Co nowego w prawie - styczeń 2026
Od 29.11.2025 r. obowiązuje ustawa z 5.11.2025 r. o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (DzU poz. 1659). Zawiera przepisy epizodyczne, które umożliwiają wykorzystanie zaktualizowanych danych podatkowych z CIT do prawidłowego ustalenia dochodów tych jednostek na 2026 r. Dochody z udziału w PIT i CIT na 2026 r. będą obliczane na podstawie danych podatkowych za 2024 r., a przy ustalaniu subwencji ogólnej kluczowe znaczenie będą miały przyrosty między 2026 a 2025 r. Na 2026 r. przedłużono parametry służące do ustalania przeliczeniowej liczby mieszkańców, istotnej dla naliczania potrzeb wyrównawczych i korekt z tytułu zamożności (stosowane już w 2025 r.). Wskazano, jakie dane z 2025 r. – w tym zaktualizowane informacje o dochodach z CIT i PIT, subwencji ogólnej oraz potrzebach oświatowych – będą przyjmowane do obliczenia na 2026 r. dochodów jednostek samorządu terytorialnego, subwencji i korekt.
Dochody jednostek samorządu terytorialnego
Od 29.11.2025 r. obowiązuje ustawa z 5.11.2025 r. o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (DzU poz. 1659). Zawiera przepisy epizodyczne, które umożliwiają wykorzystanie zaktualizowanych danych podatkowych z CIT do prawidłowego ustalenia dochodów tych jednostek na 2026 r. Dochody z udziału w PIT i CIT na 2026 r. będą obliczane na podstawie danych podatkowych za 2024 r., a przy ustalaniu subwencji ogólnej kluczowe znaczenie będą miały przyrosty między 2026 a 2025 r. Na 2026 r. przedłużono parametry służące do ustalania przeliczeniowej liczby mieszkańców, istotnej dla naliczania potrzeb wyrównawczych i korekt z tytułu zamożności (stosowane już w 2025 r.). Wskazano, jakie dane z 2025 r. – w tym zaktualizowane informacje o dochodach z CIT i PIT, subwencji ogólnej oraz potrzebach oświatowych – będą przyjmowane do obliczenia na 2026 r. dochodów jednostek samorządu terytorialnego, subwencji i korekt.
Zwrot VAT związany z pandemią
29.11.2025 r. weszło w życie rozporządzenie MFiG z 27.11.2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie miejsca świadczenia usług oraz zwrotu kwoty podatku naliczonego jednostce dokonującej nabycia (importu) towarów lub usług (DzU poz. 1660). Umożliwia dokonywanie zwrotu VAT zapłaconego z tytułu nabycia towarów lub usług przez Komisję Europejską, agencję lub organ utworzone przez UE z siedzibą lub przedstawicielstwem na terytorium innego państwa członkowskiego, w ramach wykonywania zadań powierzonych im na mocy prawa UE w celu reagowania na pandemię COVID-19. Dotyczy to jedynie sytuacji, gdy przy dokonaniu takiej dostawy lub świadczenia usług podatnik nie zastosował tzw. zwolnienia bezpośredniego (stawka 0%).
Powierzanie pracy cudzoziemcom
Od 1.12.2025 r. obowiązuje rozporządzenie MRPiPS z 20.11.2025 r. w sprawie dokumentów, które podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi dołącza do wniosku o wydanie zezwolenia na pracę lub do oświadczenia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi (DzU poz. 1629). Zachowało dotychczasowe kategorie dokumentów, przy czym dokumenty wymagane przy wniosku o zezwolenie na pracę są zróżnicowane w zależności od rodzaju zezwolenia. Usługi zostały zelektronizowane, więc wybór odpowiedniego wniosku o wydanie zezwolenia na pracę w systemie teleinformatycznym oznacza wskazanie dokumentów wymaganych w konkretnym przypadku. Zniesiono obowiązek dołączania informacji starosty o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych. Pracodawca może oświadczyć, że ma odpowiednie środki finansowe.
Refundacja wynagrodzeń młodocianych
1.12.2025 r. weszło w życie rozporządzenie MRPiPS z 21.11.2025 r. w sprawie refundowania ze środków Funduszu Pracy wynagrodzeń wypłacanych młodocianym pracownikom (DzU poz. 1632). Umożliwia dalsze wypłacanie refundacji pracodawcom zatrudniającym młodocianych pracowników. Określa elementy wniosków i umów związanych z refundacją, rodzaje wymaganych informacji i dokumentów oraz terminy składania, uzupełniania i rozpatrywania wniosków, a także terminy wypłaty refundacji przez Ochotnicze Hufce Pracy.
Struktura OHP
Od 1.12.2025 r. obowiązuje rozporządzenie MRPiPS z 24.11.2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą dla pracowników zatrudnionych w niektórych państwowych jednostkach budżetowych (DzU poz. 1636). Zmienia strukturę OHP i likwiduje niektóre stanowiska.
Wydatkowanie środków Krajowego Funduszu Szkoleniowego
1.12.2025 r. weszło w życie rozporządzenie MRPiPS z 25.11.2025 r. w sprawie Krajowego Funduszu Szkoleniowego (DzU poz. 1641). Reguluje sposób działania powiatowych urzędów pracy przy przyznawaniu i wydatkowaniu środków funduszu, w tym elementy wniosków, procedurę naboru oraz elementy umów o finansowanie. Wprowadza jednolity elektroniczny wniosek oraz ustandaryzowane zasady organizacji naborów, co upraszcza i ujednolica procedury, zwiększa transparentność oraz ułatwia ocenę wniosków.
Prace sezonowe
Od 1.12.2025 r. obowiązuje rozporządzenie RM z 25.11.2025 r. w sprawie działalności, w których wydaje się zezwolenia na pracę sezonową (DzU poz. 1654). Z katalogu działalności sezonowych wyłączono większość podklas z klasy „Chów i hodowla zwierząt” (PKD 01.4), uznając je za działalność całoroczną. W efekcie przy tego rodzaju działalności nie można uzyskać zezwoleń na pracę sezonową, lecz należy skorzystać z ogólnych trybów zatrudniania cudzoziemców (zezwolenia wojewody lub oświadczenia o powierzeniu pracy), i nie trzeba dopełniać szczególnych obowiązków właściwych dla pracy sezonowej. Wyjątek stanowi podklasa „Chów i hodowla koni i pozostałych zwierząt koniowatych” (PKD 01.43.Z), która pozostaje objęta regulacją ze względu na wyraźnie sezonowy charakter prac, związany m.in. z okresami wyźrebień oraz zbiorów i przygotowania pasz.
Doposażenie stanowisk
1.12.2025 r. weszło w życie rozporządzenie MRPiPS z 21.11.2025 r. w sprawie wniosków i realizacji umów o dofinansowanie podjęcia działalności gospodarczej oraz o refundację kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy (DzU poz. 1645). Określa zasady składania, rozpatrywania i rozliczania wniosków o:
- dofinansowanie podjęcia działalności gospodarczej,
- refundację kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy.
Rozszerzono katalog podmiotów uprawnionych do refundacji o przedsiębiorstwa społeczne świadczące usługi rehabilitacyjne.
Utrzymano zasadnicze terminy rozliczeń, tzn. 2 mies. Ten sam termin obowiązuje przy refundacjach. Możliwe jest przedłużenie lub przywrócenie tych terminów z przyczyn społecznych lub losowych. Ponadto określono zasady akceptowania wydatków odbiegających od pierwotnej specyfikacji oraz rozliczeń VAT (refundacja bez VAT, jeśli przysługuje prawo do odliczenia). Określono też dopuszczalne zabezpieczenia umów oraz zasady ich zmniejszania. Starosta może kontrolować trwałość działalności gospodarczej lub utrzymania stanowiska pracy oraz status podatnika VAT.
Ceny transferowe
Od 11.12.2025 r. obowiązują rozporządzenia MFiG z 27.11.2025 r.:
- zmieniające rozporządzenie w sprawie informacji o cenach transferowych w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych (DzU poz. 1743),
- zmieniające rozporządzenie w sprawie informacji o cenach transferowych w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych (DzU poz. 1744).
Do informacji o cenach transferowych (TPR) składanych za rok podatkowy rozpoczynający się po 31.12.2024 r. należy stosować objaśnienia zawarte w ww. rozporządzeniach.
Zawiadomienie o kontroli
Nowy wzór zawiadomienia o kontroli podatkowej ZAW-K obowiązuje od 11.12.2025 r. Tak wynika z rozporządzenia MFiG z 7.12.2025 r. w sprawie wzoru zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej (DzU poz. 1748).
Elektroniczny podpis pod szkoleniem bhp
Od 12.12.2025 r. możliwe jest potwierdzanie w postaci papierowej lub elektronicznej odbycia instruktażu ogólnego oraz instruktażu stanowiskowego (pracownik), a także przeprowadzenia instruktażu stanowiskowego (przez kierownika komórki). Oprócz podpisu odręcznego albo kwalifikowanego podpisu elektronicznego w grę wchodzi mniej sformalizowane potwierdzenie, np. przez e-mail umożliwiający identyfikację nadawcy. Pracodawca będzie dokumentował takie potwierdzenia poprzez adnotację w karcie szkolenia wstępnego oraz dołączenie elektronicznych dokumentów lub ich odwzorowań. Uprości to procedury, przy zachowaniu zgodności z unijnymi standardami eIDAS dotyczącymi podpisów elektronicznych. Tak wynika z rozporządzenia MRPiPS z 24.11.2025 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (DzU poz. 1640).
Nowa ustawa o układach zbiorowych
13.12.2025 r. weszła w życie ustawa z 5.11.2025 r. o układach zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych (DzU poz. 1661). Regulacje te zostały wyodrębnione z Kp do osobnej ustawy, m.in. z uwagi na przyjęcie szerszej definicji pracodawcy. Odformalizowano zasady występowania z inicjatywą zawarcia układu do pracodawcy oraz sposób odpowiedzi pracodawcy (możliwa jest forma pisemna, elektroniczna lub dokumentowa). Ustawa wdraża dyrektywę UE 2022/2041 w sprawie adekwatnych wynagrodzeń minimalnych. Jednocześnie wprowadza liczne zmiany dostosowujące w kilkunastu ustawach, w tym w Kp, Kpc, Karcie Nauczyciela (tu zmiana od 29.11.2025 r.) oraz ustawach dotyczących związków zawodowych, sporów zbiorowych i dialogu społecznego.
Więcej nt. nowych zasad zawierania układów i porozumień piszemy w artykule: Łatwiej jest zawrzeć układ zbiorowy pracy.
Delegowanie ekspertów
O 2 lata, tj. do 31.12.2027 r., wydłużono zwolnienie z podatku przychodów ekspertów narodowych oddelegowanych do pracy w instytucjach UE w formule cost free, tj. gdy przychody z tytułu oddelegowania finansuje macierzysta instytucja delegująca eksperta. Tak wynika z obowiązującego od 16.12.2025 r. rozporządzenia MFiG z 12.12.2025 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od niektórych przychodów uzyskanych przez ekspertów narodowych z tytułu oddelegowania do pracy w instytucjach Unii Europejskiej (DzU poz. 1778).
Pełnomocnictwo ogólne w e-US
Pełnomocnictwo ogólne (PPO-1) i zawiadomienie o zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu pełnomocnictwa ogólnego (OPO-1) można składać przy wykorzystaniu konta w e-Urzędzie Skarbowym, a nie jak dotychczas za pomocą portalu podatkowego. Tak wynika z obowiązujących od 17.12.2025 r. rozporządzeń MFiG z 15.12.2025 r.:
zmieniającego rozporządzenie w sprawie sposobu przesyłania, utrwalonego w postaci elektronicznej, pełnomocnictwa ogólnego, pełnomocnictwa szczególnego oraz pełnomocnictwa do doręczeń (DzU poz. 1786),
zmieniającego rozporządzenie w sprawie rodzajów pism niewymagających opatrzenia podpisem lub pieczęcią przez użytkownika e-Urzędu Skarbowego (DzU poz. 1790).
Nakładanie kar za naruszenia przy transporcie
18.12.2025 r. weszło w życie rozporządzenie MFiG z 27.11.2025 r. w sprawie wyznaczenia naczelnika urzędu celno-skarbowego do nałożenia kary pieniężnej (DzU poz. 1690). W ustawie z 9.03.2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi wprowadzono przepis umożliwiający nakładanie kar pieniężnych za naruszenia ujawnione w rejestrze (art. 30 ust. 1a i 2). Do nałożenia kar wyznaczono Naczelnika Lubuskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gorzowie Wielkopolskim.
Mrożone maliny w SENT
Ze względu na marginalny import wyłączono z systemu SENT niektóre produkty rolno-spożywcze. Dotyczy to m.in. materiału siewnego pszenicy, kukurydzy i nasion rzepaku. Produkty szczególnie istotne z punktu widzenia krajowej produkcji, tj. mrożone truskawki, mrożone maliny, koncentrat soku jabłkowego, miód naturalny, jaja, mięso drobiowe, pszenica, kukurydza oraz rzepak, nadal będą objęte systemem SENT. Tak wynika z obowiązującego od 19.12.2025 r. rozporządzenia MFiG z 27.11.2025 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (DzU poz. 1704).
Przymusowa restrukturyzacja
Od 19.12.2025 r. obowiązuje rozporządzenie MFiG z 28.11.2025 r. w sprawie informacji niezbędnych do opracowania, przeglądu i aktualizacji planów przymusowej restrukturyzacji i grupowych planów przymusowej restrukturyzacji oraz kryteriów oceny wykonalności tych planów (DzU poz. 1702). Uwzględnia rozporządzenie UE 2022/2554 (DORA) dotyczące operacyjnej odporności cyfrowej sektora finansowego. W stosunku do dotychczasowej regulacji poszerza informacje wymagane do sporządzania planów przymusowej restrukturyzacji oraz kryteria oceny ich wykonalności przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny.
Depozyty w finansach publicznych
22.12.2025 r. weszło w życie rozporządzenie MFiG z 19.12.2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wolnych środków niektórych jednostek sektora finansów publicznych przyjmowanych przez Ministra
Finansów w depozyt lub zarządzanie (DzU poz. 1830). Jednostki sektora finansów publicznych nie mogą zakładać lokat terminowych lub oddawać wolnych środków w zarządzanie terminowe na okres powyżej 6 mies.
Statystyka publiczna
Od 31.12.2025 r. obowiązuje ustawa z 21.11.2025 r. o zmianie ustawy o statystyce publicznej oraz niektórych innych ustaw (DzU poz. 1792). Rozszerza zakres danych gromadzonych w rejestrze REGON, zmienia zasady ich aktualizacji i wykreślania, doprecyzowuje reguły udostępniania danych oraz tryb zgłaszania sprzeciwu. Umożliwia automatyczne przeklasyfikowanie podmiotów w CEIDG, KRS i REGON przy każdej zmianie PKD oraz wprowadza szczególne zasady przeklasyfikowania podmiotów z kodem PKD 93.29.Z – Pozostała działalność rozrywkowa i rekreacyjna.
Zmodyfikowano też definicję osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, obejmując nią m.in. posłów, senatorów i posłów do Parlamentu Europejskiego, oraz określono zasady wpisu/wykreślania ich biur do/z rejestru REGON.
Badania statystyczne w 2026 r.
Program badań statystycznych statystyki publicznej na rok 2026 obejmuje 258 badań, o jedno więcej niż w 2025 r. Wprowadzono 5 nowych badań stałych, w tym dotyczących zabytków, rachunków satelitarnych sportu i turystyki, statystyki krótkookresowej według jednostki rodzaju działalności oraz analizy danych wielonarodowych przedsiębiorstw. Program obejmuje również dziewięć badań cyklicznych realizowanych co 2–10 lat, m.in. w obszarach zielonej gospodarki, rynku pracy, wynagrodzeń, ochrony zdrowia, innowacji i rolnictwa. W porównaniu z 2025 r. z programu na 2026 r. wyłączono 12 badań, których nie przewidziano do realizacji z uwagi na ich cykliczny charakter.
Tak wynika z obowiązującego od 1.01.2026 r. rozporządzenia RM z 16.12.2025 r. w sprawie programu badań statystycznych statystyki publicznej na rok 2026 (DzU poz. 1842).
Nowe PKWiU 2025
1.01.2026 r. weszło w życie rozporządzenie RM z 17.12.2025 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) (DzU poz. 1829). Wydanie nowej klasyfikacji (PKWiU 2025) wynika z aktualizacji międzynarodowych i unijnych klasyfikacji produktów – ONZ (CPC Rev. 3.0) oraz UE (CPA Rev. 2.2). PKWiU 2025 obejmuje zasady metodyczne oraz strukturę klasyfikacyjną od sekcji do pozycji siedmiocyfrowych. Zmiany obejmują wprowadzenie nowych symboli, podziały i agregacje pozycji, modyfikacje zakresów i nazw, przesunięcia między grupowaniami oraz utworzenie nowych pozycji dla dotychczas niewyodrębnionych wyrobów i usług.
Nowa klasyfikacja będzie stosowana od 2026 r. w statystyce, ewidencji i dokumentacji oraz rachunkowości, a także w urzędowych rejestrach i systemach informacyjnych administracji publicznej, natomiast do celów podatkowych przez określony czas nadal będzie obowiązywać stara klasyfikacja (PKWiU 2015):
- w VAT – do 31.12.2027 r.,
- w CIT, PIT, ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych i karcie podatkowej – do 31.12.2028 r.
CIT od zagranicznych funduszy inwestycyjnych
Od 1.01.2026 r. obowiązuje ustawa z 6.11.2025 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (DzU poz. 1657), która doprecyzowuje warunki zwolnienia z CIT zagranicznych funduszy inwestycyjnych (instytucji wspólnego inwestowania) i zagranicznych funduszy emerytalnych. Zwolnienie wynikające z art. 6 ust. 1 pkt 10a updop zostało rozszerzone na fundusze z państw spoza UE. Ponadto rozszerzono warunki zwolnienia z CIT dotyczące trybu zarządzania – na jego potrzeby dopuszcza się także wewnętrzne zarządzanie funduszem inwestycyjnym. Więcej na ten temat w artykule: Co się zmienia w CIT, PIT i VAT w 2026 r.
Wyższy CIT od banków
1.01.2026 r. skomplikował się system opodatkowania CIT banków, instytucji kredytowych oraz skok. Jednocześnie podniesiono stawki CIT od dochodów tych podmiotów. O zmianach wynikających z ustawy z 6.11.2025 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych (DzU poz. 1658) piszemy więcej w artykule: Co się zmienia w CIT, PIT i VAT w 2026 r.
Zatrudnienie niepełnosprawnych
1.01.2026 r. weszła w życie ustawa z 7.11.2025 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (DzU poz. 1665). Ogranicza obowiązki administracyjne obciążające zakłady aktywności zawodowej (zaz) oraz zakłady pracy chronionej (zpch). Przewiduje m.in. zwolnienie zaz z obowiązku informowania nabywców o możliwości obniżenia wpłat na PFRON, zmianę struktury wymaganego zatrudnienia poprzez podwyższenie do 55% limitu osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, rezygnację z obowiązku zapewniania doraźnej opieki medycznej w zaz i zpch oraz wydłużenie do 6 mies. okresu zwolnienia z obowiązku spełniania wskaźników zatrudnienia. Dodatkowo samorządom województw umożliwiono zwiększanie limitu zobowiązań na dofinansowanie działalności zaz z oszczędności lub środków PFRON.
Nowe wzory formularzy
Od 1.01.2026 r. obowiązuje rozporządzenie MFiG z 26.11.2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wzorów formularzy zgłoszeń identyfikacyjnych i zgłoszeń aktualizacyjnych oraz zgłoszeń w zakresie danych uzupełniających (DzU poz. 1681). Zawiera nowe wzory NIP-7 Zgłoszenie identyfikacyjne/zgłoszenie aktualizacyjne osoby fizycznej będącej podatnikiem lub płatnikiem i ZAP-3 Zgłoszenie aktualizacyjne osoby fizycznej będącej podatnikiem.
Zezwolenia dla cudzoziemców
1.01.2026 r. weszła w życie ustawa z 21.11.2025 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (DzU poz. 1794). Wprowadza możliwość składania wniosków o zezwolenie na pobyt czasowy, pobyt stały oraz pobyt rezydenta długoterminowego UE – w formie elektronicznej za pośrednictwem systemu teleinformatycznego Modułu Obsługi Spraw (MOS). Zasadnicza część przepisów wejdzie w życie po wdrożeniu rozwiązań technicznych umożliwiających korzystanie z systemu MOS, co nastąpi w terminie wskazanym w komunikacie MSWiA. Ustawa dostosowuje prawo krajowe do rozporządzenia UE 2016/1953 dotyczącego europejskiego dokumentu podróży dla cudzoziemców podlegających powrotowi. Szczególne rozwiązania dotyczą udzielania zezwoleń na pobyt czasowy w celu połączenia z rodziną oraz dla członków rodzin obywateli RP i UE, gdy cudzoziemiec przebywa poza terytorium Polski.
Kody dla marynarzy
Od 1.01.2026 r. obowiązują nowe wzory ZUS DRA i ZUS RCA. Uwzględniają nowe kody tytułów do ubezpieczeń:
- 24 00 – marynarz,
- 24 01 – marynarz opłacający na swój wniosek składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za wybrane miesiące w okresie od dnia 1.01.2021 r. do dnia 31.12.2025 r.
Dla zawieszenia statusu marynarza przewidziano kody przyczyn wyrejestrowania ubezpieczonego – 750, i płatnika – 218. Tak wynika z rozporządzenia MRPiPS z 12.12.2025 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń płatnika składek, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących, zgłoszeń danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, raportów informacyjnych, oświadczeń o zamiarze przekazania raportów informacyjnych, informacji o zawartych umowach o dzieło oraz innych dokumentów (DzU poz. 1781).
Podatek od kopalin
1.01.2026 r. weszła w życie ustawa z 21.11.2025 r. o zmianie ustawy o podatku od wydobycia niektórych kopalin oraz niektórych innych ustaw (DzU poz. 1804). Ma umożliwić wydobywającym miedź i potencjalnym inwestorom stworzenie przestrzeni do inwestowania w projekty wydobywcze. Wprowadza ulgę w podatku od wydobycia niektórych kopalin, umożliwiając odliczenie 40% kwalifikowanych nakładów inwestycyjnych związanych z wydobyciem miedzi i srebra. Prawo do odliczenia obejmuje także podmioty mające koncesje na poszukiwanie, rozpoznawanie lub wydobycie tych kopalin, które jeszcze nie prowadzą wydobycia.
Obniżono stawki podatku od wydobycia miedzi i srebra w latach 2027 i 2028 poprzez zmianę wzorów obliczeniowych. Towarzyszą temu zmiany w przepisach o podatkach dochodowych, aby skorzystanie z ulgi nie powodowało negatywnych skutków w PIT i CIT.
Nowelizacja Op wzmacnia uprawnienia organów podatkowych do kontroli informacji o kwalifikowanych nakładach inwestycyjnych. Przepisy przejściowe określają zasady i terminy odliczania nakładów poniesionych od 2026 r., w tym możliwość ich rozliczania w długim horyzoncie czasowym po rozpoczęciu wydobycia.
Zwolnienia w akcyzie
Obowiązująca od 1.01.2026 r. ustawa z 21.11.2025 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym (DzU poz. 1813) uwzględnia nową Polską Klasyfikację Działalności
„PKD 2025”.
Przyspieszona amortyzacja
1.01.2026 r. weszła w życie ustawa z 7.11.2025 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (DzU poz. 1817). Upraszcza przepisy updof i updop o przyspieszonej amortyzacji w gminach o wysokim bezrobociu. Zrezygnowano z kryterium wskaźnika zamożności gminy jako warunku stosowania indywidualnych stawek amortyzacyjnych, na rzecz wyłącznie kryterium wysokiego bezrobocia. Więcej na ten temat w artykule: Co się zmienia w CIT, PIT i VAT w 2026 r.
Znaczniki kont księgowych nie dla stosujących MSSF
Do 1.01.2028 r. przedłużono zwolnienie podatników stosujących MSSF z obowiązku uzupełniania ksiąg rachunkowych o dodatkowe dane w postaci znaczników identyfikujących konta ksiąg rachunkowych. Tak wynika z obowiązującego od 1.01.2026 r. rozporządzenia MFiG z 15.12.2025 r. zmieniającego rozporządze‑nie w sprawie dodatkowych danych, o które należy uzupełnić prowadzone księgi rachunkowe podlegające przekazaniu na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (DzU poz. 1828).
Koszt podatkowy przy umorzeniu akcji przez BFG
Na podstawie obowiązującej od 1.01.2026 r. ustawy z 21.11.2025 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (DzU poz. 1838) przyjmuje się, że w przypadku umorzenia akcji lub innych papierów wartościowych na podstawie decyzji wydanej przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny nastąpiło ich odpłatne zbycie. W związku z tym wydatki na ich objęcie lub nabycie w części niezaliczonej wcześniej w jakiejkolwiek formie do kosztów uzyskania przychodów:
- uważa się za takie koszty poniesione w roku podatkowym, w którym te akcje lub inne papiery wartościowe zostały umorzone, nawet jeśli w tym roku podatnik nie uzyskał dochodów z tego źródła opodatkowanych 19-proc. PIT (zgodnie z art. 30b ust. 1 updof), oraz
- uwzględnia się w tym roku podatkowym przy określaniu dochodu z odpłatnego zbycia papierów wartościowych bądź dochodu z odpłatnego zbycia akcji (ustalanego zgodnie z art. 30b ust. 2 pkt 1 lub pkt 4 updof).
Warunkiem jest, aby umorzenie nastąpiło na podstawie decyzji wydanej po 31.12.2025 r.
Osłony dla górników podczas transformacji
Transformacji sektora górnictwa węgla kamiennego dotyczy obowiązująca od 1.01.2026 r. ustawa z 4.12.2025 r. o zmianie ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego oraz niektórych innych ustaw (DzU poz. 1822). Pracownikom przedsiębiorstwa górniczego objętego systemem wsparcia, nieposiadającym uprawnień emerytalnych, będą przysługiwać urlop górniczy, urlop dla pracowników zakładu przeróbki mechanicznej węgla bądź jednorazowa odprawa pieniężna (zwolniona od PIT). Pracownikom i byłym pracownikom kopalni postawionej w stan likwidacji w latach 2026–2049, wchodzącej w skład przedsiębiorstwa górniczego objętego systemem wsparcia, będzie też przysługiwać renta wyrównawcza przyznana na podstawie prawomocnego wyroku sądu, ugody sądowej albo ugody zawartej między pracodawcą a pracownikiem/byłym pracownikiem.
Pracownicy zatrudnieni w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny koksujący zostaną objęci tymi samymi regulacjami dotyczącymi świadczeń osłonowych.
Uproszczenia w VAT od importu
2.01.2026 r. weszła w życie ustawa z 7.11.2025 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług (DzU poz. 1811). Podatnik posiadający pozwolenie na stosowanie procedury uproszczonej i mający status upoważnionego przedsiębiorcy będzie mógł skorygować deklarację podatkową w terminie późniejszym niż 4 mies. następujące po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu towarów, jednak nie później niż w terminie miesiąca po upływie terminu na złożenie zgłoszenia uzupełniającego. Ma zastosowanie do importu towarów, dla których zgłoszenie uproszczone zostało złożone po 18.06.2025 r.
KSeF 2.0 – przepisy wykonawcze
Warunki funkcjonowania KSeF określa wchodzące w życie 1.02.2026 r. rozporządzenie MFiG z 12.12.2025 r. w sprawie korzystania z Krajowego Systemu e-Faktur (DzU poz. 1815).
Nie trzeba będzie wystawiać faktur ustrukturyzowanych w przypadku określonych czynności udokumentowanych fakturami o ograniczonym zakresie danych. Wyłączenie obejmuje usługi przejazdu autostradami płatnymi, przewozu osób różnymi środkami transportu, kontroli i nadzoru ruchu lotniczego z opłatami trasowymi, a także wybrane usługi zwolnione z VAT oraz dostawy towarów i usługi fakturowane przez nabywcę, gdy jedna ze stron nie posługuje się NIP dla danej czynności. Tak wynika z obowiązującego od 1.02.2026 r. rozporządzenia MFiG z 7.12.2025 r. w sprawie przypadków, w których nie ma obowiązku wystawiania faktur ustrukturyzowanych (DzU poz. 1740).
Rozporządzeniem MFiG z 7.12.2025 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wystawiania faktur (DzU poz. 1742) dostosowano do KSeF zasady wystawiania faktur uproszczonych przez podatników zwolnionych z VAT i dokumentujących transakcje zwolnione z VAT. Od 1.02.2026 r., wystawiając fakturę uproszczoną przy użyciu KSeF, należy podawać swój NIP.
18.12.2025 r. weszło w życie rozporządzenie MFiG z 12.12.2025 r. w sprawie zmiany rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług (DzU poz. 1800). Dostosowuje JPK_VAT do zmian związanych z KSeF.
Więcej na ten temat w artykule: Co się zmienia w CIT, PIT i VAT w 2026 r.
Dane o ubezpieczonych
Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny (UFG) może w rejestrze umów ubezpieczenia gromadzić numery PESEL i REGON osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, a także ściągać dane z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców. Tak wynika z wchodzącej w życie 19.03.2026 r. ustawy z 7.11.2025 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (DzU poz. 1809).
W DzU z 2025 r. ogłoszono teksty jednolite następujących
- ustaw:
- Kodeks postępowania administracyjnego (poz. 1691),
- o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (poz. 1644),
- o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (poz. 1749),
- o ubezpieczeniu społecznym rolników (poz. 1770),
- o szczególnych rozwiązaniach związanych z ochroną miejsc pracy (poz. 1694),
- o zatrudnieniu socjalnym (poz. 1718),
- o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług (poz. 1682),
- o kształtowaniu ustroju rolnego (poz. 1653),
- o samorządzie powiatowym (poz. 1684),
- o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (poz. 1685),
- o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi (poz. 1688),
- o ochronie konkurencji i konsumentów (poz. 1714),
- o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021–2027 (poz. 1733),
- o obligacjach (poz. 1667),
- o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19 (poz. 1738);
- rozporządzeń:
- MF w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (poz. 1672),
- MF w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług siłom zbrojnym, wielonarodowym kwaterom i dowództwom, towarzyszącemu im personelowi cywilnemu, członkom ich rodzin oraz jednostkom dokonującym nabycia towarów lub usług na rzecz sił zbrojnych (poz. 1736),
- MF w sprawie opłat na pokrycie kosztów nadzoru nad rynkiem kapitałowym (poz. 1761),
- MRiF w sprawie urzędów celno-skarbowych oraz podległych im oddziałów celnych, w których są dokonywane czynności przewidziane przepisami prawa celnego w zależności od rodzaju towarów lub procedur celnych, którymi mogą być obejmowane towary (poz. 1683),
- MPiPS w sprawie nieoprocentowanej pożyczki z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych dla pracodawcy, który na skutek powodzi przejściowo zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej lub istotnie ograniczył jej prowadzenie (poz. 1745).
Zaloguj się
Aby czytać dalej, jeśli masz wykupiony abonament
Kup dostęp do tego artykułu
Cena dostępu do pojedynczego artykułu tylko 12,30
Kup abonament
| Abonamenty on-line | Prenumeratorzy | Członkowie SKwP | ||||||||
|
Bezpłatny dostęp do tego artykułu i ponad 3500 innych, dla prenumeratorów miesięcznika „Rachunkowość". Pomoc w uzyskaniu dostępu:
|
15% rabat na wszystkie zakupy. Zapytaj o kod w swoim Oddziale. Stowarzyszenie Księgowych w Polsce jest organizacją, do której należy ponad 26 000 księgowych, a członkostwo wiąże się z licznymi korzyściami. |
„Rachunkowość” - od 75 lat źródło rzetelnej wiedzy!
Skróty w artykułach
- dyrektywa 112 – dyrektywa Rady 2006/112/WE z 28.11.2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (DzUrz UE L 347 z 11.12.2006 r.)
- dyrektywa 2013/34/UE – dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/34/UE z 26.06.2013 r. w sprawie rocznych sprawozdań finansowych, skonsolidowanych sprawozdań finansowych i powiązanych sprawozdań niektórych rodzajów jednostek (...) (DzUrz UE L 182 z 29.06.2013 r.)
- Kc – ustawa z 23.04.1964 r. Kodeks cywilny (DzU z 2023 r. poz. 1610)
- KIMSF – interpretacje Komitetu ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej
- Kks – ustawa z 10.09.1999 r. Kodeks karny skarbowy (DzU z 2023 r. poz. 654)
- Kp – ustawa z 26.06.1974 r. Kodeks pracy (DzU z 2023 r. poz. 1465)
- Kpc – ustawa z 17.11.1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (DzU z 2023 r. poz. 1550)
- Ksh – ustawa z 15.09.2000 r. Kodeks spółek handlowych (DzU z 2022 r. poz. 1467)
- KSR – Krajowe Standardy Rachunkowości
- MSR – Międzynarodowe Standardy Rachunkowości (ang. International Accounting Standards) wydawane od 2002 r. jako MSSF
- MSSF – Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej (ang. International Financial Reporting Standards)
- Op – ustawa z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (DzU z 2023 r. poz. 2383)
- Ppsa – ustawa z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DzU z 2023 r. poz. 1634)
- rozporządzenie o instrumentach finansowych – rozporządzenie Ministra Finansów z 12.12.2001 r. w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych (DzU z 2017 r. poz. 277)
- rozporządzenie o konsolidacji – rozporządzenie Ministra Finansów z 25.09.2009 r. w sprawie szczegółowych zasad sporządzania przez jednostki inne niż banki, zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji skonsolidowanych sprawozdań finansowych grup kapitałowych (DzU z 2017 r. poz. 676)
- rozporządzenie składkowe – rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18.12.1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (DzU z 2023 r. poz. 728)
- rozporządzenie z 13.09.2017 r. – rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów w sprawie rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (DzU z 2020 r. poz. 342)
- specustawa – ustawa z 2.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. DzU z 2023 r. poz. 1327)
- uobr – ustawa z 11.05.2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (DzU z 2023 r. poz. 1015)
- uor – ustawa z 29.09.1994 r. o rachunkowości (DzU z 2023 r. poz. 120)
- updof – ustawa z 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (DzU z 2022 r. poz. 2647)
- updop – ustawa z 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (DzU z 2022 r. poz. 2587)
- upol – ustawa z 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (DzU z 2023 r. poz. 70)
- US GAAP – Amerykańskie Standardy Rachunkowości (ang. Generally Accepted Accounting Principles)
- ustawa akcyzowa – ustawa z 6.12.2008 r. o podatku akcyzowym (DzU z 2023 r. poz. 1542)
- ustawa emerytalna – ustawa z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (DzU z 2023 r. poz. 1251)
- ustawa KAS – ustawa z 16.11.2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (DzU z 2023 r. poz. 615)
- ustawa o KRS – ustawa z 20.08.1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (DzU z 2023 r. poz. 685)
- ustawa o PCC – ustawa z 9.09.2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (DzU z z 2023 r. poz. 170)
- ustawa o VAT – ustawa z 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (DzU z 2023 r. poz. 1570)
- ustawa o zfśs – ustawa z 4.03.1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (DzU z 2023 r. poz. 998)
- ustawa zasiłkowa – ustawa z 25.06.1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (DzU z 2022 r. poz. 1732)
- ustawa zdrowotna – ustawa z 27.08.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (DzU z 2022 r. poz. 2561)
- usus – ustawa z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU z 2023 r. poz. 1230)
- uzpd – ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne
- Założenia koncepcyjne MSSF – Założenia koncepcyjne sprawozdawczości finansowej (Conceptual Framework for Financial Reporting)
- CEIDG – Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej
- EOG – Europejski Obszar Gospodarczy
- FEP – Fundusz Emerytur Pomostowych
- FGŚP – Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych
- FP – Fundusz Pracy
- FS – Fundusz Solidarnościowy
- IASB – Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości
- IS – izba skarbowa
- KAS – Krajowa Administracja Skarbowa
- KIS – Krajowa Informacja Skarbowa
- KNF – Komisja Nadzoru Finansowego
- KRBR – Krajowa Rada Biegłych Rewidentów
- KRS – Krajowy Rejestr Sądowy
- KSB – Krajowe Standardy Badania
- MF – Minister Finansów
- MPiPS – Minister Pracy i Polityki Społecznej
- MRiF – Minister Rozwoju i Finansów
- MRiPS – Minister Rodziny i Polityki Społecznej
- MSiG – Monitor Sądowy i Gospodarczy
- NSA – Naczelny Sąd Administracyjny
- PANA – Polska Agencja Nadzoru Audytowego
- PIBR – Polska Izba Biegłych Rewidentów
- PKD – Polska Klasyfikacja Działalności
- pkpir – podatkowa księga przychodów i rozchodów
- PPK – pracownicze plany kapitałowe
- RM – Rada Ministrów
- SA – sąd apelacyjny
- sf – sprawozdanie finansowe
- skok – spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa
- SN – Sąd Najwyższy
- SO – sąd okręgowy
- TK – Trybunał Konstytucyjny
- TSUE – Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
- UCS – urząd celno-skarbowy
- UE – Unia Europejska
- US – urząd skarbowy
- WDT – wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów
- WNT – wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów
- WSA – wojewódzki sąd administracyjny
- zfśs – zakładowy fundusz świadczeń socjalnych
- Dochody jednostek samorządu terytorialnego
- Zwrot VAT związany z pandemią
- Powierzanie pracy cudzoziemcom
- Refundacja wynagrodzeń młodocianych
- Struktura OHP
- Wydatkowanie środków Krajowego Funduszu Szkoleniowego
- Prace sezonowe
- Doposażenie stanowisk
- Ceny transferowe
- Zawiadomienie o kontroli
- Elektroniczny podpis pod szkoleniem bhp
- Nowa ustawa o układach zbiorowych
- Delegowanie ekspertów
- Pełnomocnictwo ogólne w e-US
- Nakładanie kar za naruszenia przy transporcie
- Mrożone maliny w SENT
- Przymusowa restrukturyzacja
- Depozyty w finansach publicznych
- Statystyka publiczna
- Badania statystyczne w 2026 r.
- Nowe PKWiU 2025
- CIT od zagranicznych funduszy inwestycyjnych
- Wyższy CIT od banków
- Zatrudnienie niepełnosprawnych
- Nowe wzory formularzy
- Zezwolenia dla cudzoziemców
- Kody dla marynarzy
- Podatek od kopalin
- Zwolnienia w akcyzie
- Przyspieszona amortyzacja
- Znaczniki kont księgowych nie dla stosujących MSSF
- Koszt podatkowy przy umorzeniu akcji przez BFG
- Osłony dla górników podczas transformacji
- Uproszczenia w VAT od importu
- KSeF 2.0 – przepisy wykonawcze
- Dane o ubezpieczonych
- W DzU z 2025 r. ogłoszono teksty jednolite następujących