Co nowego w prawie - kwiecień 2026 r.

Wyższe OC doradców podatkowych

Od 1.03.2026 r. obowiązuje rozporządzenie MFiG z 25.02.2026 r. w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej podmiotów wykonujących doradztwo podatkowe (DzU poz. 239). W związku ze zmianami w ustawie o doradztwie podatkowym podniesiono i zróżnicowano minimalną sumę gwarancyjną OC. Zmiany uwzględniają różne formy wykonywania zawodu. Nowe minimalne sumy gwarancyjne (na jedno zdarzenie) wynoszą:

• 50 tys. euro – działalność własna, spółki osobowe, zatrudnienie u przedsiębiorcy (obsługa jednego podmiotu),
• 60 tys. euro – podmioty zatrudniające doradców (większa skala działalności i wyższe ryzyko),
• 75 tys. euro – doradcy zatrudnieni w dużych podmiotach sporządzających skonsolidowane sprawozdania finansowe (najwyższe ryzyko).

W przypadku łączenia różnych form działalności obowiązuje najwyższa właściwa suma. Minimalne sumy dotyczą okresu ubezpieczenia do 12 mies. Przejściowo, do 31.12.2026 r., obowiązuje dotychczasowa jednolita suma (10 tys. euro).

Ochrona czasowa obywateli Ukrainy

5.03.2026 r. weszła w życie ustawa z 23.01.2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (DzU poz. 203). Reguluje ochronę czasową udzielaną cudzoziemcom na terytorium Polski. Częściowo uchyla i stopniowo wygasza, a także przenosi do jednego aktu prawnego rozwiązania dla obywateli Ukrainy. Ochrony czasowej udziela się na podstawie i w granicach określonych w decyzji Rady UE, przez okres podany każdorazowo w tej decyzji. Obecnie trwa on do 4.03.2027 r.

Dofinansowanie ZAZ i WTZ

Rozporządzenie RM z 27.02.2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie algorytmu przekazywania środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych samorządom wojewódzkim i powiatowym (DzU poz. 260) zwiększa wysokość dofinansowania kosztów rocznego pobytu jednego uczestnika w warsztatach terapii zajęciowej (WTZ) – z kwoty 35 196 zł w 2025 r. do 38 496 zł w 2026 r. i latach następnych. Podnosi też kwotę dofinansowania dla zakładów aktywności zawodowej (ZAZ) z 38 000 zł w 2025 r. do 39 000 zł w 2026 r. i latach następnych. Obowiązuje od 5.03.2026 r.

Restrukturyzacje podmiotów finansowych

5.03.2026 r. weszło w życie rozporządzenie MFiG z 27.02.2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie informacji niezbędnych do opracowania, przeglądu i aktualizacji planów przymusowej restrukturyzacji i grupowych planów przymusowej restrukturyzacji oraz kryteriów oceny wykonalności tych planów (DzU poz. 261). Aktualizuje dotychczasową regulację z tego zakresu, w związku z wydaniem przez Komisję Europejską nowego rozporządzenia wykonawczego 2025/2303, oraz rozszerza zakres informacji, które podmioty są obowiązane przekazywać do organu ds. przymusowej restrukturyzacji (w Polsce jest to Bankowy Fundusz Gwarancyjny).

Turek z zezwoleniem na pracę

Rozporządzenie MRPiPS z 16.02.2026 r. w sprawie przypadków, w których nie stosuje się art. 31 ust. 1 ustawy z 20.03.2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (DzU poz. 209), umożliwia wydawanie zezwoleń na pracę na rzecz polskich podmiotów powierzających pracę cudzoziemcowi na terenie powiatu, w którym istnieje lista zawodów objętych zakazem wydawania zezwoleń na pracę. Uprzywilejowuje ono obywateli Turcji. Obowiązuje od 11.03.2026 r.

Elektronicznie przed KIO

13.03.2026 r. weszło w życie rozporządzenie Prezesa RM z 12.03.2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie postępowania przy rozpoznawaniu odwołań przez Krajową Izbę Odwoławczą (DzU poz. 329). Dostosowuje przepisy do prowadzenia zdalnych rozpraw i posiedzeń przed tym organem. Przewiduje też dalszą elektronizację postępowania odwoławczego, m.in. poprzez elektroniczny obieg dokumentów oraz możliwość sporządzania orzeczeń w formie elektronicznej. Ma to umożliwić pełen udział stron w rozprawach zdalnych i przyspieszyć postępowania odwoławcze.

Raporty ESG

Obowiązująca od 14.03.2026 r. ustawa z 27.02.2026 r. o zmianie ustawy o rachunkowości (DzU poz. 333) wdraża opcję dla państwa członkowskiego przewidzianą w zmienionej dyrektywie CSRD. Obowiązek raportowania ESG (zrównoważonego rozwoju) wprowadzony w ramach dyrektywy CSRD (wdrożonej w Polsce w 2024 r.) dotyczy raportowania wpływu działalności firmy na: środowisko, kwestie społeczne i prawa człowieka oraz ład korporacyjny.

Raportowanie było wprowadzane etapowo:

• 2025 r. (za rok 2024) – największe jednostki (ponad 500 pracowników),
• 2028 r. (za rok 2027) – pozostałe duże jednostki,
• 2029 r. (za rok 2028) – MŚP z rynku regulowanego.

Terminy dla 2. i 3. grupy przesunięto o 2 lata, co uwzględniła ustawa z 9.07.2025 r. zmieniająca uor (DzU poz. 1020). Natomiast obecna nowelizacja dyrektywy CSRD zawęża obowiązek raportowania ESG tylko do największych podmiotów, tzn. powyżej 1000 pracowników oraz powyżej 450 mln euro przychodów.

Jednostki z pierwszej tury nadal raportują za lata 2024–2026, ale państwa mogą je zwolnić z raportowania za lata 2025 i 2026, jeśli nie przekraczają nowych progów. Ustawa właśnie na to pozwala, tzn. na zwolnienie części firm z obowiązku raportowania i dostosowanie prawa do zmian unijnych. Więcej na ten temat piszemy na s. 50.

Podwyżki dla pracowników samorządowych

17.03.2026 r. weszło w życie rozporządzenie RM z 25.02.2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych (DzU poz. 246). O mniej więcej 3% wzrosło minimalne wynagrodzenie zasadnicze pracowników samorządowych. Podwyżki dotyczą wynagrodzenia należnego od 1.01.2026 r. Minimalne wynagrodzenie zasadnicze w pierwszej kategorii zaszeregowania zostało zrównane z płacą minimalną (4806 zł), a w najwyższej kategorii wynosi 6750 zł.

Maksymalny poziom wynagrodzenia zasadniczego wójtów i burmistrzów wynosi od 11 100 zł do 11 650 zł w zależności od wielkości gminy, a dodatku funkcyjnego – odpowiednio od 3400 zł do 3760 zł. Maksymalne wynagrodzenie zasadnicze prezydentów miast wynosi 11 650 zł, a dodatek funkcyjny w zależności od wielkości miasta: do 300 tys. mieszkańców – do 3760 zł, powyżej 300 tys. mieszkańców – do 4430 zł. Dla Prezydenta Warszawy maksymalne wynagrodzenie zasadnicze to 12 030 zł, a dodatek funkcyjny – 4643 zł.

Zgłoszenia SENT

Od 17.03.2026 r. obowiązują rozporządzenia MFiG:

• z 5.03.2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zgłoszeń przewozu towarów oraz zgłoszeń obrotu paliwami opałowymi (DzU poz. 293) oraz
• z 11.03.2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wyłączenia niektórych obowiązków w zakresie zgłoszeń przewozu towarów (DzU poz. 339).

Pierwsze umożliwia dokonywanie zbiorczych zgłoszeń towarów odzieżowych i obuwniczych w rejestrze SENT (jeden transport do wielu odbiorców). Drugim wyłączono ze zgłoszeń przesyłki odzieży i obuwia do 31,5 kg realizowane przez operatorów pocztowych i kurierskich (także z UE). Nie ma też obowiązku zgłoszeń, gdy przewóz jest realizowany w ramach kompleksowych usług logistycznych (magazynowanie, pakowanie, wysyłka, zwroty), a operator posiada status AEO (upoważnionego przedsiębiorcy) lub umowę o współdziałanie z KAS. Warunkiem jest wskazanie uprawnień w dokumentach przewozowych. Ma to ograniczyć biurokrację w systemie SENT.

Wymiana informacji podatkowych przy kryptowalutach

18.03.2026 r. weszła w życie ustawa z 13.02.2026 r. o zmianie ustawy o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami oraz niektórych innych ustaw (DzU poz. 347). Wdraża przepisy unijne oraz międzynarodowe standardy CARF i CRS, rozszerzające automatyczną wymianę informacji podatkowych na: kryptoaktywa, pieniądz elektroniczny oraz waluty cyfrowe banków centralnych. Pierwsza wymiana danych jest planowana na 2027 r. (za rok 2026).

Wiąże się to z nałożeniem obowiązków raportowych na dostawców usług kryptoaktywów, a także z narzuceniem stosowania procedur należytej staranności i identyfikacji użytkowników i ich rezydencji podatkowej oraz gromadzenia i rejestrowania danych o użytkownikach.

Oddzielono raportowanie rachunków finansowych (CRS) od raportowania kryptoaktywów (CARF) i zwiększono zakres przekazywanych informacji. Dane do Szefa KAS mają trafiać do 30 czerwca następnego roku, w formie elektronicznej. Szef KAS będzie przekazywał je do swoich zagranicznych odpowiedników do 30 września.

Celem jest ograniczenie unikania opodatkowania (zwłaszcza w obszarze kryptoaktywów) oraz wzmocnienie współpracy międzynarodowej w zakresie podatków.

Także od 18.03.2026 r. zaczną obowiązywać wykonawcze rozporządzenia MFiG z 17.03.2026 r.:

• w sprawie kaucji gwarancyjnej składanej przez operatorów kryptoaktywów (DzU poz. 355) – dotyczy tych podmiotów, które nie wywiązały się z obowiązków sprawozdawczych i utraciły rejestrację; ponowna rejestracja operatora jest możliwa po spełnieniu obowiązków sprawozdawczych i złożeniu kaucji gwarancyjnej; ma to ograniczyć nadużycia podmiotów na rynku kryptowalut,
• w sprawie przesyłania informacji o użytkownikach kryptoaktywów (DzU poz. 356) – wskazuje, że informacje te należy przesyłać elektronicznie, opatrzone podpisem zaufanym lub kwalifikowanym podpisem elektronicznym; dowodem ich złożenia jest urzędowe poświadczenie Szefa KAS,
• w sprawie przesyłania formularza rejestracyjnego w zakresie automatycznej wymiany informacji o użytkownikach kryptoaktywów (DzU poz. 357) – określa, że w ten sam sposób należy składać i podpisywać formularze rejestracyjne.

Podwyżki w budżetówce

Stawki wynagrodzenia zasadniczego pracowników zatrudnionych w państwowych jednostkach budżetowych podniesiono średnio o 3%. Uwzględniono także wzrost od 2026 r. wynagrodzenia minimalnego. Nowe tabele zawarte są w aktach prawnych dotyczących różnych grup zatrudnionych, w tym w rozporządzeniach MRPiPS z 13.03.2026 r. zmieniających rozporządzenia w sprawie warunków wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą dla pracowników zatrudnionych w:

• państwowych jednostkach budżetowych resortu spraw wewnętrznych i administracji (DzU poz. 359); obowiązuje od 19.03.2026 r.,
• niektórych państwowych jednostkach budżetowych działających w ochronie zdrowia (DzU poz. 369); obowiązuje od 20.03.2026 r.

Podwyżki dla nauczycieli

Z wyrównaniem od 1.01.2026 r. podwyższono minimalne stawki wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli. Początkujący nauczyciel z przygotowaniem pedagogicznym otrzyma 5380 zł (było 5153 zł) wynagrodzenia zasadniczego, mianowany – 5469 zł (było 5310 zł), a dyplomowany – 6397 zł (było 6211 zł). Nauczyciel bez przygotowania pedagogicznego odpowiednio: 5178 zł (było 5027 zł), 5311 zł (było 5156 zł) i 5567 zł (było 5405 zł). Tak wynika z obowiązującego od 21.03.2026 r. rozporządzenia Ministra Edukacji z 18.03.2026 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogólnych warunków przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagradzania za pracę w dniu wolnym od pracy (DzU poz. 379).

Działalność banków

26.03.2026 r. weszło w życie rozporządzenie MFiG z 18.02.2026 r. w sprawie zasad tworzenia rezerw na ryzyko związane z działalnością banków (DzU poz. 311). W stosunku do dotychczasowej regulacji:

a) wprowadzono definicję ekspozycji kredytowej restrukturyzowanej, ekspozycji kredytowej wobec osób fizycznych, ekspozycji zabezpieczonej hipotekami na nieruchomościach, kapitału Tier I, rozporządzenia nr 575/2013, systemu ochrony, zewnętrznej instytucji oceny wiarygodności kredytowej i zewnętrznych baz danych,

b) obniżono próg tworzenia rezerw celowych na ryzyko związane z ekspozycjami kredytowymi zaklasyfikowanymi do kategorii „normalne” i odpisów aktualizujących należności związane z ekspozycjami kredytowymi – z 1,5% do 0,5 %,

c) zmieniono wymagany poziom rezerw i odpisów dla kategorii „pod obserwacją”, „poniżej standardu” oraz „wątpliwe”,

d) dodano kolejny wymóg dotyczący wysokości 50% aktualnej ceny odpowiadającej położeniu i klasie gruntów, ogłaszanej przez GUS w przypadku hipoteki na gruntach ornych, co pozwala uniknąć kosztownych wycen rzeczoznawców.

Zdalne posiedzenia władz fundacji i stowarzyszeń

Korzystanie ze środków komunikacji elektronicznej podczas posiedzeń i poza posiedzeniami władz fundacji i stowarzyszeń, w tym w trakcie obrad i przeprowadzania głosowań członków, będzie możliwe w każdym przypadku, a nie jak dotychczas tylko podczas stanu zagrożenia epidemicznego albo epidemii. Zmiany mają ułatwić członkom tych organizacji wykonywanie ich uprawnień. Tak wynika z obowiązującej od 27.03.2026 r. ustawy z 23.01.2026 r. o zmianie ustawy o fundacjach oraz ustawy – Prawo o stowarzyszeniach (DzU poz. 316).

Banki spółdzielcze

Ustawa z 23.01.2026 r. o zmianie ustawy o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających oraz niektórych innych ustaw (DzU poz. 331):

• uchyla przepisy dotyczące zrzeszenia zintegrowanego banków spółdzielczych,
• znosi obowiązek przekazywania na żądanie KNF informacji o kredytach, pożyczkach pieniężnych, gwarancjach bankowych oraz poręczeniach udzielonych udziałowcom banku spółdzielczego, a także obowiązek przechowywania tych informacji, przy jednoczesnym zachowaniu kompetencji organu nadzoru do żądania informacji i dokumentów na podstawie przepisów odrębnych,
• wprowadza jednakowe zasady zawiązywania konsorcjum bankowego dla wszystkich banków spółdzielczych,
• upraszcza zmiany umów zrzeszenia banków spółdzielczych,
• wprowadza nową formę pomocy finansowej w ramach funduszu pomocowego systemu ochrony dla banków spółdzielczych.

Obowiązuje od 28.03.2026 r.

Natychmiastowe płatności

31.03.2026 r. weszła w życie ustawa z 23.01.2026 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem rynku finansowego oraz ochroną uczestników tego rynku (DzU poz. 340).

Dostosowuje polskie prawo do regulacji UE odnoszących się do rynku finansowego, wdrażając dyrektywę UE 2024/1174 (dotyczącą wymogów MREL – zdolności instytucji do pokrywania strat), uzupełniając wdrożenie dyrektyw BRR1 i BRR2 (restrukturyzacja i uporządkowana likwidacja instytucji finansowych), a także dyrektywy o rachunkach płatniczych. Ponadto zapewnia stosowanie rozporządzeń UE, m.in. o przelewach natychmiastowych w euro (IPR) i o wskaźnikach referencyjnych (BMR).

Stabilność sektora finansowego (MREL, restrukturyzacja) ma być zapewniona przez modyfikację zasad ustalania wymogu MREL i możliwość odstąpienia od tego wymogu podmiotów podlegających upadłości zamiast restrukturyzacji, a także zmniejszenie kosztów i obciążeń administracyjnych.

Podmioty mają obowiązek oferowania przelewów w euro w trybie natychmiastowym (do 10 sekund, 24/7), a dostęp do systemów płatności ma być możliwy również dla podmiotów niebankowych.

Elektroniczny KRS dla stowarzyszeń

30.09.2028 r. wejdzie w życie ustawa z 27.02.2026 r. o zmianie ustawy – Prawo o stowarzyszeniach, ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (DzU poz. 346).

Osoby zamierzające założyć stowarzyszenie będą mogły uchwalić jego statut oraz wybrać władze przy wykorzystaniu wzorca statutu oraz wzorców uchwał o wyborze władz stowarzyszenia w systemie teleinformatycznym dostępnym na stronie KRS.

Nie będzie to możliwe, gdy co najmniej jeden z założycieli jest cudzoziemcem, w przypadku stowarzyszeń międzynarodowych, stowarzyszeń jednostek samorządu terytorialnego, związków stowarzyszeń oraz stowarzyszeń, których działalność wymaga zezwolenia MON bądź ministra do spraw wewnętrznych lub uzgodnienia z nimi. Te podmioty będą mogły zakładać stowarzyszenia na dotychczasowych zasadach.

Uchwały w przedmiocie:

• zmiany adresu siedziby stowarzyszenia,
• zmian w składzie władz stowarzyszenia,
• zatwierdzenia dokumentów finansowych,
• przeznaczenia zysku albo pokrycia straty,
• pełnomocnictwa,
• rozwiązania i likwidacji stowarzyszenia,
• powołania lub odwołania likwidatora,
• określenia sposobu reprezentacji stowarzyszenia w likwidacji,

także będą mogły być podjęte przy wykorzystaniu odpowiednich wzorców udostępnionych w systemie teleinformatycznym. Ich podjęcie nie będzie wymagało formalnego zwołania organu, pod warunkiem że zagłosują wszyscy uprawnieni. Prawo głosu będzie wykonywane przez złożenie oświadczenia w systemie teleinformatycznym, opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo osobistym.

W DzU z 2026 r. głoszono teksty jednolite następujących

• ustaw:

• o systemie ubezpieczeń społecznych (poz. 199),
• o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (poz. 268),
• o elektronicznym fakturowaniu w zamówieniach publicznych, koncesjach na roboty budowlane lub usługi oraz partnerstwie publiczno-prywatnym (poz. 276);

• rozporządzeń:

• MRPiPS w sprawie rodzajów dokumentów i informacji wymaganych do rozpatrzenia wniosku o określenie warunków zwrotu, odstąpienie od dochodzenia zwrotu lub umorzenie należności Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (poz. 294),
• Ministra Rozwoju Regionalnego w sprawie szczegółowych zasad i trybu przyznawania nagrody rocznej osobom kierującym niektórymi podmiotami prawnymi (poz. 306),
• MFFiPR z 8.06.2021 r. w sprawie systemu zarządzania ryzykiem i systemu kontroli wewnętrznej oraz polityki wynagrodzeń w bankach (poz. 308),
• MF w sprawie zaliczenia gmin oraz miast do jednego z czterech okręgów podatkowych (poz. 289).