Zwolnienie z obowiązków w zakresie raportowania zrównoważonego rozwoju i ujawniania informacji o zasobach niematerialnych

Wynika to z ustawy z 27.02.2026 r. o zmianie ustawy o rachunkowości (DzU poz. 333), która zwalnia czasowo (za lata obrotowe 2025 i 2026) niektóre jednostki z obowiązku:

1) ujmowania w sprawozdaniu z działalności informacji nt. kluczowych zasobów niematerialnych oraz wyjaśniania, w jaki sposób model biznesowy zależy od tych zasobów i w jaki sposób zasoby te stanowią źródło tworzenia wartości dla jednostki (art. 49 ust. 3b uor),

2) raportowania zrównoważonego rozwoju (rozdz. 6c uor), czyli przedstawiania informacji o wpływie działalności jednostki na środowisko, społeczeństwo i ład korporacyjny, a także wpływie tych trzech obszarów na rozwój, wyniki i sytuację jednostki.

Przypomnijmy, że obowiązek, o którym mowa w pkt 1, dotyczy w myśl uor:

• jednostek małych i średnich będących emitentami papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na jednym z rynków regulowanych Europejskiego Obszaru Gospodarczego,

• wszystkich jednostek dużych.

Przy tym dla części tych jednostek został odroczony w czasie. Począwszy od roku obrotowego 2024 muszą go realizować największe jednostki, zobowiązane wcześniej do sporządzania sprawozdania niefinansowego (oświadczenia nt. informacji niefinansowych), a pozostałe jednostki – w kolejnych latach.

Podobnie jest z obowiązkiem, o którym mowa w pkt 2 – ciąży on obecnie na największych jednostkach zainteresowania publicznego z tzw. pierwszej tury, zobowiązanych do sporządzania sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju (ZR) po raz pierwszy za rok obrotowy rozpoczynający się w 2024 r.

W wyniku niedawnej nowelizacji[1] unijnej dyrektywy CSRD (z 24.02.2026 r.) zakres jednostek zobowiązanych do ujawniania informacji o zasobach niematerialnych oraz do sporządzania sprawozdawczości ZR został znacząco zawężony – obejmuje tylko jednostki, w których zatrudnienie przekracza 1000 osób lub przychody netto ze sprzedaży przekraczają 450 mln euro. Dla jednostek, które sporządziły takie ujawnienia oraz raporty ZR za 2024 r., obowiązki te zostały jednak utrzymane w kolejnych latach (2025 i 2026). Dyrektywa przewiduje przy tym możliwość wprowadzenia w przepisach krajowych opcjonalnego zwolnienia z tych obowiązków dla jednostek nieprzekraczających nowych progów. Nowelizacja uor z 27.02.2026 r. stanowi wdrożenie tej opcji[2].

Zgodnie z nowym art. 84a ust. 1 i 2 uor oba wskazane wyżej zwolnienia dotyczą roku obrotowego rozpoczynającego się w okresie od 1.01.2025 do 31.12.2026 r. Obejmują jednostki, które w tym roku obrotowym i w roku go poprzedzającym nie przekroczyły następujących wielkości:

• 1000 osób – średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty, lub

• 1 900 000 000 zł – przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy.

Zwolnienia te obejmują również jednostki dominujące grup kapitałowych (w zakresie sporządzania sprawozdania z działalności grupy kapitałowej), o ile w ww. roku obrotowym i w roku go poprzedzającym nie przekroczyły następujących wielkości:

• 1000 osób – średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty, lub

• 1 900 000 000 zł (po dokonaniu wyłączeń konsolidacyjnych) albo 2 800 000 000 zł (przed dokonaniem wyłączeń konsolidacyjnych) – przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy.

Warto podkreślić, że decyzję o skorzystaniu ze zwolnień podejmuje kierownik jednostki (art. 84a ust 3 uor).

Podsumowując: nowelizacja uor z 27.02.2026 r., która została uchwalona bardzo szybko, miała na celu skorzystanie z zapisów znowelizowanej dyrektywy CSRD (z 24.02.2026 r.) i odciążenie polskich jednostek od obowiązków sprawozdawczych. Należy się jednak spodziewać kolejnych zmian w ustawie, związanych z zakresem raportowania ZR.