondencji z wynikiem finansowym lub kapitałem (funduszem) własnym (por.

pkt 3.13–3.15 KSR 7).

2. Jeżeli przyjęcie uproszczenia nie zniekształca istotnie informacji prezentowanych w sf, to również można zastosować podejście prospektywne (pkt 4.8 KSR 16). Jest to zasadne, gdy uproszczenie dotyczy:

a) zdarzeń, które występowały w jednostce i podlegały ewidencji, ale były nieistotne, a następnie stały się istotne (por. pkt 3.9 lit. b KSR 7, w myśl którego nie jest to zmiana zasad (polityki) rachunkowości); wyjątek ten odnosi się do uproszczeń wymienionych w tabeli 1, których stosowanie jest uwarunkowane dodatkowymi kryteriami i które w związku z tym podlegają uproszczonej ocenie istotności wpływu,

b) zdarzeń, które były nieistotne i pozostały nieistotne, i właśnie z powodu tej nieistotności można w ich przypadku zastosować jedno z pozostałych uproszczeń (niewymienionych w tabeli 1).

Kiedy należy zaprzestać stosowania uproszczeń?

Uproszczone zasady (politykę) rachunkowości można stosować do roku obrotowego, w którym jednostka spełnia warunki ich wykorzystania.

Spółka z o.o. jest jednostką małą, ponieważ spełnia kryteria ilościowe określone w art. 3 ust. 1 pkt 1b uor (por. pkt 3.9 KSR 16). W związku z tym korzysta z uproszczenia polegającego na stosowaniu podatkowych zasad ujmowania leasingu (zgodnie z art. 3 ust. 6 uor, por. pkt 13.1–13.7 KSR 16).

Podstawowe parametry opisujące rozmiar spółki przedstawiono w tabeli.

Spółka była jednostką małą w 2024 r., dlatego sporządzając sf za ten rok, miała prawo do stosowania podatkowych zasad kwalifikacji leasingu.

W 2025 r. spółka przekracza dwa z trzech kryteriów, niemniej uor pozwala na utrzymanie statusu jednostki małej, co uprawnia spółkę do dalszego wykorzystania uproszczeń w tym roku obrotowym. Utrzymanie statusu jednostki małej wynika z tego, że w jednym z dwóch ostatnich lat zostały zachowane kryteria ilościowe.

W 2026 r. spółka ponownie przekracza progi ilościowe w dwóch z trzech kryteriów. Przekroczenie kryteriów nastąpiło zatem w dwóch ostatnich latach obrotowych. Wynika z tego, że spółka przestaje być jednostką małą i staje się jednostką średnią już w 2026 r. Jej zasady (polityka) rachunkowości muszą więc ulec rewizji – nie jest uprawniona do stosowania uproszczeń przeznaczonych dla jednostek małych już w sf za 2026 r. Jest zobowiązana do zastosowania kryteriów ujmowania leasingu opisanych w art. 3 ust. 4 i 5 uor.

Decydując o stosowaniu uproszczeń, w tym o ich utrzymaniu, warto rozważyć szerzej rozumiane przesłanki zastosowania uproszczeń i nie ograniczać się jedynie do analizy warunków formalnych. W KSR 16 jest mowa o następujących przesłankach (schemat 1 oraz pkt 4.4 KSR 16):

• celowość oraz ekonomiczna zasadność uproszczeń (zestawienie kosztów i korzyści),
• dopuszczalność, czyli omówione wcześniej warunki stosowania uproszczeń.

Rozważając celowość stosowania uproszczeń, należy zwrócić uwagę na to, czy uproszczone zasady (polityka) rachunkowości leżą w interesie jednostki. Na przykład, czy szerokie stosowanie odpisywania niskocennych środków trwałych w koszty bieżącego okresu nie pozostawi poza bilansem istotnej części składników majątkowych jednostki, pogarszając jej wiarygodność kredytową (niezależenie od oceny istotności wpływu takiego uproszczenia na rzetelność odzwierciedlenia jej sytuacji majątkowej). Podobny problem dotyczy ustalania wysokości progu przy początkowym ujęciu składników majątkowych spełniających zasadniczo definicję środków trwałych, ale o tak niskiej wartości początkowej, że ujmuje się ją w miesiącu zakupu w kosztach zużycia materiałów.

Ocena ekonomicznej zasadności stosowanych uproszczeń wymaga przeprowadzenia analizy kosztów i korzyści. Wiąże się z tym trudność polegająca na tym, że – zasadniczo – koszty prowadzenia rachunkowości ponosi jednostka, a korzyści z dostarczonych informacji odnoszą zewnętrzni użytkownicy. Dlatego tego rodzaju analizy są na miejscu szczególnie w przypadku skracania sf zgodnie z zał. nr 4 (dla jednostek mikro) lub z zał. nr 5 do uor (dla jednostek małych). Wybór odpowiedniego uproszczenia w tym zakresie wymaga uwzględnienia potrzeb informacyjnych rzeczywistych użytkowników informacji sprawozdawczych.

Kwestię tę ilustruje przykład 14.3 z KSR 16, który pokazuje ograniczenia skróconego sf dla jednostek mikro oraz potencjalne negatywne konsekwencje jego zastosowania.

Przy analizie kosztów i korzyści warto uwzględnić wzajemne wykluczanie się uproszczeń. Dotyczy to dwóch uproszczeń odnoszących się do materiałów, towarów oraz produktów gotowych, a polegających na:

1) nieprowadzeniu ewidencji tych składników zapasów; ich wartość początkową odpisuje się w koszty bieżącej działalności na dzień zakupu albo wytworzenia, ale nie później niż na dzień bilansowy należy dokonać ich spisu z natury oraz wyceny (art. 17 ust. 2 pkt 4 uor),

2) dokonywaniu spisu z natury tych składników zapasów na dzień inny niż ostatni dzień roku obrotowego.

W tym drugim przypadku uproszczenie może polegać na możliwości:

a) rozpoczęcia spisu z natury nie wcześniej niż 3 mies. przed końcem roku obrotowego i zakończenia do 15. dnia następnego roku obrotowego,

b) przeprowadzenia spisu z natury w dowolnym momencie w ciągu 2 lat, jeżeli te składniki zapasów podlegają ewidencji ilościowo-wartościowej oraz znajdują się na składowiskach strzeżonych.

Warunkiem zastosowania każdego z tych dwóch uproszczeń w zakresie inwentaryzacji materiałów, towarów i produktów gotowych (pkt a i b powyżej) jest prowadzenie ich ewidencji, a w drugim przypadku nawet konkretnej jej odmiany (ewidencji ilościowo-wartościowej). Są to zatem wykluczające się uproszczenia (pkt 1 i 2 z poprzedniego wyliczenia). Można skorzystać tylko z jednego z nich. Powoduje to, że brak ewidencji tych składników zapasów może być korzystny wyłącznie dla wybranych grup zapasów, których stany magazynowe na koniec roku obrotowego są niewielkie.

Jakie są skutki zakazu stosowania wartości godziwej przez jednostki mikro?

Jak ustalić wartość bilansową uszkodzonych aktywów po dokonaniu odpisu aktualizującego?

Warto przypomnieć, że zakaz stosowania wartości godziwej dotyczy jednostek mikro, które zastosowały następujące, wskazane w art. 28a uor, uproszczenia:

1) skróciły choć jeden z elementów sf zgodnie z zał. nr 4 do uor (dla jednostek mikro), czyli zastosowały:

• art. 46 ust. 5 pkt 4 uor, dotyczący bilansu,
• art. 47 ust. 4 pkt 4 uor, dotyczący rachunku zysków i strat,
• art. 48 ust. 3 uor, dotyczący informacji dodatkowej, lub

2) skorzystały z możliwości niesporządzania sprawozdania z działalności, pomimo istnienia takiego obowiązku na podstawie art. 49 ust. 1 uor, czyli z uproszczenia przewidzianego w art. 49 ust. 4.

Wystarczy, aby jednostka skorzystała tylko z jednego z powyższych uproszczeń, a obejmie ją zakaz wyceny na podstawie skorygowanej ceny nabycia i wartości godziwej. KSR 16 precyzuje, że zakaz ten dotyczy jedynie wyceny bilansowej, a nie odnosi się do wyceny początkowej, którą – w określonych warunkach – przeprowadza się na podstawie wartości godziwej (pkt 14.18 KSR 16). Jednostki mikro spełniające powyższe warunki nie mogą zatem np. stosować wartości godziwej do wyceny bilansowej aktywów finansowych oraz innych inwestycji, w tym nieruchomości inwestycyjnych.

Wynika z tego, że jednostki objęte zakazem stosowania wartości godziwej nie mogą również dokonywać odpisów aktualizujących wartość aktywów w przypadku utraty wartości przez te aktywa. Odpisy aktualizujące ustala się bowiem zasadniczo do wysokości wartości godziwej. Wycena bilansowa aktywów jednostki mikro zawsze jest więc równa ich wartości początkowej, z zastrzeżeniem środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, których wartość pomniejszają odpisy umorzeniowe (por. pkt 10.8 KSR 16).

Wątpliwości interpretacyjne wokół prosto sformułowanego art. 28a uor wynikają z tego, że wdraża on art. 36 ust. 3 dyrektywy 2013/34/UE, jednak niedokładnie. Zgodnie z przepisem dyrektywy państwa członkowskie nie powinny zezwalać na zastosowanie jej art. 8 do jednostek, które skorzystały z wymienionych wcześniej uproszczeń. Ten zaś przepis dyrektywy stanowi o dopuszczeniu do stosowania alternatywnej podstawy wyceny w postaci wartości godziwej, jako wyjątku od ogólnej zasady oparcia na wartościach historycznych, czyli cenie zakupu, cenie nabycia i kosztach wytworzenia. Z art. 8 dyrektywy 2013/34/UE nie wynika natomiast, że jest to wyjątek od zasady ostrożności, której konsekwencję stanowi obowiązek dokonywania odpisów aktualizujących. Przy dokładnym wdrożeniu przepis uzależniałby więc zastosowanie wartości godziwej do wyceny bilansowej od tego, czy doszło do utraty wartości.

Dyrektyw UE nie stosuje się jednak bezpośrednio. Art. 28a uor jest sformułowany klarownie – zakazuje on jednostkom mikro, w określonych sytuacjach, stosowania wartości godziwej i skorygowanej ceny nabycia, choć nie jest to w pełni zgodne z intencjami dyrektywy 2013/34/UE.

Czy jednostki sektora finansów publicznych mogą korzystać z uproszczeń dla jednostek mikro i małych?

Zasadniczo tak, ponieważ uor w obecnym brzmieniu nie ogranicza klasyfikacji jednostek jako mikro, małe, średnie czy duże ze względu na formę prawną i sektor działalności (publiczny czy prywatny[6]). Jednostki sektora finansów publicznych (JSFP) są zatem jednostkami mikro albo jednostkami małymi, jeżeli tylko spełnią określone kryteria ilościowe. Korzystanie z uproszczeń przeznaczonych dla tych jednostek może być jednak ograniczone innymi warunkami. Przykładowo, państwowa wyższa szkoła zawodowa jak każda inna uczelnia publiczna, samodzielne zakłady opieki zdrowotnej, instytucje kultury – jeśli spełniają kryteria ilościowe – mogą stosować podatkowe zasady kwalifikacji leasingu albo niestosować rozporządzenia o instrumentach finansowych.

Ewentualne wątpliwości w tym zakresie wynikają z niedawnej modyfikacji definicji jednostki mikro i jednostki małej[7]. Wcześniej do tych kategorii mogły być zaliczane wyłącznie jednostki określone ze względu na wielkość oraz formę prawną (m.in. spółki handlowe, spółki cywilne i inne osoby prawne, ale nie np. jednostki budżetowe). Ponieważ niektóre JSFP posiadają osobowość prawną, już poprzednio mogły się stać jednostkami mikro lub małymi, po spełnieniu wszystkich warunków. Inne jednak, niezależnie od spełnienia kryteriów ilościowych, nie mogły zostać jednostkami mikro ani małymi.

Warto ponadto dodać, że JSFP nie mogą stosować niektórych uproszczeń. Dotyczy to:

1) podatkowych zasad amortyzacji (art. 32 ust. 7 i 8 uor),

2) nietworzenia biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów dotyczących przyszłych świadczeń na rzecz pracowników, w tym świadczeń emerytalnych (art. 39 ust. 6 i 7 uor),

3) ograniczenia stosowania zasady ostrożności (art. 7 ust. 2b i 2c uor).

Jednak w dwóch pierwszych przypadkach dodano zastrzeżenie, zgodnie z którym szczegółowe przepisy mogą rozstrzygać te kwestie inaczej.

Jeśli chodzi o drugie z wymienionych wyłączeń, takim przepisem jest § 14 rozporządzenia MRiF z 13.09.2017 r. w sprawie rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. DzU z 2020 r. poz. 342), dotyczącego m.in. jednostek budżetowych. Zgodnie z nim wszystkie jednostki podlegające rozporządzeniu nie tworzą biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów na przyszłe świadczenia na rzecz pracowników, w tym na świadczenia emerytalne. Jednostek budżetowych i innych podlegających rozporządzeniu nie obejmuje zatem obowiązek tworzenia tych rozliczeń międzyokresowych. Pozostaje jednak wiele innych JSFP, takich jak uczelnie publiczne i SPZOZ, które mimo bycia jednostkami małymi z uproszczenia nie skorzystają, a obowiązkowi podlegają (choć zapewne chętnie by tych biernych rozliczeń międzyokresowych nie tworzyły).

Natomiast jeśli chodzi o uproszczenie polegające na stosowaniu podatkowych zasad amortyzacji, to choć JSFP są z niego wyłączone, jednostki stosujące ww. rozporządzenie mogą przyjąć podatkowe stawki amortyzacji bądź – alternatywnie – stawki ustalone przez jednostkę nadrzędną albo zarząd jednostki samorządu terytorialnego (§ 7 rozporządzania). Uor wyłącza więc te jednostki ze stosowania uproszczenia, ale przepisy szczegółowe dopuszczają taką możliwość.