Co nowego w prawie - luty 2026 r.

Nowelizacja noty budżetowej

24.12.2025 r. weszło w życie rozporządzenie MFiG z 22.12.2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu oraz trybu i terminów opracowania materiałów do projektu ustawy budżetowej (DzU poz. 1857). Nowelizuje tzw. notę budżetową, dostosowując ją do zmian w Krajowym Planie Odbudowy i Zwiększania Odporności oraz do zaktualizowanego opisu kamienia milowego A2G Reformy ram fiskalnych, w szczególności w zakresie przeglądu wydatków. Dodano przepis nakładający na dysponentów obowiązek przedstawiania, w omówieniu do materiałów budżetowych, informacji o sposobie wykorzystania propozycji zmian wydatków publicznych w projektach planów na rok następny oraz kolejne lata.

Bez podatku od byłych SPZOZ

O kolejne 3 lata, czyli do 31.12.2028 r., przedłużono zaniechanie poboru CIT od dochodów uzyskanych przez podatników powstałych w wyniku przekształcenia samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej w spółki kapitałowe, na podstawie ustawy z 15.04.2011 r. o działalności leczniczej. Dochód do opodatkowania powstaje w związku z brakiem możliwości dokonywania odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych (m.in. budowli i budynków), wniesionych nieodpłatnie do spółki przez podmiot tworzący, oraz z uwagi na niemożność legitymizowania się przez podmiot przekształcany tytułem własności lub współwłasności tych środków trwałych, przed ich wniesieniem do spółki. Tak wynika z obowiązującego od 24.12.2025 r. rozporządzenia MFiG z 22.12.2025 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów spółek kapitałowych powstałych z przekształcenia samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej (DzU poz. 1855).

Badanie sprawozdań finansowych OPP

Mniejsze organizacje pożytku publicznego (OPP) zostały zwolnione z obowiązku badania sprawozdań finansowych, co zmniejszy obciążenia administracyjne oraz koszty działalności tych jednostek. Tak wynika z obowiązującego od 30.12.2025 r. rozporządzenia MFiG z 22.12.2025 r. uchylającego rozporządzenie w sprawie obowiązku badania sprawozdań finansowych organizacji pożytku publicznego (DzU poz. 1873).

Obowiązkowi temu wciąż podlegać będą największe OPP, spełniające kryteria zawarte w art. 64 ust. 1 pkt 4 uor. Zgodnie z przepisami przejściowymi obowiązek badania sprawozdań finansowych na dotychczasowych zasadach będą miały te OPP, które spełniły warunki do badania określone w uchylanym rozporządzeniu w roku obrotowym poprzedzającym rok obrotowy, który rozpoczął się przed 1.01.2024 r.

Akcyza na paliwo w rolnictwie

W 2026 r. stawkę zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej ustalono w wysokości 1,48 zł na 1 l oleju, czyli o 2 gr wyższej niż w latach 2024 i 2025 (w 2023 r. było to 1,20 zł, a w latach 2016–2022 – 1 zł). Tak wynika z obowiązującego od 31.12.2025 r. rozporządzenia RM z 29.12.2025 r. w sprawie stawki zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej na 1 litr oleju w 2026 r. (DzU poz. 1875).

Znaki akcyzy

31.12.2025 r. weszła w życie ustawa z 4.12.2025 r. o zmianie ustawy o dokumentach publicznych oraz ustawy o podatku akcyzowym (DzU poz. 1881). Ma na celu wzmocnienie bezpieczeństwa i stabilności systemu dokumentów publicznych. Kluczowym rozwiązaniem jest przyznanie Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych S.A. prawa wyłącznego do wytwarzania blankietów określonych dokumentów publicznych, z możliwością objęcia tym uprawnieniem również ich personalizacji. Dotyczy to także znaków akcyzy.

Obniżenie opłat za portal PPK

Od 1.01.2026 r. obowiązuje rozporządzenie MFiG z 22.12.2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wysokości opłaty za utworzenie i prowadzenie portalu PPK oraz wysokości stawki opłaty za udział w tym portalu (DzU poz. 1852). Wartość opłaty rocznej należnej od instytucji finansowych za udział w portalu PPK obniżono z 0,05% na 0,045% za 2025 r., a od 2026 r – na 0,03%. Wpływy z tytułu opłat pozostaną na dotychczasowym poziomie ze względu na wzrost wartości aktywów zgromadzonych w ramach PPK.

Kasowy PIT bardziej dostępny

1.01.2026 r. weszła w życie ustawa z 21.11.2025 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (DzU poz. 1858). Od 1.01.2025 r. podatnicy PIT mogą wybrać kasową metodę rozliczania przychodów i kosztów (tzw. kasowy PIT). Jednym z warunków jest to, by przychody z działalności gospodarczej osiągnięte w poprzednim roku podatkowym nie przekraczały określonej w ustawie kwoty. Od 2026 r. podniesiono ją do 2 mln zł (było 1 mln zł).

Właściwość organów przy podatku od kopalin

Od 1.01.2026 r. obowiązuje rozporządzenie MFiG z 22.12.2025 r. w sprawie właściwości urzędów skarbowych i izb administracji skarbowej w sprawie podatku od wydobycia niektórych kopalin (DzU poz. 1850). Naczelnik Urzędu Skarbowego w Legnicy oraz Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (DIAS) we Wrocławiu są organami podatkowymi właściwymi dla podmiotów niebędących podatnikami podatku od kopalin, którym zostały udzielone koncesje na poszukiwanie lub rozpoznawanie złóż zawierających miedź oraz srebro lub koncesje na wydobycie miedzi oraz srebra, ale które w związku z tymi koncesjami jeszcze ich nie wydobywają.

Gdy nie jest możliwe ustalenie właściwości miejscowej na podstawie siedziby, właściwymi dla podatku od wydobycia miedzi i srebra są ww. organy, a dla podatku od wydobycia gazu ziemnego lub ropy naftowej – Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego Warszawa-Śródmieście oraz DIAS w Warszawie.

Deklaracja KOP-MS

1.01.2026 r. weszło w życie rozporządzenie MFiG z 22.12.2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wzorów deklaracji w sprawie podatku od wydobycia niektórych kopalin (DzU poz. 1856). Zawiera nowy wzór KOP-MS – deklaracji w sprawie podatku od wydobycia niektórych kopalin w zakresie miedzi i srebra.

Uproszczona ewidencja w organizacjach pozarządowych

W związku z nową delegacją ustawową wydano obowiązujące od 1.01.2026 r. rozporządzenie MFiG z 22.12.2025 r. w sprawie prowadzenia uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów przez niektóre organizacje pozarządowe oraz stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego (DzU poz. 1880). Zachowuje ono dotychczasową konstrukcję i zasady prowadzenia ewidencji. Wprowadza nowy załącznik zawierający informacje o darowiznach i dotacjach. Zrezygnowano z karty przychodów pracownika. Prawidłowość ewidencji ocenia się na podstawie przepisów rozporządzenia, a nie załączników. Ewidencję można prowadzić w formie elektronicznej. Możliwa jest elektronizacja dowodów księgowych. Terminy ewidencjonowania powiązano z regulacjami updop. Uproszczono wzory zestawień przychodów i kosztów, przepływów finansowych oraz wykazu środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych, z dostosowaniem do KSeF.

Rachunkowość w kołach gospodyń wiejskich

Nowelizacja ustawy o kołach gospodyń wiejskich z 2025 r. zmieniła przepisy dotyczące prowadzenia przez nie uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów.

Podwyższono m.in. limit przychodów uprawniających do jej wyboru – ze 100 tys. zł do 1 mln zł, przy jednoczesnym wyłączeniu z tego limitu darowizn rzeczowych przeznaczonych na działalność statutową. Skutkiem ma być zwiększenie liczby kół uprawnionych do uproszczonej ewidencji[1].

Nowe zasady jej prowadzenia, w tym w formie elektronicznej, określa obowiązujące od 1.01.2026 r. rozporządzenie MFiG z 23.12.2025 r. w sprawie prowadzenia uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów przez koła gospodyń wiejskich (DzU poz. 1879). Porządkuje katalog dowodów księgowych, uelastycznia terminy ewidencjonowania, uproszcza wzory zestawień przychodów i kosztów oraz przepływów finansowych, a także przewiduje aktualizację wykazu środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych.

Rachunkowość w ubezpieczeniach

1.01.2026 r. weszło w życie rozporządzenie MFiG z 30.12.2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczególnych zasad rachunkowości zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji (DzU poz. 1894). Doprecyzowuje zasady wyceny na dzień bilansowy określonych aktywów finansowych, w szczególności przeznaczonych do obrotu oraz dostępnych do sprzedaży, w sytuacji gdy nie jest możliwe wiarygodne ustalenie ich wartości godziwej. Zmieniono też załączniki do rozporządzenia, w tym zasady ujawniania w informacji dodatkowej lokat w instrumenty pochodne o ujemnej wycenie bilansowej.

Podatek od spadków

Od 7.01.2026 r. obowiązuje ustawa z 21.11.2025 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn (DzU poz. 1854). Możliwe jest przywrócenie terminu do zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych oraz terminu do zgłoszenia nabycia w drodze dziedziczenia lub zapisu windykacyjnego własności przedsiębiorstwa lub jego części. Sprecyzowano także moment powstania obowiązku podatkowego przy nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych w drodze dziedziczenia i skorelowanego z nim obowiązku złożenia deklaracji podatkowej. Następuje to z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia lub wydania europejskiego poświadczenia spadkowego. Jeżeli nabycie spadku stwierdza inny niż sąd organ państwa obcego, za zarejestrowanie aktu poświadczenia dziedziczenia uważa się również wydanie dokumentu stwierdzającego nabycie spadku przez ten organ.

Nagroda Solidarności wolna od podatku

7.01.2026 r. weszło w życie rozporządzenie MFiG z 22.12.2025 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od Nagrody Solidarności im. Lecha Wałęsy (DzU poz. 1851). Zaniechanie dotyczy PIT i CIT, a ma zastosowanie do dochodów uzyskanych w latach 2025–2027.

Pomoc na usuwanie skutków powodzi z 2024 r.

Obowiązujące od 10.01.2026 r. rozporządzenie RM z 7.01.2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie środków publicznych niezaliczanych do środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 5c i 6 ustawy o finansach publicznych (DzU poz. 19), umożliwia wykorzystanie środków z Funduszu Solidarności Unii Europejskiej przeznaczonych na usuwanie skutków powodzi z września 2024 r. Ze względu na 18-miesięczny termin wydatkowania tych środków (od dnia ich otrzymania z budżetu UE) ich przepływ nastąpi poza budżetem państwa. Beneficjentami są jednostki samorządu terytorialnego z województw dolnośląskiego, lubuskiego, opolskiego i śląskiego oraz Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie.

Zgłoszenia CBAM

13.01.2026 r. weszło w życie rozporządzenie MFiG z 2.01.2026 r. w sprawie wyznaczenia dyrektora izby administracji skarbowej właściwego w sprawach przyznania, odmowy przyznania oraz cofnięcia statusu upoważnionego zgłaszającego CBAM (DzU poz. 11). Został nim Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu.

Koncesja na hazard

Od 15.01.2026 r. obowiązuje rozporządzenie MFiG z 23.12.2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków przeprowadzenia przetargu dla podmiotów ubiegających się o udzielenie koncesji na prowadzenie kasyna gry lub zezwolenia na prowadzenie salonu gry bingo pieniężne (DzU poz. 1892). Zmodyfikowano kryterium deklarowanej podstawy opodatkowania podatkiem od gier stosowane w postępowaniach przetargowych. Okres, którego dotyczy to kryterium, będzie taki sam jak okres wskazany w kryterium weryfikacyjnym – w obu przypadkach ocenie podlega zadeklarowana podstawa opodatkowania za pierwsze 3 lata działalności prowadzonej na podstawie koncesji lub zezwolenia.

Procedurę przetargową dostosowano do systemu teleinformatycznego e-Koncesje, umożliwiając składanie wniosków i ofert w formie elektronicznej. Nie będzie już obowiązku publikowania zawiadomień o przetargu na tablicy ogłoszeń urzędu, a jedynie w Biuletynie Informacji Publicznej.

Zwolnienie z VAT w innym państwie UE

19.01.2026 r. weszło w życie rozporządzenie MFiG z 22.12.2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie danych zawartych w powiadomieniu o zamiarze skorzystania ze zwolnienia w państwie członkowskim innym niż Rzeczpospolita Polska oraz informacji kwartalnej (DzU poz. 1870). Dotychczas w uprzednim powiadomieniu o zamiarze skorzystania ze zwolnienia z VAT (dla małych przedsiębiorstw) w innym państwie UE nie trzeba było podawać informacji o wszystkich numerach identyfikacyjnych podatnika, np. stosowanych w procedurach szczególnych VAT (OSS/IOSS), oraz numerów identyfikacji VAT nadanych w innych państwach członkowskich. Teraz dane te będą wymagane. Dotyczy to podatników VAT z siedzibą w Polsce, których łączna wartość sprzedaży w UE nie przekroczyła 100 tys. euro i którzy zamierzają korzystać ze zwolnienia z VAT w innych państwach UE.

Statystyka publiczna

Od 20.01.2026 r. obowiązuje rozporządzenie RM z 15.01.2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie programu badań statystycznych statystyki publicznej na rok 2025 (DzU poz. 54). Uwzględnia powołanie Ministerstwa Energii oraz wejście w życie nowej ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Statystyka publiczna zyska szerszy dostęp do baz danych MF (m.in. systemy PIT i CIT). Zostanie to wykorzystane do uzupełniania brakujących danych w badaniach przedsiębiorstw i opracowania nowych metod szacowania danych dla podmiotów niebędących płatnikami VAT. Docelowo dane z rejestrów skarbowych mają zastąpić formularze (H-01/k) wypełniane przez mikroprzedsiębiorstwa (do 9 osób), co ułatwi raportowanie wskaźników sprzedaży do Eurostatu.

Karty do tachografów

20.01.2026 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 16.01.2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie kart do tachografów cyfrowych (DzU poz. 56). Zawiera nowe wzory wniosków o wydanie, przedłużenie lub wymianę kart: kierowcy, przedsiębiorstwa, warsztatowej, kontrolnej.

Banderole na puszkach

Od 22.01.2026 r. obowiązuje rozporządzenie MFiG z 23.12.2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie oznaczania wyrobów akcyzowych znakami akcyzy (DzU z 2026 r. poz. 14). Rozwiązania w nim zawarte mają służyć zautomatyzowaniu procesu oznaczania znakami akcyzy opakowań jednostkowych (puszek) zawierających wyroby spirytusowe i winiarskie. Rozporządzenie określa też nowe wzory:

• wstępnego zapotrzebowania na banderole podatkowe i legalizacyjne,
• wniosku o wydanie banderol podatkowych lub o sprzedaż banderol legalizacyjnych oraz o wydanie upoważnienia do odbioru banderol,
• upoważnienia do odbioru banderol podatkowych i legalizacyjnych wydawanego w postaci papierowej,
• upoważnienia do odbioru banderol podatkowych i legalizacyjnych wydawanego w postaci elektronicznej.

Nowości w prawie pracy

27.01.2026 r. weszła w życie ustawa z 4.12.2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (DzU z 2026 r. poz. 25). Zgodnie z nią ekwiwalent za urlop nie musi być wypłacany najpóźniej w ostatnim dniu zatrudnienia, a w przyjętym u pracodawcy terminie wypłaty wynagrodzenia, nie później niż 10 dni od ustania zatrudnienia. Nastąpi też cyfryzacja spraw kadrowych. Forma elektroniczna stała się równorzędna dla wielu czynności dotychczas wymagających formy pisemnej. Ułatwia to komunikację bez konieczności stosowania kwalifikowanego podpisu elektronicznego (wystarczy np. e-mail). Pracodawca może w ten sposób informować o monitoringu, transferze zakładu pracy, rozkładach czasu pracy, prowadzić konsultacje związkowe przed wypowiedzeniem. Z kolei pracownik może wysłać tak wnioski o udzielenie czasu wolnego lub urlopowe.

Nowelizacja ustawy o zfśs zmienia zasady partycypacji pracowników w firmach, w których nie działają związki zawodowe. Kluczowe decyzje (np. rezygnacja z tworzenia funduszu, zmiana wysokości odpisów, zmiana regulaminu zfśs) muszą być teraz uzgadniane z co najmniej dwoma przedstawicielami załogi (dotychczas wystarczył jeden).

Więcej na ten temat w artykule: Ekwiwalent za urlop może być wypłacony już po rozstaniu z pracownikiem.

Zmiany w doradztwie podatkowym

Od 1.03.2026 r. będzie obowiązywać ustawa z 4.12.2025 r. o zmianie ustawy o doradztwie podatkowym oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DzU poz. 1882), przy czym niektóre jej przepisy wejdą w życie później. Rozszerzy zakres form świadczenia usług oraz usprawni dostęp do zawodu, przy jednoczesnym zachowaniu statusu doradcy podatkowego jako zawodu zaufania publicznego.

Katalog czynności doradztwa podatkowego obejmie m.in. udzielanie porad i opinii dotyczących opłat objętych reżimem Ordynacji podatkowej (tzw. opłata cukrowa oraz opłata od małpek). Możliwe będzie też świadczenie usług doradczych na rzecz podmiotów innych niż podatnicy, płatnicy i inkasenci. Rozszerzono uprawnienia reprezentacyjne doradców podatkowych przed organami administracji publicznej i sądami administracyjnymi. Przed sądem będą oni występować w togach.

Zakres egzaminu na doradcę podatkowego zostanie poszerzony o nowe zagadnienia, określono także zasady uzupełniania wiedzy przez doradców.

Nowym środkiem dyscyplinarnym będzie kara pieniężna w wysokości od 1/10 do 12-krotności minimalnego wynagrodzenia. Z 50 tys. zł do 100 tys. zł podwyższono grzywnę za nieuprawnione posługiwanie się tytułem doradcy podatkowego lub wykonywanie czynności doradztwa podatkowego bez uprawnień.

Reforma orzecznictwa ZUS i kontroli zwolnień lekarskich

13.04.2026 r. (cześć przepisów w innych terminach) wejdzie w życie ustawa z 18.12.2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (DzU z 2026 r. poz. 26). Reformuje system orzekania w ZUS, m.in. przez:

• ujednolicenie zasad orzekania na cele różnych świadczeń,
• dopuszczenie zatrudniania lekarzy orzeczników także na podstawie umów cywilnoprawnych,
• przyznanie prawa do wydawania orzeczeń w określonych sprawach pielęgniarkom i fizjoterapeutom,
• orzekanie przez jednego lekarza w obu instancjach, z wyjątkiem spraw skomplikowanych, które mogą trafić do składu 3-osobowego,
• zwiększenie informatyzacji procesu orzeczniczego.

Druga grupa zmian dotyczy ustawy zasiłkowej w zakresie kontroli i wykorzystywania zwolnień lekarskich. M.in.:

• złagodzono zakaz podejmowania aktywności podczas zwolnień lekarskich – wprowadzono pojęcia „czynności incydentalnych” oraz „zwykłych czynności dnia codziennego”, których wykonywanie w trakcie zwolnienia nie spowoduje utraty prawa do zasiłku,
• możliwe będzie przebywanie na zwolnieniu lekarskim u jednego pracodawcy i jednoczesna praca u drugiego (od 2027 r.),
• zwiększono uprawnienia ZUS oraz płatników składek w zakresie weryfikacji prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich.

Ponadto w wykonaniu wyroku TK (SK 109/20) do ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przeniesiono przepisy dotyczące sposobu obliczania okresów składkowych i nieskładkowych.

W DzU z 2025 r. ogłoszono teksty jednolite:

• ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (poz. 1891),
• rozporządzenia MPiPS w sprawie różnicowania stopy procentowej składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w zależności od zagrożeń zawodowych i ich skutków (poz. 1874).

W DzU z 2026 r. ogłoszono teksty jednolite następujących

• ustaw:

• o doręczeniach elektronicznych (poz. 3),
• o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego (poz. 21),
• o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (poz. 30),
• Prawo bankowe (poz. 38),
• o rzemiośle (poz. 46),
• o spółdzielniach socjalnych (poz. 48);

• rozporządzeń MPiPS:

• w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (poz. 7),
• w sprawie zwrotu dodatkowych kosztów związanych z zatrudnianiem pracowników niepełnosprawnych (poz. 8).