Co nowego w orzecznictwie podatkowym – lipiec 2026

PODATEK DOCHODOWY

Najem krótkoterminowy lokali prowadzony przez fundację rodzinną jest zwolniony z CIT na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 25 updop – wyrok NSA z 16.01.2026 r. (II FSK 1136/24).

Z uzasadnienia: Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o fundacji rodzinnej (ufr) dozwolona dla fundacji rodzinnej działalność gospodarcza to m.in. najem, dzierżawa lub udostępnianie mienia do korzystania na innej podstawie. Prowadzenie przez fundację rodzinną działalności gospodarczej poza granicami wyznaczonymi w art. 5 ufr powoduje negatywne następstwa podatkowe (…). Zgodnie z art. 24r ust. 1 updop w zakresie, w jakim fundacja rodzinna prowadzi działalność gospodarczą wykraczającą poza zakres określony w art. 5 ufr, stawka CIT wynosi 25% podstawy opodatkowania. (…)

Najem krótkoterminowy nie został kompleksowo uregulowany w polskim porządku prawnym. Prawną podstawą umów najmu krótkoterminowego są przepisy ogólne dotyczące najmu zawarte w Kc. Wskazana przez organ (…) różnica przewidywanego okresu najmu nie stanowi istotnej przesłanki uzasadniającej wykluczenie najmu krótkoterminowego z katalogu dozwolonej działalności prowadzonej przez fundację rodzinną zwolnionej z CIT. Krótkoterminowy najem lokali mieszkalnych, którego dotyczą zasady ogólne najmu zawarte w Kc, podlega jedynie innym wymogom rejestracyjnym niż umowy najmu lokali mieszkalnych. Stworzenie funkcjonalnego systemu rejestracyjnego ze wspólnymi przepisami o ustanawianiu procedur rejestracyjnych było celem opublikowanego 29.04.2024 r. rozporządzenia o gromadzeniu i udostępnianiu danych dotyczących usług krótkoterminowego najmu lokali mieszkalnych (rozporządzenie 2024/1028 w sprawie gromadzenia i udostępniania danych dotyczących usług krótkoterminowego najmu lokali mieszkalnych i zmieniające rozporządzenie (UE) 2018/1724). (…)

Brak jest podstaw do różnicowania skutków podatkowych najmu i najmu krótkoterminowego w odniesieniu do fundacji rodzinnych, albowiem w art. 5 ust. 1 pkt 2 ufr najem mienia fundacji został literalnie wymieniony i nie zastrzeżono innych kryteriów, np. zwyczajowego zawarcia umowy w formie pisemnej, uiszczenia kaucji zabezpieczającej czy zawarcia umowy w dłuższym okresie (…).

Podatnik, który zleca produkcję innemu podmiotowi, nie może skorzystać z ulgi na ekspansję – wyrok NSA z 10.03.2026 r. (II FSK 798/23).

Z uzasadnienia: Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy podatnik prowadzący działalność gospodarczą, który zleca podwykonawcom wytworzenie produktu według zleconej tym podwykonawcom własnej receptury, a następnie sam i pod własną marką sprzedaje wytworzony przez nich produkt, ma możliwość skorzystania z tzw. ulgi prowzrostowej (…). Zgodnie z art. 18eb ust. 1 updop podatnik uzyskujący przychody inne niż przychody z zysków kapitałowych odlicza od podstawy opodatkowania, ustalonej zgodnie z art. 18, koszty uzyskania przychodów poniesione w celu zwiększenia przychodów ze sprzedaży produktów do wysokości dochodu uzyskanego przez podatnika w roku podatkowym z przychodów innych niż przychody z zysków kapitałowych, nie więcej jednak niż 1 mln zł w roku podatkowym. W myśl art. 18eb ust. 2 ustawy przez produkty rozumie się rzeczy wytworzone przez podatnika. (…) Odwołując się do wykładni językowej, która ma podstawowe znaczenie na gruncie prawa podatkowego, „wytwarzać” oznacza powodować powstanie czegoś, produkować, wyrabiać (zob. E. Sobol, Mały słownik język polskiego, Warszawa 1994). W świetle art. 18eb ust. 2 updop rzeczy powinny być wytworzone „przez podatnika”, a zatem to podatnik jako producent powinien dokonać wytworzenia. (…)

Spółka zleca podwykonawcom produkcję X według receptury A. Następnie X wytworzone przez osoby trzecie rozlewa do (…), (…) lub (…), sygnuje własnym logo i sprzedaje sklepom, obiektom gastronomicznym lub dalszym pośrednikom. W tej sytuacji produkt X zostaje wytworzony nie przez podatnika, lecz przez podmiot zewnętrzny i nie zmienia tego zapatrywania okoliczność, że następuje to według receptury spółki, jak i to, że podatnik będzie sprzedawał tak wytworzone produkty pod własną marką. Skarżąca faktycznie sprzedaje bowiem produkty wytworzone, wyprodukowane przez podmiot trzeci, na jej zlecenie. Prowadzi więc w tym zakresie działalność podobną do handlowej, polegającą na dalszej odsprzedaży, pod własną marką, wcześniej nabytych produktów, nie zaś działalność produkcyjną (nie są to rzeczy wytworzone przez podatnika).

Podobne orzeczenie NSA z:

• 16.12.2025 r. (II FSK 406/23).

Jeżeli otrzymujący odsetki nie może zostać uznany za ich rzeczywistego właściciela, a ostateczny ich odbiorca nie płaci podatku dochodowego, to nie ma zastosowania zwolnienie z podatku u źródła przewidziane w art. 21 ust. 3 updop – wyrok NSA z 19.02.2026 r. (II FSK 1109/25).

Z uzasadnienia: NSA podziela ocenę organów podatkowych oraz sądu I instancji, że w świetle całokształtu ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych spółka A.1 nie mogła zostać uznana za rzeczywistego właściciela odsetek. Tylko zaś taki status gwarantował jej możliwość skorzystania ze zwolnienia zgodnie z art. 21 ust. 3 updop, a płatnika zwalniał z obowiązku obliczenia, pobrania i odprowadzenia tego podatku. Definicję rzeczywistego właściciela zawiera art. 4a pkt 29 updop, według którego oznacza to podmiot spełniający łącznie następujące warunki:

a) otrzymuje należność dla własnej korzyści, w tym decyduje samodzielnie o jej przeznaczeniu i ponosi ryzyko ekonomiczne związane z utratą tej należności lub jej części,

b) nie jest pośrednikiem, przedstawicielem, powiernikiem lub innym podmiotem zobowiązanym prawnie lub faktycznie do przekazania całości lub części należności innemu podmiotowi,

c) prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą w kraju siedziby, jeżeli należności uzyskiwane są w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, przy czym przy ocenie, czy podmiot prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą, art. 24a ust. 18 stosuje się odpowiednio [obecne brzmienie: „przy ocenie, czy podmiot prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą, uwzględnia się charakter oraz skalę działalności prowadzonej przez ten podmiot w zakresie otrzymanej należności” – przyp. red.].

Należy podkreślić, że termin „rzeczywisty właściciel” (…) funkcjonuje przede wszystkim w przestrzeni międzynarodowej, w związku z czym przy ustalaniu jego znaczenia (…) zasadne, a nawet konieczne okazuje się uwzględnienie m.in. wytycznych zawartych w Komentarzu do Konwencji Modelowej OECD, orzecznictwa TSUE, a także NSA. (…) Zarówno w polskim porządku prawnym, jak i w prawie międzynarodowym legalne definicje terminu „rzeczywisty właściciel” stale ewoluują. Nie oznacza to jednak, (…) że zmienia się jego istota, lecz jedynie, że podejmowane są kolejne próby dokonania bardziej ścisłej i precyzyjnej jego wykładni, przy uwzględnieniu realiów obrotu (…).

Samo formalne spełnienie kryteriów ustawowych zawartych w definicji z art. 4a pkt 29 updop, poprzez stworzenie pozoru funkcjonowania danego podmiotu w określony w tym przepisie sposób, nie przesądza jeszcze o tym, że podmiot ten faktycznie nim jest, a jedynie, że posiada on pewne właściwe dla rzeczywistego właściciela cechy. (…) Taka właśnie sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. (…) Otrzymywane od skarżącej odsetki spółka A.1 za każdym razem przekazywała w bardzo krótkich odstępach czasu i w niemal identycznej wysokości kolejnym podmiotom w łańcuchu, z czego prawie 89% transferowano do A.1 V. z siedzibą w Wielkiej Brytanii, która posiadała w tym państwie status osoby prawnej, lecz nie była podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych (podatnikami byli jej wspólnicy). A.1 podlegała opodatkowaniu w Luksemburgu jedynie w zakresie różnicy pomiędzy kwotami odsetek otrzymanych a przekazywanych dalej, stąd teoretycznie opodatkowane powinny być zaledwie minimalne kwoty, a w praktyce nie były żadne, ponieważ spółka ta nie wykazała żadnego dochodu do opodatkowania. (…)

Natomiast TSUE w (…) tzw. sprawach duńskich (wyrok z 26.02.2019 r. w sprawach połączonych C-115/16, C-118/16, C-119/16 i C-299/16) wyraził pogląd, że zabieg polegający na wstawieniu w łańcuch transferów spółki, która jedynie umożliwia przepływ środków do kolejnych podmiotów, niespełniających kryteriów zwolnienia, i realizuje nieznaczny zysk podlegający opodatkowaniu, wskazuje na istnienie sztucznej struktury (…). Jest to właśnie przykład spełnienia formalnego kryterium, które ma jedynie stwarzać pozory, że podmiot ten funkcjonuje samodzielnie, a jednocześnie jest rzeczywistym właścicielem należności, podczas gdy pozostałe okoliczności wskazują na sytuację zupełnie odwrotną.

Mając jednocześnie na względzie poszanowanie dla swobody układania stosunków ekonomicznych przez uczestników obrotu, NSA nie przesądza w tym miejscu, że cała stworzona przez Grupę A.X struktura była sztuczna i nie posiadała żadnego uzasadnienia gospodarczego, a jedynie uwzględnia przytoczony pogląd w formułowaniu oceny, czy A.1 posiadała status rzeczywistego właściciela należności z tytułu odsetek (…).

Kolejną istotną kwestią związaną z zastosowaniem zwolnienia z art. 21 ust. 3 updop jest to, że ostatnim podmiotem w strukturze, który otrzymywał środki dla własnej korzyści i decydował o ich przeznaczeniu, był, według ustaleń organów, holenderski fundusz emerytalny zwolniony z (…) CIT. Fakt ten, nawet przy zastosowaniu koncepcji look through approach, przesądza definitywnie o braku możliwości przyznania skarżącej zwolnienia (…). Skorzystanie ze zwolnienia w okolicznościach, gdzie jeden podmiot w strukturze (A.1. V.) w ogóle nie podlegał opodatkowaniu w państwie siedziby (tj. w Wielkiej Brytanii), a ostateczny odbiorca był zwolniony z opodatkowania w Holandii, oraz na warunkach określonych w przytoczonych przepisach – nosi znamiona nadużycia preferencji przewidzianej w art. 21 ust. 3 updop. (…) Holenderski fundusz nie jest ponadto spółką, lecz prowadzi działalność w formie fundacji.

Podobne orzeczenie TSUE z:

• 26.02.2019 r. (w sprawach połączonych C-115/16, C-118/16, C-119/16 i C-299/16).

Jeżeli podmiot uzyskujący dochody z dywidend nie jest ich rzeczywistym właścicielem, to nie ma zastosowania zwolnienie, o którym mowa w art. 22 ust. 4 updop – wyrok NSA z 24.03.2026 r. (II FSK 1151/25).

Z uzasadnienia: Zgodnie z art. 22 ust. 4 updop zwalnia się od podatku dochodowego przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, o których mowa w art. 7b ust. 1 pkt 1 lit. a, f oraz j, (…), jeżeli spełnione są łącznie następujące warunki:

1. Wypłacającym dywidendę oraz inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych jest spółka mająca siedzibę lub zarząd na terytorium RP.

2. Uzyskującym dochody (przychody) z dywidend oraz inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, o których mowa w pkt 1, jest spółka podlegająca w RP lub w innym niż RP państwie członkowskim UE lub w innym państwie należącym do EOG, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania.

3. Spółka, o której mowa w pkt 2, posiada bezpośrednio nie mniej niż 10% udziałów (akcji) w kapitale spółki, o której mowa w pkt 1.

4. Spółka, o której mowa w pkt 2, nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na źródło ich osiągania.

(…) Zgodnie z art. 22a updop przepisy art. 20–22 stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania (upo), których stroną jest RP. (…) Pojęcie „rzeczywistego właściciela” na gruncie polskiej ustawy zostało zdefiniowane w sposób odpowiadający intencjom wyrażonym w Komentarzu do Modelowej Konwencji OECD, jak i dyrektywie 2011/96/UE oraz dyrektywie 2003/49/WE. (…) Nie można uznać za beneficial owner podmiotu, który pomimo spełnienia formalnych kryteriów uznania go za podatnika, nie prowadzi faktycznie działalności gospodarczej lub też jego aktywność jest marginalna w stosunku do uczestnictwa w przedsięwzięciu, które ma na celu unikanie opodatkowania. (…)

Z tego względu NSA za uzasadnione uznał odwołanie się do przykładu, (…) jakim jest wyrok brytyjskiego SN z 2.03.2006 r. w sprawie Indofood (…). Wyrok zapadł w wydziale cywilnym apelacyjnym, porusza jednak kwestie rozumienia pojęcia beneficial owner na gruncie upo. (…) Z treści tego orzeczenia dla rozpoznawanej sprawy wypływają dwa wnioski. Po pierwsze, w pojęciu beneficial owner nie mieszczą się nie tylko formalni agenci (przedstawiciele), pośrednicy, ale także podmioty, które wprawdzie faktycznie korzystają z dochodu, ale mają nad nim bardzo ograniczone władztwo. Po drugie, szersze ujęcie podmiotów, które nie mogą być uznane za beneficial owner, wynika z potrzeby zapewnienia zgodności rozumienia tego pojęcia z przedmiotem i celami MK OECD. (…) Podmioty, które tylko formalnie dysponują uzyskanym dochodem, nie spełniają testu beneficial owner. (…)

W orzecznictwie NSA wskazuje się, że weryfikując status danego podmiotu, należy wziąć pod uwagę przykładowo następujące czynniki: czy posiada własny majątek; czy posiada biuro w sensie materialnym; czy zatrudnia personel; czy opłaca rachunki związane z bieżącą działalnością (w tym np. za wynajem, za media: prąd, telefony itp.); czy zatrudnia (posiada) osoby zarządzające z wystarczającym doświadczeniem i wiedzą w zakresie transakcji finansowych; czy posiada swój kapitał, który służy finansowaniu działalności; czy podejmuje samodzielnie i na własny rachunek czynności w obrocie gospodarczym; czy pomiędzy podmiotem a jego właścicielem/właścicielami nie zachodzą powiązania kapitałowe i osobowe tego rodzaju, że podmiot taki można uznać za jedynie administratora dochodu.

Podatnik kryteriów tego testu nie spełnia. (…) Ze sprawozdań finansowych za lata 2021 i 2022 wynika, że V. nie prowadziła żadnej działalności operacyjnej, natomiast jej wyłączne przychody pochodziły z udziałów w jednostkach powiązanych. Spółka nie zatrudniała pracowników, nie ponosiła wydatków administracyjnych, nie wykazywała kosztów związanych z pracą na jej rzecz. Wynik z działalności operacyjnej wynosił tylko 0,46% jej zysku. (…) W 2022 r. nie posiadała żadnych środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz urządzeń służących do prowadzenia działalności gospodarczej. Wyłączne uwiarygodnione koszty ponoszone w 2022 r. to opłata za zarządzanie. Wynajmowany przez podatnika adres siedziby należy równocześnie do czterech innych podmiotów powiązanych. Podkreślenia również wymaga, że deklarowane przez podatnika wydatki z tytułu najmu oraz kosztów osobowych nie zostały wykazane jako poniesione (…).

Powyższe okoliczności świadczą o tym, że spółka nie prowadzi rzeczywistej działalności gospodarczej, nie jest również faktycznym dysponentem otrzymywanych od płatnika należności, ale pośredniczy w ich transferze do wspólnika. (…) W konsekwencji nie został spełniony warunek zastosowania zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 22 ust. 4 pkt 2 updop. W rozpoznawanej sprawie nie było również podstaw do zastosowania koncepcji look-through approach. Jak wynika z akt sprawy, do września 2022 r. rzeczywistym beneficjentem dywidend był J. V., natomiast po tej dacie – jego następcy: C. D.-V., H. V. i C. V. – właściciele certyfikatów F. W sytuacji, gdy rzeczywistymi beneficjentami należności są osoby fizyczne, organy podatkowe nie są uprawnione do orzekania w zakresie stosowania zwolnienia bądź upo.

Podobne orzeczenia NSA z:

• 8.02.2023 r. (II FSK 1278–1280/22),
• 16.05.2023 r. (II FSK 14/23) i
• 26.07.2022 r. (II FSK 1230/21).

Wymiana kryptowalut na inne kryptowaluty nie wiąże się z powstaniem przychodu w CIT, a zatem nie generuje również kosztów uzyskania przychodów – wyrok NSA z 1.04.2026 r. (II FSK 1339/25).

Z uzasadnienia: Istota sporu koncentruje się na rozpoznaniu przez spółkę kosztów uzyskania przychodów w ramach transakcji barterowej przy rozdysponowaniu nagród w formie kryptowalut do użytkowników mechanizmu stakingowego. (…) Spółka będzie przydzielać użytkownikom, w zamian za udział w mechanizmie stakingowym i blokowanie posiadanej waluty wirtualnej, nagrody w postaci waluty wirtualnej, którą wcześniej nabędzie jako prowizję za pośredniczenie w transakcjach wymiany walut.

Zdaniem organu interpretacyjnego i sądu I instancji podczas rozdysponowania kryptowalut do użytkowników tytułem przydzielenia nagród dochodzi do transakcji barterowej, w ramach której powstaje przychód z odpłatnego zbycia kryptowalut, lecz nie powstaje koszt uzyskania przychodu (na zasadach ogólnych). Skład orzekający w niniejszej sprawie zgadza się z tym stanowiskiem. (…)

Co szczególnie istotne w sprawie, to fakt, że waluta (…) pochodzi z wymiany kryptowaluty na inną kryptowalutę, a de facto – ich zamiany (…) w rozumieniu art. 603 w zw. z art. 555 Kc. (…). W art. 12 ust. 4 pkt 27 updop ustawodawca wyłączył z przychodów wartość waluty wirtualnej otrzymanej w zamian za inną walutę wirtualną. (…) Skoro zaś wymiana kryptowalut na inne kryptowaluty nie wiąże się z powstaniem przychodu w CIT, to nie ma w tym przypadku mowy również o kosztach uzyskania przychodu. Tym samym słuszne było stanowisko organu oraz WSA w Gdańsku, że spółka będzie mogła rozpoznać koszty uzyskania przychodu na zasadach wynikających z art. 15 ust. 11 updop w związku z nabyciem waluty wirtualnej, tj. w momencie otrzymania prowizji. Natomiast samo rozdysponowanie walut wirtualnych na nagrody nie generuje już kosztów uzyskania przychodów.

Podobne orzeczenie NSA z:

• 9.12.2021 r. (II FSK 753/19).

Rekompensaty z tytułu przenoszenia kosztów zakupu uprawnień do emisji gazów cieplarnianych, przyznane na podstawie art. 10 ustawy o systemie rekompensat dla sektorów i podsektorów energochłonnych, są zwolnione z CIT zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 47 updop – wyrok NSA z 8.04.2026 r. (II FSK 847/23).

Z uzasadnienia: Zwolnieniem z podatku dochodowego objęte są wszystkie dotacje pochodzące z budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Od 2007 r. za dotacje w rozumieniu przepisów ustawy o finansach publicznych uznawane są również środki pomocowe pochodzące z europejskich funduszy strukturalnych, co skutkuje objęciem ich zwolnieniem podatkowym przewidzianym w art. 17 ust. 1 pkt 47 updop. Preferencja ta dotyczy także środków finansowanych przez jednostki samorządu terytorialnego, w tym w ramach regionalnych programów operacyjnych, jak również dotacji przekazywanych stowarzyszeniom z budżetu państwa.

Analogicznie zwolnieniu podlega rekompensata wypłacana przez Prezesa URE z tytułu przenoszenia kosztów zakupu uprawnień do emisji gazów cieplarnianych na ceny energii elektrycznej wykorzystywanej do produkcji w sektorach i podsektorach energochłonnych. Świadczenie to spełnia bowiem przesłanki określone w art. 17 ust. 1 pkt 47 updop. Wprawdzie przepis ten posługuje się pojęciem „dotacji z budżetu państwa”, jednak nie wymaga, aby środki były wypłacane bezpośrednio z budżetu. Wystarczające jest, aby pochodziły ze środków budżetowych. Ustawa podatkowa nie uzależnia zastosowania zwolnienia od określonej procedury przyznawania świadczenia, lecz jedynie od źródła jego finansowania. Z tego względu bez znaczenia pozostają okoliczności, że rekompensata została przyznana decyzją Prezesa URE lub że dysponentem funduszu jest minister właściwy do spraw gospodarki.

Podobne orzeczenia NSA z:

• 17.02.2026 r. (II FSK 1007/25) i
• 16.12.2025 r. (II FSK 365/23).

Jeżeli spółka jawna, której wspólnikami nie są wyłącznie osoby fizyczne, nie złoży przed rozpoczęciem roku obrotowego informacji CIT-15J, to będzie opodatkowana CIT aż do dnia jej likwidacji lub wykreślenia z rejestru – wyrok NSA z 28.11.2025 r. (II FSK 253/23).

Z uzasadnienia: Zgodnie z art. 1 ust. 5 updop spółka jawna posiada status podatnika odpowiednio od pierwszego dnia roku obrotowego, o którym mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1a lit. a, albo od dnia zaistnienia zmian w składzie podatników, o których mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1a lit. b, do dnia likwidacji spółki lub wykreślenia z właściwego rejestru. (…)

Skarżąca do 31.01.2021 r. nie złożyła pierwszej informacji, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1a lit. a updop (CIT-15J), wskutek czego spółka jawna stała się podatnikiem CIT. (…) Brak jest przepisu wskazującego, że po złożeniu aktualizacji informacji, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1a lit. b updop, spółka jawna, która stała się podatnikiem CIT, może z powrotem stać się spółką transparentną podatkowo. Przeciwnie, (…) art. 1 ust. 5 updop wyraźnie wskazuje, że spółka jawna, która stała się podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych, pozostaje już nim do dnia likwidacji spółki lub wykreślenia z właściwego rejestru.

Przed 2026 r. spółka jawna miała obowiązek składać informacje CIT-15J za każdy rok obrotowy – wyrok NSA z 13.11.2025 r. (II FSK 327/25).

Z uzasadnienia: W dniu 30.07.2021 r. skarżąca złożyła informację CIT-15J w 14-dniowym terminie na jej złożenie i od tego czasu nie składała innych informacji CIT-15J ani ich aktualizacji (…). Tym samym nie dopełniła obowiązku informacyjnego za kolejne lata. (…) Jeśli wspólnikami nie są tylko osoby fizyczne (tu: spółka z o.o. i spółka akcyjna), to gdy spółka (jawna) nie zrealizuje obowiązku informacyjnego – staje się podatnikiem CIT.

NSA nie zgadza się z argumentem skarżącej, że jeżeli będzie składała informacje za kolejne lata, to doprowadzi do bezsensownego gromadzenia informacji, które już organ posiada. Z treści formularza (opracowanego na podstawie przepisów wykonawczych) wyraźnie wynika, że informację składa się za dany okres – maksymalnie 1 rok. (…) Ten obowiązek corocznego składania informacji istniał do tej pory i dopiero od 2026 r. ma zostać zniesiony. Musiał istnieć, skoro ma zostać zniesiony – nie można bowiem znieść czegoś, co nie obowiązywało do tej pory.

Od Redakcji: Obowiązek składania co roku CIT-15J został faktycznie zniesiony 1.01.2026 r. Z dodanego art. 1 ust. 3a updop wynika, że „na potrzeby stosowania ust. 3 pkt 1a lit. a przyjmuje się, że spółka jawna złożyła informację określoną w tym przepisie, jeżeli uprzednio złożona informacja pozostaje aktualna”.

VAT

Zwolnienie z VAT dotyczy zawsze czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem – wyrok NSA z 24.03.2026 r. (I FSK 1312/23).

Z uzasadnienia: Spółka podała, że udziela i zamierza udzielać swoim pracownikom nieoprocentowanych pożyczek. Z tytułu udzielanych pożyczek nie uzyska wynagrodzenia w postaci odsetek czy prowizji. Wykonywana usługa nie służy celom działalności gospodarczej skarżącej spółki, ponieważ pożyczki dla pracowników są/będą udzielane w celu finansowania ich udziału w programie akcjonariatu pracowniczego, a zatem służą celom osobistym pracowników, tj. cele i korzyści pracowników przystępujących do programu mają znaczenie pierwszorzędne w stosunku do korzyści gospodarczych pracodawcy (skarżącej spółki). (…)

Spółka przyjęła, że udzielana przez nią w ramach wsparcia udziału pracownika w programie akcjonariatu pracowniczego pożyczka będzie co do zasady czynnością podlegającą opodatkowaniu. (…) Na tle art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT niezrozumiałe było stanowisko prezentowane przez organ interpretacyjny, że przepis ten, odnoszący się do nieodpłatnego świadczenia usług, „nie znajduje zastosowania w odniesieniu do tych czynności, które w razie ich uznania za podlegające opodatkowaniu zostałyby zwolnione od podatku, gdyż pozostają one poza zakresem ustawy o VAT”. (…) Na tle tak prezentowanej (błędnej) wykładni art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że „zwolnić z opodatkowania można tylko taką czynność, która co do zasady temu opodatkowaniu podlega. Tym samym nie sposób uzasadnić zwolnieniem przedmiotowym (właściwością wtórną) twierdzenia o braku podlegania opodatkowaniu (właściwości prymarnej)”. (…)

NSA podziela ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu tego wyroku (…). Art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT nie daje podstaw do stwierdzenia, że wyłączone są z niego usługi korzystające ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 tej ustawy. Wykonywanie czynności zwolnionych nie oznacza bowiem wykonywania czynności spoza zakresu opodatkowania tym podatkiem, gdyż zwolnienie z opodatkowania dotyczy zawsze czynności podlegających opodatkowaniu danym podatkiem.

Podobne orzeczenie NSA z:

• 27.01.2023 r. (I FSK 2060/19).

PODATEK OD NIERUCHOMOŚCI

W świetle art. 7 ust. 1 pkt 5 upol trwałe zajęcie gruntów na obozowiska i bazy wypoczynkowe dzieci i młodzieży oznacza, że nie może być na nich prowadzona, równocześnie bądź wymiennie, inna działalność – wyrok NSA z 1.04.2026 r. (III FSK 1020/24).

Z uzasadnienia: Gdy w funkcjonowaniu danego podmiotu można wyodrębnić działalność gospodarczą, o której mowa w art. 1a ust. 1 pkt 4 upol, a także działalność, która nie spełnia tej definicji, to w świetle wyroku TK z 24.02.2021 r. (SK 39/19) sam fakt prowadzenia przez ten podmiot działalności gospodarczej nie uzasadnia twierdzenia, że wszystkie posiadane przez niego nieruchomości są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 upol. Jeżeli natomiast jedyną formą aktywności podatnika jest wykonywanie działalności gospodarczej, w takim przypadku już tylko samo posiadanie nieruchomości oznacza, że jest ona związana z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 upol.

Wyrok TK odnosi się do podmiotów prowadzących nie tylko działalność gospodarczą, gdyż jedynie w ich przypadku istnieje potrzeba ustalenia, jaka część majątku związana jest z prowadzeniem działalności gospodarczej. W odniesieniu do przedsiębiorców bądź osób prawnych prowadzących wyłącznie działalność gospodarczą nie jest to potrzebne, ponieważ nieruchomości jako składniki ich przedsiębiorstwa mogą być przeznaczone jedynie do działalności gospodarczej. (…)

Spółka jest właścicielem (współwłaścicielem) gruntów położonych w O. Z włączonego do akt sprawy odpisu KRS wynika, że spółka prowadzi działalność gospodarczą. (…) Z ustaleń wynika, że w funkcjonowaniu (…) spółki można wyodrębnić wyłącznie działalność gospodarczą, a w takiej sytuacji przesłanka związku przedmiotów opodatkowania z działalnością gospodarczą jest spełniona nawet w sytuacji wyłącznie potencjalnej możliwości wykorzystania nieruchomości w działalności gospodarczej podmiotu. Ponadto budynki i grunty zostały ujęte w ewidencji środków trwałych, co wskazuje nie tylko na potencjalny, ale rzeczywisty związek z działalnością gospodarczą (…).

Na uwzględnienie nie mogła także zasługiwać argumentacja, że część nieruchomości nie spełnia warunków przeciwpożarowych, co wyklucza prowadzenie w nich działalności gospodarczej. (…) Względy techniczne budynku, na które zwraca uwagę strona skarżąca, mogły być brane pod uwagę w stanie prawnym sprzed 1.01.2016 r. (…).

Należy także ocenić jako prawidłowe stanowisko organów podatkowych oraz WSA w Olsztynie co do braku możliwości zastosowania zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 5 upol (…). W myśl tego przepisu zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty, budynki lub ich części zajęte wyłącznie na potrzeby prowadzenia przez stowarzyszenia statutowej działalności wśród dzieci i młodzieży w zakresie oświaty, wychowania, nauki i techniki, kultury fizycznej i sportu, z wyjątkiem wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej, oraz grunty zajęte trwale na obozowiska i bazy wypoczynkowe dzieci i młodzieży. (…)

Trwałe zajęcie gruntów na obozowiska i bazy wypoczynkowe dzieci i młodzieży oznacza, że na gruntach nie może być prowadzona inna działalność równocześnie bądź wymiennie z obozowiskami i bazami wypoczynkowymi. (…) Skoro skarżąca spółka nie wykazała, że z należących do niej gruntów mogą korzystać wyłącznie dzieci i młodzież, a przy tym w rejestrze przedsiębiorców KRS jako przedmiotu działalności spółki nie wymieniono organizacji wypoczynku skierowanego wyłącznie do dzieci i młodzieży, to nie było podstaw do zastosowania zwolnienia na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 upol.

Przy ustaleniu wartości budowli na podstawie art. 4 ust. 7 upol, możliwa jest wycena budowli przez ustalenie jej wartości odtworzeniowej na podstawie opinii biegłego – wyroki NSA z 10.04.2026 r. (III FSK 588/24, III FSK 589/24, III FSK 560/24).

Z uzasadnienia: Biegły odniósł się do opinii rzeczoznawcy majątkowego, którego wskazał skarżący. Wyjaśnił, że zastosowana w tej opinii metoda jest niepełna i nie obrazuje rynkowej wartości wszystkich części składowych (…) nieruchomości, w tym: ogrodzenia terenu i utwardzenia terenu. Zastosowanie w opinii prywatnej niekompletnego podejścia kosztowego do wyceny wszystkich części składowych nieruchomości powoduje zafałszowanie wyniku. W opinii prywatnej nie zostały bowiem uwzględnione inne występujące na terenie nieruchomości naniesienia budowlane, tj. przyłącze wodociągowe, przyłącze kanalizacji sanitarnej, przyłącze energetyczne. To wpłynęło na obliczoną wartość odtworzeniową całej nieruchomości, a następnie na procentowe udziały przypadające na poszczególne wartości części składowych nieruchomości w całej wartości odtworzeniowej nieruchomości. (…)

Dopuszczalność stosowania tej metody potwierdza orzecznictwo NSA, w którym wskazuje się, że jakkolwiek art. 4 ust. 7 upol odwołuje się do „wartości rynkowej” budowli, to mając na uwadze regulacje ustawy o gospodarce nieruchomościami (ugn), zasadnym jest przyjęcie, że w zakresie tego pojęcia można i należy ująć (przy zaistnieniu okoliczności wynikających z art. 150 ust. 3 ugn) także wartość odtworzeniową. Wartość rynkowa i wartość odtworzeniowa nie są wartościami względem siebie konkurencyjnymi. (…) Według art. 150 ust. 2 ugn wartość rynkową określa się dla nieruchomości, które są lub mogą być przedmiotem obrotu. Zgodnie zaś z art. 150 ust. 3 ugn wartość odtworzeniową określa się dla nieruchomości, które ze względu na rodzaj, obecne użytkowanie lub przeznaczenie nie są lub nie mogą być przedmiotem obrotu rynkowego, a także jeżeli wymagają tego przepisy szczególne. (…)

Zgodnie z art. 151 ust. 2 ugn wartość odtworzeniowa nieruchomości jest równa kosztom jej odtworzenia z uwzględnieniem stopnia zużycia. Definicja ta zbliżona jest do reguły wyjściowej, dotyczącej ustalania podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości w odniesieniu do budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Należy przypomnieć, że co do zasady podstawę tę stanowi wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych – ich wartość z 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego (art. 4 ust. 1 pkt 3 upol). (…)

Należy zatem stwierdzić, że przy ustaleniu wartości budowli w trybie art. 4 ust. 7 upol dopuszczalne jest oparcie się na opinii biegłego, w której dokonano wyceny budowli poprzez ustalenie jej wartości odtworzeniowej. Istotne jest jednak, aby opinia ta, jak każdy dowód, została przez organ podatkowy należycie oceniona. (…) W tej sprawie organ podatkowy dokonał takiej oceny. (…) Opinia biegłego, uzupełniona o dodatkowe wyjaśnienia, mogła zatem stanowić podstawę ustaleń faktycznych dotyczących spornych przedmiotów opodatkowania.

Podobne orzeczenia NSA z:

• 23.01.2025 r. (III FSK 849/23),
• 10.05.2023 r. (III FSK 2077/21) i
• 18.12.2019 r. (II FSK 1008/19).