Co nowego w prawie – październik 2026

Kary za zawyżone ceny paliwa – właściwość US

Od 22.08.2026 r. obowiązuje rozporządzenie MFiG z 18.08.2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organów Krajowej Administracji Skarbowej do wykonywania niektórych zadań Krajowej Administracji Skarbowej oraz określenia terytorialnego zasięgu ich działania (DzU poz. 1114). Naczelnik US w Nowym Targu został wyznaczony do dokonywania czynności związanych z poborem, rozliczaniem i zwrotem kar pieniężnych związanych z niestosowaniem się do maksymalnych cen paliw ciekłych (o których jest mowa w art. 63 ust. 1 pkt 23 i 24 ustawy o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym). Dostosowano zasięg działania Naczelnika US w Nowym Mieście Lubawskim (w województwie warmińsko-mazurskim) w związku ze zmianą nazwy gminy na Bratian.

Certyfikat wykonawcy zamówień publicznych

22.08.2026 r. weszło w życie rozporządzenie MFiG z 8.08.2026 r. w sprawie certyfikatu wykonawcy zamówień publicznych (DzU poz. 1116). To akt wykonawczy do ustawy z 5.08.2025 r. o certyfikacji wykonawców zamówień publicznych. Certyfikat ma potwierdzać zarówno brak podstaw do wykluczenia wykonawcy, jak i jego zdolność do realizacji zamówień.

Certyfikat niepodlegania wykluczeniu wskazuje podstawy wykluczenia, które zostały pozytywnie zweryfikowane w procedurze certyfikacji. Certyfikat zdolności wykonawcy określa wszystkie potwierdzone zdolności oraz ich poziom. W przypadku wykonawców wspólnie ubiegających się o certyfikację certyfikat wskazuje, który z nich posiada daną zdolność, na jakim poziomie oraz w jaki sposób została ona potwierdzona.

Rozporządzenie zawiera odrębne wzory certyfikatów dla pojedynczego wykonawcy zamówień publicznych oraz dla wykonawców wspólnie ubiegających się o certyfikację.

Statystyka publiczna

Rozporządzenie RM z 24.08.2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie programu badań statystycznych statystyki publicznej na rok 2026 (DzU poz. 1136) aktualizuje badania statystyczne na 2026 r. w związku ze zmianami prawa oraz zwiększa wykorzystanie danych administracyjnych (m.in. z resortu finansów i resortu pracy). Uwzględnia m.in. zmiany w przepisach o rachunkowości, audycie i nadzorze publicznym. Badanie dotyczące obrotu oraz sprzedaży detalicznej i hurtowej rozszerzono o pięć zestawów danych z systemów Ministerstwa Finansów. Mają służyć m.in. uzupełnianiu brakujących danych w kwartalnych badaniach przychodów przedsiębiorstw handlowych oraz szacowaniu danych dotyczących podmiotów niebędących podatnikami VAT. Zmiany dotyczą też raportowania cudzoziemców wykonujących pracę w Polsce, przepływów ludności związanych z zatrudnieniem i struktury wynagrodzeń. Obowiązują od 31.08.2026 r.

Bretton Woods

4.09.2026 r. weszło w życie oświadczenie rządowe z 7.04.2026 r. w sprawie mocy obowiązującej Umowy o Międzynarodowym Funduszu Walutowym, sporządzonej w Bretton Woods 22.07.1944 r., w wersji tej Umowy nadanej Drugą Poprawką przyjętą Rezolucją nr 31-4 Rady Gubernatorów Międzynarodowego Funduszu Walutowego z 30.04.1976 r., wraz z Trzecią Poprawką przyjętą Rezolucją nr 45-3 Rady Gubernatorów Międzynarodowego Funduszu Walutowego z 28.06.1990 r. oraz z Czwartą Poprawką przyjętą Rezolucją nr 52-4 Rady Gubernatorów Międzynarodowego Funduszu Walutowego z 23.09.1997 r. (DzU poz. 1177). Prezydent RP ratyfikował tę umowę 4.02.2026 r. Opublikowano ją w DzU z 2026 r. poz. 1176.

Bez podatku od turnieju FIFA

Od 12.09.2026 r. obowiązuje rozporządzenie MFiG z 7.09.2026 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od dochodów (przychodów) uzyskanych przez niektórych podatników w związku z organizacją turnieju finałowego Mistrzostw Świata FIFA U-20 Kobiet w 2026 r. (DzU poz. 1199). Dotyczy PIT i CIT od dochodów (przychodów) uzyskanych w 2026 r. w związku z organizacją turnieju lub wydarzeń z nim związanych przez:

• Międzynarodową Federację Piłki Nożnej (FIFA) oraz niemające miejsca zamieszkania, siedziby lub zarządu na terytorium Polski podmioty od niej zależne, Konfederacje FIFA, Związki Członkowskie FIFA uczestniczące w turnieju, kontrahentów FIFA, w tym Głównych Nadawców FIFA, i kontrahentów Konfederacji FIFA oraz inne podmioty odpowiedzialne za organizację, w tym przygotowanie lub zakończenie, turnieju bądź wydarzeń z nim związanych,
• osoby fizyczne niemające miejsca zamieszkania na terytorium Polski, przebywające tu przez okres nieprzekraczający 6 mies. w roku podatkowym w celu świadczenia pracy, wykonywania usług lub podejmowania innych działań związanych z turniejem lub wydarzeniami z nim związanymi.

Stężenia tlenku azotu

Kolejny raz wydłużono – z 21.08.2026 r. do 21.08.2029 r. – okres przejściowy dla stosowania wartości NDS oraz NDSP dla tlenku azotu, obowiązujących w sektorze górnictwa podziemnego i budowy tuneli. Tak wynika z rozporządzenia MRPiPS z 11.09.2026 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (DzU poz. 1211). Weszło w życie 15.09.2026 r. z mocą wsteczną od 22.08.2026 r.

Spółki giełdowe – women on boards

W oświadczeniu o ładzie korporacyjnym spółki giełdowe będą musiały ujawniać strukturę płci w swoich organach oraz działania podejmowane w celu osiągnięcia wymaganej równowagi płci, a w razie jej nieosiągnięcia – podać uzasadnienie i opis planowanych działań. Tak wynika z obowiązującego od 29.09.2026 r. rozporządzenia MFiG z 7.09.2026 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych oraz warunków uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa niebędącego państwem członkowskim (DzU poz. 1205). Implementuje ono art. 7 ust.  3 dyrektywy 2022/2381, dotyczącej poprawy równowagi płci wśród dyrektorów spółek giełdowych na poziomie sprawozdawczym.

Prawo bankowe

29.09.2026 r. weszła w życie ustawa z 31.07.2026 r. o zmianie ustawy – Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw (DzU poz. 1206), która wdraża wiele przepisów unijnych, m.in.:

• modyfikuje zasady powoływania członków organów zarządzających bankami,
• nadaje KNF nowe uprawnienia dotyczące nadzoru nad istotnymi transakcjami prowadzonymi przez banki,
• reguluje zasady funkcjonowania na terytorium Polski oddziałów banków z państw trzecich mających siedzibę poza UE.

Certyfikat importowy

Od 1.10.2026 r. obowiązuje nowy wzór certyfikatu importowego. Wprowadza go rozporządzenie MFiG z 7.09.2026 r. w sprawie wzoru certyfikatu importowego (DzU poz. 1216).

Pełnomocnictwo ogólne w sprawach podatkowych

1.10.2026 r. weszło w życie rozporządzenie MFiG z 11.09.2026 r. w sprawie wzoru pełnomocnictwa ogólnego i wzoru zawiadomienia o zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu tego pełnomocnictwa (DzU poz. 1220), określające tytułowe wzory.

Raportowanie MDR

Od 1.10.2026 r. obowiązuje rozporządzenie MFiG z 15.09.2026 r. w sprawie sposobu przesyłania informacji o schemacie podatkowym za pomocą środków komunikacji elektronicznej (DzU poz. 1227). Raporty należy przesyłać za pomocą interfejsu na stronie Ministerstwa Finansów i podpisywać kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo podpisem zaufanym. Dowodem złożenia informacji jest urzędowe poświadczenie odbioru wytworzone i udostępnione nadawcy przez system teleinformatyczny Szefa KAS.

Nowe formularze w akcyzie

1.10.2026 r. weszło w życie rozporządzenie MFiG z 10.09.2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wzorów deklaracji podatkowych w sprawie podatku akcyzowego oraz deklaracji w sprawie przedpłaty podatku akcyzowego (DzU poz. 1224). Zawiera nowe wzory formularzy.

Odsetki przy odmowie umorzenia podatku

Ustawa z 29.05.2026 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (DzU poz. 846) wprowadziła od 1.10.2026 r. nową ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych w postaci umorzenia podatku. Obowiązujące od tej samej daty rozporządzenie MFiG z 18.09.2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (DzU poz. 1228), określa sposób naliczania odsetek w wypadku odmowy.

W przypadku decyzji odmawiającej umorzenia podatku, wydanej przed upływem 2 mies. od dnia wniesienia podania, odsetki będą naliczane od dnia następującego po upływie terminu płatności. Zapobiegnie to składaniu przez podatników wniosków o umorzenie podatku jedynie po to, aby uniknąć płacenia odsetek za zwłokę. Natomiast jeżeli decyzje zostaną doręczone podatnikowi po upływie 2 mies., to dalsze odsetki za zwłokę będą naliczane z wyłączeniem okresu od wniesienia podania do dnia doręczenia tej decyzji. Rozwiązanie jest zatem analogiczne do wcześniej obowiązującego, dotyczącego odmowy umorzenia zaległości podatkowej.

Elektronizacja FGŚP

12.12.2026 r. zacznie obowiązywać rozporządzenie MRPiPS z 13.08.2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wykazów, wniosków i wypłat świadczeń z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (DzU poz. 1200). Ma zdigitalizować i uprościć obieg dokumentów oraz przyspieszyć wypłatę świadczeń dla pracowników niewypłacalnych pracodawców.

• Wykazy (zbiorczy i uzupełniający) niezaspokojonych roszczeń pracowniczych będą składane wyłącznie elektronicznie (zamiast papierowo) przez Praca.gov.pl, a dane będą automatycznie przekazywane do systemu WUP-Viator.
• Osoba uprawniona złoży wniosek o wypłatę świadczeń papierowo (w jednym egzemplarzu) albo elektronicznie.
• Dokumenty elektroniczne będą opatrywane kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo osobistym.
• Informacje i dokumenty będą mogły być przekazywane elektronicznie, a w określonych przypadkach będzie to obowiązkowe. Formę cyfrową mają też załączniki do wykazów i wniosków.
• Marszałek województwa będzie mógł przekazywać informację o zatwierdzonej kwocie środków papierowo lub elektronicznie. Również potwierdzenia wypłat dla pracowników, informacje o niewykorzystanych środkach oraz dokumenty dotyczące zaliczek podatkowych i składek będzie można przekazywać elektronicznie.
• We wniosku indywidualnym trzeba będzie podać bardziej szczegółowe dane, np. zmarłego pracownika (gdy o świadczenie występuje osoba uprawniona do renty rodzinnej), szczegółowe informacje dotyczące potrąceń alimentacyjnych.

Minimalne wynagrodzenie w 2027 r.

Od 1.01.2027 r. wzrośnie minimalne wynagrodzenie do 4950 zł (jest 4806 zł), a stawka godzinowa wyniesie 32,30 zł (jest 31,40 zł). Tak wynika z rozporządzenia RM z 14.09.2026 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2027 r. (DzU poz. 1213).

Opieka nad dziećmi do lat 3

1.01.2028 r. (niektóre przepisy wcześniej) zacznie obowiązywać ustawa z 31.07.2026 r. o zmianie ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 oraz niektórych innych ustaw (DzU poz. 1123). To nowelizacja wielu ustaw, w wyniku której:

• powstaje nowa forma opieki – punkt opieki dziennej, w którym opiekę nad dziećmi będą sprawować dzienni opiekunowie w sposób zbliżony do warunków domowych; będzie ona odnotowywana w rejestrze żłobków i klubów dziecięcych oraz w wykazie dziennych opiekunów; zwiększono zakres danych przekazywanych do rejestru, choć nie wszystkie będą publikowane,
• opiekunowie dzieci do lat 3 uzyskają dodatkowe uprawnienia: prawo do płatnego czasu wolnego od obowiązków służbowych w związku z podnoszeniem kwalifikacji zawodowych (16 godz. lub 2 dni w roku), ustanowiony Dzień Opiekuna Małego Dziecka z możliwością otrzymania nagrody pieniężnej za wybitne osiągnięcia i zaangażowanie w opiekę nad najmłodszymi, posiadanie legitymacji, ulgę 33% na przejazdy środkami publicznego transportu zbiorowego, a także ochronę przewidzianą dla funkcjonariusza publicznego,
• osoby pracujące w instytucjach opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 muszą spełniać określone wymagania kwalifikacyjne – w ciągu 2 lat od dnia, w którym zaczną obowiązywać przepisy dotyczące nowego systemu szkoleń, wszyscy opiekunowie (także dzienni) muszą ukończyć 30-godzinne szkolenie podnoszące ich kwalifikacje i umiejętności w zakresie standardów opieki nad dziećmi w wieku do lat 3,
• złagodzono przepisy dotyczące posiadania dostępu do placów zabaw.

W DzU z 2026 r. ogłoszono teksty jednolite następujących

• ustaw:
  • o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (poz. 1195),
  • o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania (poz. 1196),
  • o Radzie Fiskalnej (poz. 1234);
• rozporządzeń MF:
  • w sprawie wzorów dokumentów związanych z rejestracją w zakresie podatku od towarów i usług (poz. 1152),
  • w sprawie danych zawartych w powiadomieniu o zamiarze skorzystania ze zwolnienia w państwie członkowskim innym niż Rzeczpospolita Polska oraz informacji kwartalnej (poz. 1222),
  • w sprawie pobierania i zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych (poz. 1134),
  • w sprawie przekazywania Komisji Nadzoru Finansowego informacji przez firmy inwestycyjne, banki państwowe prowadzące działalność maklerską, banki, o których mowa w art. 70 ust. 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, i banki powiernicze (poz. 1158).