Co nowego w prawie – czerwiec 2026
Podatek wyrównawczy
27.04.2026 r. weszło w życie rozporządzenie MFiG z 24.04.2026 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w informacji o opodatkowaniu wyrównawczym (DzU poz. 571). Formularz ten jest oparty na ustandaryzowanej informacji podatkowej, opracowanej przez OECD/G20 Inclusive Framework, i zawiera dane niezbędne administracjom podatkowym do przeprowadzenia właściwej oceny ryzyka i oceny zgodności z globalnymi zasadami przeciwdziałania erozji podstawy opodatkowania (zasadami GloBE). Umożliwia też wymianę informacji między jurysdykcjami implementującymi te zasady.
CPN na dłużej
Pakiet obniżający VAT i akcyzę od paliw został przedłużony do 31.05.2026 r. Tak wynika z rozporządzeń MFiG z:
- 27.04.2026 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego na niektóre paliwa silnikowe (DzU poz. 572),
- 27.04.2026 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie obniżonych stawek podatku od towarów i usług (DzU poz. 573),
- 12.05.2026 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego na niektóre paliwa silnikowe (DzU poz. 641),
- 13.05.2026 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie obniżonych stawek podatku od towarów i usług (DzU poz. 642),
obowiązujących odpowiednio od 27.04.2026 r., 30.04.2026 r. i 13.05.2026 r. (dwa ostatnie).
Klasyfikacja budżetowa
Od 29.04.2026 r. obowiązuje rozporządzenie MFiG z 20.04.2026 r. w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych (DzU poz. 582). Nowa klasyfikacja budżetowa ma obowiązywać przy planowaniu budżetu oraz projektów uchwał budżetowych jednostek samorządu terytorialnego na rok 2027. Najważniejszą zmianą jest przebudowa klasyfikacji wydatków tak, aby lepiej odzwierciedlała ich ekonomiczny charakter. Zachowano strukturę dział–rozdział–paragraf, ale rozszerzono katalog paragrafów oraz dostosowano je do nowych grup wydatkowych przewidzianych w ustawie o finansach publicznych. Do sprawozdania z wykonania ustawy budżetowej na rok 2026 oraz sprawozdań z wykonania budżetów jednostek samorządu terytorialnego na ten rok stosuje się przepisy dotychczasowe.
Benzyny lotnicze dla Lasów Państwowych bez akcyzy
Zaniechano poboru podatku akcyzowego od benzyn lotniczych dostarczanych przez Straż Graniczną lub Policję Państwowemu Gospodarstwu Leśnemu Lasy Państwowe na potrzeby akcji gaśniczej lasów. Dotyczy okresu od 6.05.2026 do 20.05.2026 r. Tak wynika z obowiązującego od 6.05.2026 r. rozporządzenia MFiG z 6.05.2026 r. w sprawie zaniechania poboru podatku akcyzowego od niektórych wyrobów akcyzowych dostarczanych przez Straż Graniczną lub Policję na rzecz Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe (DzU poz. 609).
Wsparcie górnictwa
13.05.2026 r. weszła w życie ustawa z 17.04.2026 r. o zmianie ustawy o systemie instytucji rozwoju (DzU poz. 633). Rozszerza kompetencje Agencji Rozwoju Przemysłu (ARP). Będzie ona udzielać pożyczek finansowanych ze środków pochodzących ze sprzedaży skarbowych papierów wartościowych przekazanych na podwyższenie jej kapitału zakładowego. Wsparcie trafi m.in. do przedsiębiorstw górniczych, firm posiadających koncesję na wydobycie węgla kamiennego, podmiotów prowadzących likwidację kopalń, a także innych przedsiębiorstw o istotnym znaczeniu dla gospodarki lub strategicznych sektorów, w tym sektora górniczego. Pożyczki mają finansować działania restrukturyzacyjne i reorganizacyjne. Będą udzielane na podstawie programu naprawczego. Finansowanie wymaga pozytywnej opinii rady nadzorczej oraz zgody walnego zgromadzenia ARP.
Odzież na targu poza SENT
Od 13.05.2026 r. obowiązuje rozporządzenie MFiG z 12.05.2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wyłączenia niektórych obowiązków w zakresie zgłoszeń przewozu towarów (DzU poz. 634). Wyłącza obowiązki wynikające z systemu SENT dla przewozu odzieży i obuwia sprzedawanych na targowiskach. Z uproszczenia skorzystają mikroprzedsiębiorcy prowadzący działalność wpisaną do CEIDG oraz spółki jawne, których wspólnikami są wyłącznie osoby fizyczne. Wyłączenie objęło przewozy krajowe odzieży, obuwia i używanej odzieży oznaczonych kodami CN z działów 61, 62, 64 oraz kodem 6309 00 00, realizowane w celu sprzedaży na targowiskach objętych opłatą targową.
Warunkiem jest, by: przewóz nie przekroczył 500 kg brutto odzieży lub 700 sztuk obuwia, transport odbywał się między miejscem prowadzenia działalności, miejscem zamieszkania albo siedzibą przedsiębiorcy a targowiskiem, przewoźnik zaś posiadał dokument zawierający m.in. dane przedsiębiorcy, rodzaj towaru, numer rejestracyjny pojazdu, datę przewozu oraz adres targowiska.
Rachunkowość BFG
13.05.2026 r. weszło w życie rozporządzenie MFiG z 22.04.2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczególnych zasad rachunkowości Bankowego Funduszu Gwarancyjnego (DzU poz. 581). Porządkuje struktury ksiąg rachunkowych przez usunięcie nieaktualnych pozycji przewidujących ewidencjonowanie środków funduszy, które zostały zlikwidowane. Uzupełniono przepisy w zakresie ewidencji i rozliczeń operacji finansowych w walutach obcych. Fundusz korzysta z systemów księgowych opracowanych dla sektora bankowego, więc rozwiązania są przygotowane na wzór tych stosowanych w rachunkowości w bankach.
Finanse publiczne
Od 27.05.2026 r. obowiązuje ustawa z 17.04.2026 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (DzU poz. 635). Obejmuje cztery główne obszary: zarządzanie długiem publicznym, audyt środków unijnych, audyt wewnętrzny oraz tzw. klauzulę obronną. Zmieniane jest też wiele ustaw regulujących funkcjonowanie funduszy obsługiwanych przez Bank Gospodarstwa Krajowego.
Wolne środki funduszy utworzonych lub powierzonych BGK musi lokować w formie depozytu u MF. Obecnie część środków pozostaje poza budżetem państwa, podczas gdy Skarb Państwa równolegle finansuje bieżące potrzeby poprzez emisję długu. Nowe rozwiązanie ma poprawić zarządzanie płynnością sektora publicznego i ograniczyć koszty zadłużenia. Rozszerzono także dostęp do danych z rejestru podmiotów wykluczonych z finansowania unijnego. MF będzie udostępniał je za pośrednictwem systemu teleinformatycznego m.in. instytucjom zarządzającym, audytowym oraz administracji skarbowej, co ma usprawnić kontrolę wykorzystania środków UE.
Audytorem wewnętrznym można zostać po odpłatnym, państwowym egzaminie przeprowadzanym przez Państwową Komisję Egzaminacyjną do Spraw Audytu Wewnętrznego.
Firmy audytorskie
28.05.2026 r. weszła w życie ustawa z 27.03.2026 r. o zmianie ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym oraz ustawy o rachunkowości (DzU poz. 640).
Ogranicza obciążenia regulacyjne firm audytorskich i jednostek zainteresowania publicznego. Zlikwidowano „białą listę” usług dozwolonych, która ograniczała zakres usług świadczonych przez audytora badającego daną jednostkę. Nowelizacja uchyla te ograniczenia i odwołuje się bezpośrednio do unijnego rozporządzenia 537/2014 z 16.04.2016 r. w sprawie szczegółowych wymogów dotyczących ustawowych badań sprawozdań finansowych jednostek interesu publicznego, które opiera się na koncepcji „czarnej listy” usług zakazanych. W praktyce oznacza to, że firma audytorska będzie mogła świadczyć na rzecz badanej jednostki wszystkie usługi, które nie zostały wyraźnie zakazane przez przepisy unijne.
W uor, z katalogu naruszeń skutkujących nieważnością badania sprawozdania finansowego, usunięto odesłanie do uchylanego art. 136 uobr. Do badań sprawozdań finansowych rozpoczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się nowe przepisy.
Akcyza na źle zabarwione paliwo
Obowiązujące od 30.05.2026 r. rozporządzenie MFiG z 12.05.2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków stosowania niektórych zwolnień od podatku akcyzowego (DzU poz. 648) przewiduje, że armator lub inny podmiot zużywający paliwo zachowa zwolnienie z akcyzy także wtedy, gdy olej opałowy lub napędowy został nieprawidłowo oznaczony albo zabarwiony. Warunkiem będzie jednak wykazanie, że paliwo znajduje się w zbiorniku jednostki pływającej, zostało nabyte w okolicznościach niewskazujących na próbę uniknięcia opodatkowania i zostało wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem, tj. do celów żeglugowych. Ma to ograniczyć ryzyko utraty zwolnienia z akcyzy z przyczyn formalnych. Nowelizacja dostosowuje polskie przepisy do wyroku TSUE z 13.03.2025 r. (C-137/23), w którym Trybunał uznał, że o prawie do zwolnienia z akcyzy powinno decydować rzeczywiste wykorzystanie paliwa, a nie wyłącznie jego prawidłowe oznaczenie lub zabarwienie.
Toga doradcy podatkowego
Od 1.07.2026 r. doradcy podatkowi będą występować przed sądami w togach, podobnie jak przedstawiciele innych zawodów prawniczych. Żabot będzie w kolorze miodowym. Tak wynika z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 14.05.2026 r. w sprawie wzoru stroju urzędowego doradców podatkowych biorących udział w rozprawach sądowych (DzU poz. 658).
Przewóz zużytych olejów w systemie SENT
Od 31.10.2026 r. systemem SENT objęte będą m.in. zużyte oleje i tłuszcze. Zmiana ma ograniczyć nadużycia na rynku biopaliw. Część przedsiębiorców celowo klasyfikuje pełnowartościowe oleje jako zużyty olej kuchenny, bo jest surowcem do produkcji biopaliw. Obowiązek zgłoszenia do SENT obejmie przewóz towarów z pozycji CN 1518, gdy masa brutto przesyłki przekroczy 500 kg albo objętość – 500 l. Wyłączone z monitorowania pozostaną m.in. przewozy realizowane w procedurach celnych i akcyzowych oraz towary przewożone w małych opakowaniach jednostkowych do 26 kg lub 26 l. Tak wynika z rozporządzenia MFiG z 22.04.2026 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (DzU poz. 589).
W DzU z 2026 r. ogłoszono teksty jednolite następujących
- ustaw:
- Ordynacja podatkowa (poz. 622),
- o podatku dochodowym od osób fizycznych (poz. 592),
- o europejskim zgrupowaniu interesów gospodarczych i spółce europejskiej (poz. 583),
- o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (poz. 619),
- o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych (poz. 595),
- o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających (poz. 618),
- o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji (poz. 620),
- o usługach płatniczych (poz. 623),
- o samorządzie gminnym (poz. 662);
- rozporządzenia Ministra Zdrowia z 29.07.2010 r. w sprawie rodzajów dokumentacji medycznej służby medycyny pracy, sposobu jej prowadzenia i przechowywania oraz wzorów stosowanych dokumentów (poz. 651).
Skróty w artykułach
- dyrektywa 112 – dyrektywa Rady 2006/112/WE z 28.11.2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (DzUrz UE L 347 z 11.12.2006 r.)
- dyrektywa 2013/34/UE – dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/34/UE z 26.06.2013 r. w sprawie rocznych sprawozdań finansowych, skonsolidowanych sprawozdań finansowych i powiązanych sprawozdań niektórych rodzajów jednostek (...) (DzUrz UE L 182 z 29.06.2013 r.)
- Kc – ustawa z 23.04.1964 r. Kodeks cywilny (DzU z 2023 r. poz. 1610)
- KIMSF – interpretacje Komitetu ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej
- Kks – ustawa z 10.09.1999 r. Kodeks karny skarbowy (DzU z 2023 r. poz. 654)
- Kp – ustawa z 26.06.1974 r. Kodeks pracy (DzU z 2023 r. poz. 1465)
- Kpc – ustawa z 17.11.1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (DzU z 2023 r. poz. 1550)
- Ksh – ustawa z 15.09.2000 r. Kodeks spółek handlowych (DzU z 2022 r. poz. 1467)
- KSR – Krajowe Standardy Rachunkowości
- MSR – Międzynarodowe Standardy Rachunkowości (ang. International Accounting Standards) wydawane od 2002 r. jako MSSF
- MSSF – Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej (ang. International Financial Reporting Standards)
- Op – ustawa z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (DzU z 2023 r. poz. 2383)
- Ppsa – ustawa z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DzU z 2023 r. poz. 1634)
- rozporządzenie o instrumentach finansowych – rozporządzenie Ministra Finansów z 12.12.2001 r. w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych (DzU z 2017 r. poz. 277)
- rozporządzenie o konsolidacji – rozporządzenie Ministra Finansów z 25.09.2009 r. w sprawie szczegółowych zasad sporządzania przez jednostki inne niż banki, zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji skonsolidowanych sprawozdań finansowych grup kapitałowych (DzU z 2017 r. poz. 676)
- rozporządzenie składkowe – rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18.12.1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (DzU z 2023 r. poz. 728)
- rozporządzenie z 13.09.2017 r. – rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów w sprawie rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (DzU z 2020 r. poz. 342)
- specustawa – ustawa z 2.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. DzU z 2023 r. poz. 1327)
- uobr – ustawa z 11.05.2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (DzU z 2023 r. poz. 1015)
- uor – ustawa z 29.09.1994 r. o rachunkowości (DzU z 2023 r. poz. 120)
- updof – ustawa z 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (DzU z 2022 r. poz. 2647)
- updop – ustawa z 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (DzU z 2022 r. poz. 2587)
- upol – ustawa z 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (DzU z 2023 r. poz. 70)
- US GAAP – Amerykańskie Standardy Rachunkowości (ang. Generally Accepted Accounting Principles)
- ustawa akcyzowa – ustawa z 6.12.2008 r. o podatku akcyzowym (DzU z 2023 r. poz. 1542)
- ustawa emerytalna – ustawa z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (DzU z 2023 r. poz. 1251)
- ustawa KAS – ustawa z 16.11.2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (DzU z 2023 r. poz. 615)
- ustawa o KRS – ustawa z 20.08.1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (DzU z 2023 r. poz. 685)
- ustawa o PCC – ustawa z 9.09.2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (DzU z z 2023 r. poz. 170)
- ustawa o VAT – ustawa z 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (DzU z 2023 r. poz. 1570)
- ustawa o zfśs – ustawa z 4.03.1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (DzU z 2023 r. poz. 998)
- ustawa zasiłkowa – ustawa z 25.06.1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (DzU z 2022 r. poz. 1732)
- ustawa zdrowotna – ustawa z 27.08.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (DzU z 2022 r. poz. 2561)
- usus – ustawa z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU z 2023 r. poz. 1230)
- uzpd – ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne
- Założenia koncepcyjne MSSF – Założenia koncepcyjne sprawozdawczości finansowej (Conceptual Framework for Financial Reporting)
- CEIDG – Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej
- EOG – Europejski Obszar Gospodarczy
- FEP – Fundusz Emerytur Pomostowych
- FGŚP – Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych
- FP – Fundusz Pracy
- FS – Fundusz Solidarnościowy
- IASB – Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości
- IS – izba skarbowa
- KAS – Krajowa Administracja Skarbowa
- KIS – Krajowa Informacja Skarbowa
- KNF – Komisja Nadzoru Finansowego
- KRBR – Krajowa Rada Biegłych Rewidentów
- KRS – Krajowy Rejestr Sądowy
- KSB – Krajowe Standardy Badania
- MF – Minister Finansów
- MPiPS – Minister Pracy i Polityki Społecznej
- MRiF – Minister Rozwoju i Finansów
- MRiPS – Minister Rodziny i Polityki Społecznej
- MSiG – Monitor Sądowy i Gospodarczy
- NSA – Naczelny Sąd Administracyjny
- PANA – Polska Agencja Nadzoru Audytowego
- PIBR – Polska Izba Biegłych Rewidentów
- PKD – Polska Klasyfikacja Działalności
- pkpir – podatkowa księga przychodów i rozchodów
- PPK – pracownicze plany kapitałowe
- RM – Rada Ministrów
- SA – sąd apelacyjny
- sf – sprawozdanie finansowe
- skok – spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa
- SN – Sąd Najwyższy
- SO – sąd okręgowy
- TK – Trybunał Konstytucyjny
- TSUE – Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
- UCS – urząd celno-skarbowy
- UE – Unia Europejska
- US – urząd skarbowy
- WDT – wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów
- WNT – wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów
- WSA – wojewódzki sąd administracyjny
- zfśs – zakładowy fundusz świadczeń socjalnych
- Podatek wyrównawczy
- CPN na dłużej
- Klasyfikacja budżetowa
- Benzyny lotnicze dla Lasów Państwowych bez akcyzy
- Wsparcie górnictwa
- Odzież na targu poza SENT
- Rachunkowość BFG
- Finanse publiczne
- Firmy audytorskie
- Akcyza na źle zabarwione paliwo
- Toga doradcy podatkowego
- Przewóz zużytych olejów w systemie SENT
- W DzU z 2026 r. ogłoszono teksty jednolite następujących
