Zwolnienie z obowiązków w zakresie raportowania zrównoważonego rozwoju i ujawniania informacji o zasobach niematerialnych
Wynika to z ustawy z 27.02.2026 r. o zmianie ustawy o rachunkowości (DzU poz. 333), która zwalnia (za lata obrotowe 2025 i 2026) niektóre jednostki z obowiązków kontynuowania:
- ujmowania w sprawozdaniu z działalności informacji na temat kluczowych zasobów niematerialnych oraz wyjaśniania, w jaki sposób model biznesowy zależy od tych zasobów i w jaki sposób zasoby te stanowią źródło tworzenia wartości dla jednostki (art. 49 ust. 3b uor),
- raportowania zrównoważonego rozwoju (rozdz. 6c uor), czyli przedstawiania informacji o wpływie działalności jednostki na środowisko, społeczeństwo i ład korporacyjny, a także wpływie tych trzech obszarów na rozwój, wyniki i sytuację jednostki.
Przypomnijmy, że obowiązek, o którym mowa w pkt 1, dotyczy w myśl uor:
- jednostek małych i średnich będących emitentami papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na jednym z rynków regulowanych Europejskiego Obszaru Gospodarczego,
- wszystkich jednostek dużych.
Przy tym dla części tych jednostek został odsunięty w czasie. Począwszy od roku obrotowego 2024 muszą go realizować jedynie największe jednostki, zobowiązane wcześniej do sporządzania sprawozdania niefinansowego (oświadczenia na temat informacji niefinansowych).
Podobnie jest z obowiązkiem, o którym mowa w pkt 2 – ciąży on obecnie na największych jednostkach zainteresowania publicznego z tzw. pierwszej tury, zobowiązanych do sporządzania sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju (ZR) po raz pierwszy za rok obrotowy rozpoczynający się w 2024 r.
W wyniku niedawnej nowelizacji unijnej dyrektywy CSRD (wprowadzonej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2026/470 z 24.02.2026 r. w sprawie zmiany dyrektyw 2006/43/WE, 2013/34/UE, (UE) 2022/2464 i (UE) 2024/1760 w odniesieniu do niektórych wymogów dotyczących sprawozdawczości przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju i niektórych wymogów w zakresie należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju; DzUrz UE Seria L z 26.02.2026 r.) zakres jednostek zobowiązanych do ujawniania informacji o zasobach niematerialnych oraz do sporządzania sprawozdawczości ZR został znacząco zawężony – obejmuje tylko jednostki, w których zatrudnienie przekracza 1000 osób i przychody netto ze sprzedaży przekraczają 450 mln euro.
Wcześniej, ustawą z 9.07.2025 r. (DzU poz. 1020), odroczono o 2 lata terminy raportowania ZR dla jednostek z II i III tury (będą one sporządzały raporty po raz pierwszy za lata 2027 lub 2028), nie zmieniono jednak jeszcze progów raportowania.
Dla jednostek, które sporządziły takie ujawnienia oraz raporty ZR za 2024 r., obowiązki te zostały jednak utrzymane w kolejnych latach (2025 i 2026). Dyrektywa przewiduje przy tym możliwość wprowadzenia w przepisach krajowych opcjonalnego zwolnienia z kontynuowania tych obowiązków dla jednostek nieprzekraczających nowych progów. Nowelizacja uor z 27.02.2026 r. wdraża tę opcję1.
Zgodnie z nowym art. 84a ust. 1 i 2 uor oba wskazane wyżej zwolnienia dotyczą roku obrotowego rozpoczynającego się w okresie od 1.01.2025 do 31.12.2026 r. Obejmują jednostki, które w tym roku obrotowym i w roku go poprzedzającym nie przekroczyły następujących wielkości:
- 1000 osób – średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty, lub
- 1 900 000 000 zł – przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy.
Zwolnienia te obejmują również jednostki dominujące grup kapitałowych (w zakresie sporządzania sprawozdania z działalności grupy kapitałowej), o ile w ww. roku obrotowym i w roku go poprzedzającym nie przekroczyły następujących wielkości:
- 1000 osób – średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty, lub
- 1 900 000 000 zł (po dokonaniu wyłączeń konsolidacyjnych) albo 2 800 000 000 zł (przed dokonaniem wyłączeń konsolidacyjnych) – przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy.
Warto podkreślić, że decyzję o skorzystaniu ze zwolnień podejmuje kierownik jednostki (art. 84a ust 3 uor).
Podsumowując: nowela uor z 27.02.2026 r., która została uchwalona bardzo szybko, miała na celu skorzystanie z zapisów znowelizowanej dyrektywy CSRD (z 24.02.2026 r.) i odciążenie polskich jednostek od obowiązków sprawozdawczych. Należy się jednak spodziewać kolejnych zmian w ustawie, związanych z zakresem raportowania ZR.
