Co nowego w prawie – wrzesień 2026

Ratyfikacja umów

24.07.2026 r. i 29.07.2026 r. opublikowano oświadczenia rządowe z 23.03.2026 r. w sprawie mocy obowiązującej:

• umowy o Międzynarodowej Korporacji Finansowej, sporządzonej w Waszyngtonie 20.07.1956 r. (DzU poz. 996),
• umowy o Międzynarodowym Stowarzyszeniu Rozwoju, sporządzonej w Waszyngtonie 26.01.1960 r. (DzU poz. 1016).

Wynika z nich, że Prezydent RP ratyfikował te umowy 4.02.2026 r. (są opublikowane w DzU z 2026 r. poz. 995 i 1015).

Również 4.02.2026 r. Prezydent RP ratyfikował umowę w sprawie mocy obowiązującej umowy o Międzynarodowym Banku Odbudowy i Rozwoju, sporządzonej w Bretton Woods 22.07.1944 r., wraz z poprawkami, tj. Rezolucjami Rady Gubernatorów Międzynarodowego Banku Odbudowy i Rozwoju o numerach 221, 417, 596, 696, przyjętymi odpowiednio 25.08.1965 r., 30.06.1987 r., 30.01.2009 r. oraz 10.07.2023 r. Tak wynika z oświadczenia rządowego z 15.04.2026 r. (DzU poz. 1052), ogłoszonego 5.08.2026 r. Umowa została opublikowana w DzU z 2026 r. poz. 1051.

Nota budżetowa

Od 25.07.2026 r. obowiązuje rozporządzenie MFiG z 16.07.2026 r. w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu oraz trybu i terminów opracowania materiałów do projektu ustawy budżetowej (DzU poz. 994). Dostosowuje zasady przygotowywania materiałów i formularze do projektu ustawy budżetowej na 2027 r. do zmian w ustawie o finansach publicznych i nowej klasyfikacji budżetowej.

Wszystkie materiały dotyczące 2027 r. i kolejnych 3 lat będą sporządzane według nowej klasyfikacji. Zmiany objęły także formularze, m.in.:

• wprowadzono formularz IPF-BGK, służący zbieraniu danych o planach finansowych funduszy i instrumentów powierzonych BGK,
• rozszerzono formularze BW-I i BW-IA o nowe źródła finansowania, w tym środki funduszy/instrumentów BGK, państwowych funduszy celowych i skarbowe papiery wartościowe; dodano kategorię „pozostałe inwestycje” oraz możliwość identyfikacji inwestycji podlegających obowiązkowej ocenie,
• w zakresie zadań zleconych JST zmieniono formularz ZZAR-STD, rozszerzając go m.in. o zadania z zakresu geodezji i kartografii oraz umożliwiając dodawanie kolejnych wystandaryzowanych zadań.

Z większości formularzy usunięto obowiązek podawania podpisu i daty ich wypełnienia, ponieważ dokumenty są przekazywane elektronicznie. Wprowadzono też mechanizm aktualizowania danych dotyczących wydatków obronnych po przekazaniu materiałów budżetowych, jeżeli zmiany wpływają na wysokość klauzuli obronnej.

Ze względu na to, że planowanie budżetu na 2027 r. już trwa, wcześniej przekazane formularze pozostają w mocy. Nowe formularze należy stosować na kolejnym etapie planowania, po przekazaniu tzw. pism limitowych.

Zmiana statutu BFG

28.07.2026 r. weszło w życie rozporządzenie MFiG z 15.07.2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie nadania statutu Bankowemu Funduszowi Gwarancyjnemu (DzU poz. 964). Najważniejsze nowości to m.in.:

• likwidacja Funduszu Restrukturyzacji Banków Spółdzielczych,
• zniesienie obowiązku tworzenia i utrzymywania przez banki oraz oddziały banków zagranicznych funduszy ochrony środków gwarantowanych,
• uwzględnienie faktu, że Bankowy Fundusz Gwarancyjny (BFG) został wyznaczony jako organ właściwy do prowadzenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji kontrahentów centralnych.

Waloryzacja emerytur

Wskaźnik waloryzacji emerytur i rent w 2027 r. powiększy się o 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym (minimum gwarantowane przez ustawę). Tak wynika z obowiązującego od 30.07.2026 r. rozporządzenia RM z 28.07.2026 r. w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2027 r. (DzU poz. 1018).

Klasyfikacja części budżetowych

1.08.2026 r. weszło w życie rozporządzenie MFiG z 29.07.2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie klasyfikacji części budżetowych oraz określenia ich dysponentów (DzU poz. 1026). Nazwę części „84. Środki własne Unii Europejskiej” zmieniono na „84. Zasoby własne Unii Europejskiej”. Stosuje się je po raz pierwszy do planowania i wykonania budżetu państwa na rok 2027.

Prognoza finansowa JST

Obowiązujące od 1.08.2026 r. rozporządzenie MFiG z 27.07.2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wieloletniej prognozy finansowej jednostki samorządu terytorialnego (DzU poz. 1029) zawiera nowy wzór tytułowej prognozy. Należy go stosować przy opracowywaniu budżetu na rok 2027.

Ubezpieczenia rolnicze

4.08.2026 r. weszła w życie ustawa z 11.06.2026 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (DzU poz. 965). Ma ułatwić rolnikom dostęp do preferencyjnych ubezpieczeń z dopłatą z budżetu państwa. Uproszczono zasady korzystania z dopłat do ubezpieczeń upraw rolnych i zwierząt gospodarskich po szkodach spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi. Dopłaty do składek ubezpieczeniowych będą możliwe także do wierzby do wyplatania oraz traw nasiennych. Maksymalne sumy ubezpieczenia 1 ha upraw rolnych wynoszą dla nich odpowiednio 60 tys. zł i 30 tys. zł, co wynika z obowiązującego od tej samej daty rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 28.07.2026 r. w sprawie maksymalnych sum ubezpieczenia dla upraw wierzby do wyplatania i traw nasiennych na 2026 r. (DzU poz. 1020).

Procesy o kredyty frankowe

Od 7.08.2026 r. obowiązuje ustawa z 29.05.2026 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie rozpoznawania spraw dotyczących zawartych z konsumentami umów kredytu denominowanego lub indeksowanego do franka szwajcarskiego (DzU poz. 985). Upraszcza zasady rozpoznawania spraw sądowych odnoszących się do kredytów i pożyczek hipotecznych powiązanych z CHF, jeżeli występuje w nich konsument (także jego następcy prawni, poręczyciele lub osoby odpowiadające rzeczowo).

Najważniejszą zmianą jest wstrzymanie z mocy prawa obowiązku spłaty kredytu/pożyczki od momentu doręczenia pozwu bankowi albo pozwu wzajemnego konsumentowi – aż do prawomocnego zakończenia sprawy. Wstrzymanie:

• nie jest traktowane jako naruszenie umowy,
• nie może być podstawą wypowiedzenia umowy,
• nie może skutkować negatywnym wpisem do Biura Informacji Kredytowej ani innych baz.

Konsument, który nie spłacił jeszcze całego kapitału, nadal może dokonywać spłat, a bank nie może ich odmówić.

Postępowania mają się toczyć szybciej, ze względu na m.in. szerszy dostęp do posiedzeń niejawnych, zdalnego przesłuchiwania świadków, nawet mimo sprzeciwu strony, pisemnych zeznań stron, skrócone uzasadnienia wyroków w typowych sprawach, udział referendarzy sądowych przy umarzaniu postępowań i rozstrzyganiu o kosztach. Bank może wytoczyć powództwo wzajemne aż do zamknięcia rozprawy przed sądem I instancji (lub do wydania wyroku na posiedzeniu niejawnym). Sąd może jednak wyłączyć je do odrębnego rozpoznania, jeśli jego łączne rozpoznanie nadmiernie przedłużyłoby sprawę.

Jeżeli bank dokona potrącenia dopiero po wniesieniu pozwu, a konsument go nie zakwestionuje, to bank poniesie koszty procesu w zakresie, w jakim powództwo zostało oddalone właśnie wskutek potrącenia.

Apelacja ma być zasadniczo rozpoznawana przez jednego sędziego. Przez 6 mies. od wejścia ustawy w życie cofnięcie pozwu, apelacji lub skargi kasacyjnej będzie skutkować zwrotem z urzędu połowy opłaty. Ustawa obejmie także postępowania wszczęte przed jej wejściem w życie.

SN będzie mógł ponownie ocenić przyjęcie skargi kasacyjnej banku do rozpoznania, jeśli przestało istnieć istotne zagadnienie prawne lub potrzeba rozstrzygnięcia poważnych wątpliwości bądź rozbieżności w orzecznictwie.

Wezwanie do PPK

7.08.2026 r. weszła w życie ustawa z 29.05.2026 r. o zmianie ustawy o pracowniczych planach kapitałowych oraz ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (DzU poz. 989). Polski Fundusz Rozwoju S.A. może elektronicznie wzywać zatrudniających do zawarcia umowy o zarządzanie pracowniczym planem kapitałowym (w przypadku niewykonania tego obowiązku w ustawowym terminie). Doręczenie nastąpi za pośrednictwem profilu informacyjnego w PUE ZUS.

Chudszy CPN

W okresie od 17 do 31 sierpnia 2026 r. obniżono do 8% VAT na benzyny, olej napędowy i biokomponenty do nich. Wynika to z obowiązującego od 13.08.2026 r. rozporządzenia MFiG z 13.08.2026 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie obniżonych stawek podatku od towarów i usług (DzU poz. 1095). Tym razem nie obniżono akcyzy.

Obie płcie w spółkach publicznych

18.08.2026 r. weszła w życie ustawa z 3.07.2026 r. o zmianie ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych oraz ustawy o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania (DzU poz. 1034). Wdraża dyrektywę UE 2022/2381 dotyczącą równowagi płci w organach spółek giełdowych. Odnosi się do spółek publicznych notowanych na rynku regulowanym, z wyłączeniem przedsiębiorstw mikro, małych i średnich.

Płeć niedostatecznie reprezentowana musi zajmować co najmniej 33% stanowisk w organach spółki oraz być reprezentowana w każdym organie. Walne zgromadzenie ma przyjąć politykę określającą m.in. zasady wyboru i wskazywania kandydatów, programy rozwoju kariery oraz strategię zarządzania zasobami ludzkimi. Kryteria wyboru muszą być wcześniej określone, jasne, neutralne i niedyskryminacyjne, a kandydat może żądać o nich informacji. Przy równorzędnych kwalifikacjach kandydatów pierwszeństwo ma osoba należąca do płci niedostatecznie reprezentowanej. W razie naruszenia zasad wyboru kandydatowi może przysługiwać odszkodowanie lub zadośćuczynienie, a ciężar dowodu prawidłowości postępowania spoczywa na spółce. Spółki mają co roku informować (także na stronie internetowej) o strukturze płci w organach oraz działaniach podejmowanych dla zapewnienia równowagi. Kontrolą zajmie się KNF. Za niewykonanie lub nienależyte wykonanie określonych obowiązków może nałożyć karę do 500 tys. zł.

Spółki objęte regulacją mają przyjąć politykę równowagi płci do końca pierwszego walnego zgromadzenia zwołanego po wejściu ustawy w życie albo w ciągu 4 mies., chyba że odpowiednie zasady już obowiązują.

Prezydent RP skierował ustawę do TK. Wątpliwości dotyczą przede wszystkim proporcjonalności ingerencji w swobodę działalności gospodarczej.

Praca tylko z wizą

Obywatele Gruzji, Kolumbii i Wenezueli mogą wykonywać pracę na terytorium Polski wyłącznie na podstawie wizy oraz właściwego zezwolenia na pracę. Tak wynika z obowiązującego od 22.08.2026 r. rozporządzenia MRPiPS z 31.07.2026 r. w sprawie wykazu państw, których obywatele posiadający zezwolenia na pracę nie są uprawnieni do wykonywania pracy w czasie pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w ramach ruchu bezwizowego (DzU poz. 1072). Posiadający zezwolenie na pracę, którzy w czasie pobytu w ramach ruchu bezwizowego wcześniej rozpoczęli pracę, mogą ją kontynuować na dotychczasowych zasadach do dnia upływu okresu pobytu w ramach ruchu bezwizowego.

Egzamin na doradcę restrukturyzacyjnego

Od 25.08.2026 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 3.08.2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie egzaminu dla osób ubiegających się o licencję doradcy restrukturyzacyjnego oraz opłaty egzaminacyjnej (DzU poz. 1078). Zadanie problemowe będzie można rozwiązać również przy użyciu własnego komputera – według wyboru zdającego, o którym należy poinformować komisję najpóźniej 21 dni przed egzaminem. W trakcie egzaminu można zrezygnować z pracy na komputerze i kontynuować pisanie odręcznie, ale bez przedłużenia czasu egzaminu. Nowe zasady mają być stosowane od egzaminu zaplanowanego na 20.10.2026 r.

Spory z Prokuratorią

25.08.2026 r. weszło w życie rozporządzenie Prezesa RM z 7.08.2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie osób prawnych zastępowanych przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej oraz opłat ponoszonych za usługi prawne świadczone przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej, a także opłat za przeprowadzenie postępowania przed Sądem Polubownym przy Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (DzU poz. 1080). Podwyższa opłaty za mediację i inne polubowne sposoby rozwiązywania sporów.

Opłata 5 tys. zł pozostaje bez zmian w sprawach o prawa niemajątkowe oraz o prawa majątkowe, gdy wartość przedmiotu sprawy nie przekracza 200 tys. zł. W sprawach o prawa majątkowe, gdy wartość przedmiotu sprawy jest wyższa, opłata wyniesie 7 tys. (było 5 tys. zł).

Po przekroczeniu trzech posiedzeń opłata nadal będzie zwiększana o 1 tys. zł za każde kolejne posiedzenie, przy czym maksymalnie wyniesie 10 tys. zł. Przy stawce 5 tys. zł – maksymalnie można doliczyć 5 tys. zł za pięć kolejnych posiedzeń, a przy stawce 7000 zł – 3 tys. zł za trzy kolejne posiedzenia.

Zmiana nie dotyczy mediacji prowadzonych na podstawie skierowania przez sąd powszechny – wysokość wynagrodzenia mediatora ustala się wówczas według Kpc.

Pozostaje 14-dniowy termin zapłaty. Do spraw, w których wniosek o mediację lub inne polubowne rozwiązanie sporu wpłynął przed wejściem nowelizacji w życie, zastosowanie będą miały dotychczasowe stawki.

Pożytek publiczny

Od 1.09.2026 r. obowiązuje ustawa z 19.06.2026 r. o zmianie ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie oraz ustawy o grach hazardowych (DzU poz. 1040). Upraszcza współpracę administracji z NGO, zwiększa dostępność małych grantów, a także ogranicza wymogi finansowe i sprawozdawcze oraz zmienia system kontroli organizacji pożytku publicznego.

Próg przychodów uprawniający do składania uproszczonych sprawozdań finansowych i merytorycznych wzrósł ze 100 tys. zł do 200 tys. zł.

Przy zlecaniu zadań publicznych w formie wspierania organ nie będzie mógł wymagać od organizacji własnego wkładu finansowego. Podstawą ma być wkład osobowy lub rzeczowy. Limit dla małych grantów wynosi do 20 tys. zł na jedno zadanie oraz do 40 tys. zł łącznie dla tej samej organizacji w roku. Zwiększono też (z 20% do 30%) limit środków, które organ wykonawczy JST może przeznaczyć w tym trybie. Zniesiono termin 90 dni na realizację zadania.

Zamiast protokołu kontroli będzie sporządzany projekt wystąpienia pokontrolnego, z możliwością zgłaszania zastrzeżeń. Ma to uprościć i unowocześnić procedurę kontrolną.

Zlikwidowano Fundusz Wspierania Organizacji Pożytku Publicznego. 31.12.2026 r. jego środki zostaną przeniesione do Funduszu Wspierania Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego. Od 2027 r. przejmie on również postępowania, należności, zobowiązania i umowy.

Umowa z Albanią

2.09.2026 r. weszła w życie ustawa z 17.07.2026 r. o ratyfikacji umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Albanii o zabezpieczeniu społecznym, podpisanej w Warszawie 23.02.2026 r. (DzU poz. 1100). Sejm wyraził zgodę na ratyfikację tej umowy przez Prezydenta RP.

Nowy wzór o interpretację przepisów podatkowych

Od 3.09.2026 r. obowiązuje rozporządzenie MFiG z 24.07.2026 r. w sprawie wniosku o wydanie interpretacji ogólnej (DzU poz. 1037). Zawiera nowe wzory wniosku i załącznika do niego (ORD-OG i ORD-OG/A). 4.09.2026 r. weszło w życie rozporządzenie MFiG z 24.07.2026 r. w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej (DzU poz. 1045). Zawiera nowe wzory ORD-IN i ORD-IN/A. Z kolei obowiązujące od 5.09.2026 r. rozporządzenie MFiG z 24.07.2026 r. w sprawie wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej (DzU poz. 1054) określa nowy wzór ORD-WS.

Wnioskodawca musi wskazać miejsce zamieszkania oraz dane osoby fizycznej, której dotyczy transakcja transgraniczna, jeżeli wniosek zawiera stanowisko w sprawie stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego w zakresie rezydencji podatkowej tej osoby fizycznej w Polsce oraz jednocześnie nie zawiera oceny prawnej wnioskodawcy w zakresie opodatkowania u źródła dochodów nierezydentów lub wartość transakcji bądź zespołu transakcji objętych wnioskiem przekracza równowartość 1,5 mln euro. Opłatę za wniosek wnosi się na rachunek KIS.

Dyskryminacja i mobbing

Nowe definicje mobbingu i dyskryminacji przynosi wchodząca w życie 5.11.2026 r. ustawa z 19.06.2026 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (DzU poz. 1046).

Równe traktowanie w zatrudnieniu oznacza niedyskryminowanie w jakikolwiek sposób, bezpośrednio lub pośrednio. Niejednakowe traktowanie jest dopuszczalne i nie stanowi dyskryminacji, gdy jest obiektywnie uzasadnione. Dyskryminowanie bezpośrednie istnieje wtedy, gdy pracownik z jednej lub z kilku przyczyn jest traktowany w porównywalnej sytuacji mniej korzystnie niż jest, był lub byłby traktowany inny pracownik.

Mobbing oznacza zachowania polegające na uporczywym nękaniu pracownika. Uporczywość polega na tym, że nękanie jest powtarzalne, nawracające lub stałe. Mobbingiem nie są zachowania incydentalne, choćby stanowiły naruszenie dóbr osobistych pracownika. Przejawy mobbingu to m.in. upokarzanie, uwłaczanie, zastraszanie, zaniżanie oceny przydatności zawodowej pracownika, nieuzasadniona krytyka, poniżanie lub ośmieszanie pracownika, utrudnianie funkcjonowania w środowisku pracy w zakresie możliwości osiągania efektów pracy, wykonywania zadań służbowych, wykorzystania posiadanych kompetencji, komunikacji ze współpracownikami lub dostępu do koniecznych informacji, a także izolowanie pracownika lub eliminowanie go z zespołu.

Pracodawca jest obowiązany systematycznie przeciwdziałać mobbingowi w szczególności przez działania prewencyjne, wykrywanie mobbingu oraz właściwe reagowanie, a także przez działania naprawcze i wsparcie osób dotkniętych mobbingiem. Ma to zwiększyć ochronę pracowników przed zjawiskami niepożądanymi występującymi w środowisku pracy i ułatwić dochodzenie roszczeń przez osoby poszkodowane. Pracodawcy muszą bardziej niż dotychczas przeciwdziałać mobbingowi i dyskryminacji.

Zmiany dotyczą też dochodzenia roszczeń. Osoba, wobec której pracodawca naruszył zasadę równego traktowania w zatrudnieniu, ma prawo do zadośćuczynienia w wysokości nieniższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę lub ma prawo do odszkodowania. W przypadku wielokrotnego naruszenia zadośćuczynienie musi wynosić co najmniej 3-krotność minimalnego wynagrodzenia. Osoba zarzucająca naruszenie zasady równego traktowania ma jedynie uprawdopodobnić fakt jej naruszenia.

Za mobbing przysługuje zadośćuczynienie w wysokości co najmniej 6-krotności minimalnego wynagrodzenia lub odszkodowanie. Właściwe w tych sprawach są sądy rejonowe (bez względu na wartość przedmiotu sporu).

Jeśli niewłaściwe działania rozpoczną się przed dniem wejścia ustawy w życie, będą stosowane nowe przepisy.

Pracodawcy mają 6 mies. od dnia wejścia w życie ustawy na przygotowanie i wdrożenie wymaganych regulacji oraz procedur związanych z przeciwdziałaniem mobbingowi i dyskryminacji. Muszą dostosować swoje regulaminy do nowych wymagań albo wydać odrębny regulamin. Pracodawca zatrudniający co najmniej 10 pracowników ma bowiem w regulaminie ustalić reguły, procedury oraz częstotliwość działań w obszarach przeciwdziałania:

• naruszaniu godności oraz innych dóbr osobistych pracownika,
• naruszaniu zasady równego traktowania w zatrudnieniu,
• dyskryminacji oraz mobbingowi,

jeżeli te reguły, procedury oraz częstotliwość działań nie są określone w układzie zbiorowym pracy ani w regulaminie pracy.

Osobiste konto inwestycyjne (OKI)

Od 1.01.2027 r. można będzie oszczędzać na OKI. Pełnoletnia osoba fizyczna będzie mogła na nich gromadzić oszczędności i aktywa inwestycyjne. Ma do tego zachęcić zwolnienie części aktywów z podatku dochodowego i zastąpienie go podatkiem od wartości aktywów zgromadzonych na OKI. Podatek będzie należny niezależnie od wyniku inwestycji, czyli także wtedy, gdy inwestor nie osiągnął zysku. Strata na OKI nie będzie stanowiła straty podatkowej w PIT.

Przewidziano dwa limity zwolnienia podatkowego, które łącznie nie mogą przekroczyć 100 tys. zł:

• 25 tys. zł – dla określonych aktywów oszczędnościowych,
• 100 tys. zł – łącznie dla aktywów inwestycyjnych i oszczędnościowych.

Od 2030 r. limity będą corocznie waloryzowane o wskaźnik inflacji.

Od nadwyżki ponad limity stawka podatku będzie wynosiła 19% stopy referencyjnej NBP, obowiązującej 31 października poprzedniego roku, jednak niemniej niż 0,1%. W 2027 r. będzie to 0,85%.

Podatek będzie liczony od średniej wartości aktywów, ustalanej na podstawie dziennych wycen, wpłat i okresu posiadania konta. Instytucja prowadząca OKI przekaże do US informację o średniej wartości aktywów do końca lutego następnego roku. Podatnik otrzyma informacje i przygotowane na ich podstawie zeznanie w e-Urzędzie Skarbowym. Trzeba je będzie złożyć elektronicznie od 15 marca do 31 maja, a podatek będzie płatny do 31 maja.

Jedna osoba będzie mogła posiadać więcej niż jedno OKI, także w różnych instytucjach. OKI będą prowadzić m.in. banki, firmy inwestycyjne, fundusze inwestycyjne, zakłady ubezpieczeń oferujące ubezpieczeniowy fundusz kapitałowy (UFK) oraz dobrowolne fundusze emerytalne. Za prowadzenie OKI mogą one pobierać opłaty.

OKI może obejmować zarówno aktywa oszczędnościowe, jak i inwestycyjne, m.in.:

• środki na rachunkach bankowych,
• obligacje i inne papiery skarbowe,
• akcje,
• jednostki funduszy inwestycyjnych,
• aktywa UFK i dobrowolnych funduszy emerytalnych,
• inne instrumenty finansowe notowane na rynku regulowanym lub w alternatywnym systemie obrotu.

Aktywa będą denominowane m.in. w złotych i walutach UE, EOG i OECD. OKI nie będzie wymagało minimalnego okresu oszczędzania ani osiągnięcia określonego wieku. Inwestujący będzie mógł w dowolnym momencie wypłacić całość lub część środków. Możliwe będą również wypłaty transferowe, m.in. między własnymi OKI.

Ustawa z 3.07.2026 r. o osobistych kontach inwestycyjnych (DzU poz. 1098) reguluje także dziedziczenie aktywów oraz upadłość, likwidację instytucji prowadzącej OKI. Nadzór nad OKI będzie sprawować KNF. Instytucje finansowe będą przekazywać jej informacje.

Opłata do KNF

11.02.2027 r. wejdzie w życie ustawa z 17.07.2026 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z opłatami uiszczanymi na rzecz Komisji Nadzoru Finansowego (DzU poz. 1074). Nowelizuje sześć ustaw regulujących funkcjonowanie rynku finansowego, a jej głównym celem jest zmiana modelu pobierania opłat przez KNF.

Opłata będzie pobierana już na etapie złożenia wniosku, zawiadomienia lub dokonania wpisu, a nie dopiero po wydaniu przez KNF rozstrzygnięcia lub dokonaniu czynności urzędowej. Niezałączenie dowodu opłaty będzie brakiem formalnym składanej dokumentacji.

Wprowadzono opłaty za rozpatrywanie przez KNF:

• zawiadomień o zamiarze nabycia lub objęcia akcji domu maklerskiego albo TFI,
• wniosków o zgodę na powołanie członka zarządu TFI odpowiedzialnego za nadzór nad systemem zarządzania ryzykiem oraz za nadzór nad podejmowaniem decyzji inwestycyjnych dotyczących funduszy inwestycyjnych i portfeli instrumentów finansowych.

Automatyczne wykreślenie zastawu rejestrowego

Od 11.05.2027 r. zacznie obowiązywać ustawa z 17.07.2026 r. o zmianie ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów oraz ustawy – Prawo o ruchu drogowym (DzU poz. 1073). Zastaw rejestrowy wygasa z mocy prawa po upływie 20 lat od jego wpisu do rejestru. Dotychczas jednak sąd musiał wydać postanowienie o jego wykreśleniu i doręczyć je stronom. W praktyce, z powodu upływu wielu lat, śmierci stron lub zmiany adresów, doręczenie często jest niemożliwe, co prowadziło do zawieszania lub umarzania postępowań i utrzymywania w rejestrze informacji o wygasłych zastawach. W związku z tym wprowadzono nowy art. 18a ustawy o zastawie rejestrowym, na mocy którego po upływie 20 lat od wpisu zastaw uznaje się za wykreślony z mocy prawa. Strony mogą jednak zdecydować o utrzymaniu zastawu przez maksymalnie kolejne 10 lat, pod warunkiem złożenia do rejestru zmiany umowy zastawniczej. W rejestrze zastawów zostanie jedynie zamieszczona adnotacja, że zastaw wygasł i jest uznawany za wykreślony na podstawie art. 18a. Jeżeli po zamieszczeniu takiej adnotacji ktoś złoży wniosek o wykreślenie zastawu, sąd umorzy postępowanie.

W DzU z 2026 r. ogłoszono teksty jednolite

• ustaw:
  • o księgach wieczystych i hipotece (poz. 1066),
  • o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (poz. 1070);
• rozporządzeń:
  • MPiPS z 11.10.2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (poz. 1055).