Zwrot kosztów to nie przychód – zarówno przy najmie prywatnym, jak i firmowym

Niedefinitywne świadczenie nie może być przychodem

Także w przypadku najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy oraz innych podobnych umów dotyczących składników majątku związanych z działalnością gospodarczą nie jest tak, że każdą należność trzeba zaliczać do przychodów z najmu, nawet jeśli nie ma charakteru definitywnego. Nie ulega wątpliwości, że tzw. kaucja gwarancyjna otrzymana przez przedsiębiorcę od najemcy, nie stanowi jego przychodu, bo ma charakter zwrotny.

Według sądu potwierdzeniem definitywnego charakteru przychodu ze źródła pozarolnicza działalność gospodarcza jest art. 13 ust. 3 pkt 3a updof, zgodnie z którym do przychodów nie zalicza się zwróconych innych wydatków niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów. Podatnik powinien zatem uznać zwrot wydatku za przychód tylko wtedy, gdy pierwotnie wydatek ten zaliczył do kosztów uzyskania przychodów.

W sprawie rozpatrywanej przez NSA podatniczka, świadcząca usługi najmu w ramach działalności gospodarczej opodatkowanej ryczałtem, pobierała od najemców opłaty za media bez naliczania marży. Otrzymywała więc ich zwrot w takiej kwocie, jaka się należała za zużycie mediów. To najemcy jako korzystający z mediów byli – zgodnie z umową najmu – zobowiązani do ponoszenia tych kosztów, a wynajmująca jedynie pośredniczyła w ich przekazywaniu na rzecz dostawców. W związku z tym sąd uznał, że otrzymana równowartość należności z tytułu zużycia mediów nie stanowiła dla niej przysporzenia majątkowego o charakterze definitywnym, co wyłącza możliwość uznania tej kwoty za przychód w rozumieniu art. 14 ust. 1 i ust. 2 pkt 11 updof, a w konsekwencji także art. 6 ust. 1 uzpd. Świadczeniem o definitywnym charakterze, które podatniczka otrzymywała do własnej dyspozycji, był wyłącznie czynsz najmu.

Rodzaj najmu nie ma znaczenia

NSA zwrócił również uwagę, że zgodnie z utrwaloną praktyką interpretacyjną organów podatkowych, w przypadku najmu wykonywanego poza działalnością gospodarczą (tzw. najmu prywatnego), koszty eksploatacyjne, administracyjne oraz koszty mediów ponoszone przez najemcę (np. woda, kanalizacja, ogrzewanie, wywóz śmieci, energia elektryczna, usługi TV i internet), związane z comiesięcznym utrzymywaniem nieruchomości, nie są składnikiem przychodu z najmu, jeżeli z umowy wynika, że to najemca jest zobowiązany do ich ponoszenia. Skoro przychód uzyskiwany zarówno w ramach źródła przychodów z art. 10 ust. 1 pkt 6 updof (najem), jak i w ramach źródła z art. 10 ust. 1 pkt 3 updof (pozarolnicza działalność gospodarcza) stanowi przysporzenie o charakterze definitywnym, to – jak orzekł sąd – nie ma podstaw do różnicowania sytuacji prawnej podatników refakturujących na rzecz najemców wydatki ponoszone z tytułu zużycia mediów wyłącznie z uwagi na charakter wynajmowanego składnika majątkowego, który jest lub nie jest związany z działalnością gospodarczą.

Więcej aktualnych wyroków w miesięczniku „Rachunkowość”.