Zamówienie-Koszyk
Dokończ - Edytuj - Anuluj

Droga Użytkowniczko, Drogi Użytkowniku, klikając AKCEPTUJĘ I PRZECHODZĘ DO SERWISU wyrazisz zgodę na to aby Rachunkowość Sp. z o.o. oraz Zaufani Partnerzy przetwarzali Twoje dane osobowe takie jak identyfikatory plików cookie, adresy IP, otwierane adresy url, dane geolokalizacyjne, informacje o urządzeniu z jakiego korzystasz. Informacje gromadzone będą w celu technicznego dostosowanie treści, badania zainteresowań tematami, dostosowania niektórych treści do lokalizacji z której jest odczytywana oraz wyświetlania reklam we własnym serwisie oraz w wykupionych przez nas przestrzeniach reklamowych w Internecie. Wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Klikając w przycisk AKCEPTUJĘ I PRZECHODZĘ DO SERWISU wyrażasz zgodę na zapisanie i przechowywanie na Twoim urządzeniu plików cookie. W każdej chwili możesz skasować pliki cookie oraz ograniczyć możliwość zapisywania nowych za pomocą ustawień przeglądarki.

Wyrażając zgodę, pozwalasz nam na wyświetlanie spersonalizowanych treści m.in. indywidualne rabaty, informacje o wykupionych przez Ciebie usługach, pomiar reklam i treści.

AKCEPTUJĘ I PRZECHODZĘ DO SERWISU
account_circle
dehaze

Logowanie

e-mail:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą e-maila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój e-mail wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z e-maila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

e-mail:

Klikając w poniższy link, zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą e-maila

Sprawdzanie danych....

Zasady wliczania składników zmiennych do wynagrodzenia urlopowego

Jadwiga Sztabińska

Pracodawca wypłaca wynagrodzenia za dany miesiąc do 5. dnia następnego miesiąca.
Z jakich miesięcy powinien uwzględniać w wynagrodzeniu urlopowym składniki zmienne (prowizje i należności za nadgodziny)? Czy mają to być miesiące, w których nastąpiła wypłata, czy też miesiące, za które te składniki przysługują?

Za czas urlopu wypoczynkowego pracownikowi przysługuje wynagrodzenie urlopowe, czyli wynagrodzenie, jakie by otrzymał, gdyby w tym czasie pracował (art. 172 zd. 1 Kp). Nie jest ono wynagrodzeniem za pracę, lecz wynagrodzeniem o charakterze gwarancyjnym (m.in. wyroki SN z 13.11.2018 r., II PK 214/17, i NSA z 11.10.2022 r., II FSK 364/20). Sposób jego ustalania reguluje rozporządzenie MPiPS z 8.01.1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (DzU nr 2 poz. 14, dalej rozporządzenie). W tym akcie prawnym znajduje się też rozstrzygnięcie kwestii, o którą pyta Czytelnik.

Reguły klasyfikacji

Wynagrodzenie urlopowe ustala się z wynagrodzenia i innych świadczeń ze stosunku pracy, które nie znajdują się w grupie składników wyłączanych (§ 6 rozporządzenia). Nie wlicza się do niego składników należnych za okres dłuższy niż miesiąc (np. premia kwartalna lub roczna), bez względu na to, czy mają stałą, czy zmienną wysokość. Wypłaca się je w normalnych terminach płatności, traktując okres urlopu jak okres pracy (§ 12 rozporządzenia). Przyjmuje się zaś:

  • składniki stałe za okres miesiąca (np. płaca zasadnicza w stałej kwocie, dodatek w wysokości odpowiadającej wartości procentowej od kwoty stałej) w wysokości należnej pracownikowi w miesiącu wykorzystywania urlopu (§ 7 rozporządzenia); innymi słowy wypłaca się je bez żadnych przeliczeń,
  • składniki zmienne za okres nie dłuższy niż miesiąc, którymi są składniki o innej wysokości w poszczególnych miesiącach.

Nie ma i nie będzie zamkniętej listy obu kategorii składników, bo mogą przysługiwać pracownikowi na podstawie przepisów powszechnych (u Czytelnika wynagrodzenie za nadgodziny należne na mocy art. 1511 Kp), wewnątrzzakładowych (np. prowizja albo premia regulaminowa) lub szczególnych (głównie w sferze budżetowej) albo indywidualnej umowy o pracę.

Nie każdy składnik stały i zmienny uwzględnia się przy liczeniu wynagrodzenia urlopowego. Pracodawca musi go wyłączyć, jeżeli podlega § 6 rozporządzenia. Musi więc pominąć np. premię uznaniową ze względu na brak cechy roszczeniowości (wyrok SN z 20.07.2000 r., I PKN 17/00). Wyklucza ją jednak tylko wtedy, gdy nie wypłaca jej systematycznie przez dłuższy okres za zwykłe wykonywanie obowiązków pracowniczych, w oderwaniu od przesłanek nagrody wskazanych w art. 105 Kp (wyroki SN z 5.12.2016 r., III PK 30/16, i 18.01.2022 r., III PSKP 52/21).

Zasada uwzględniania

Składniki zmienne wlicza się do podstawy wynagrodzenia urlopowego w łącznej wysokości wypłaconej pracownikowi w okresie 3 mies. kalendarzowych (przy znacznych wahaniach z maksymalnie 12 mies.) poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu. Ta zasada jest zapisana w § 8 rozporządzenia. Wynika z niej, że decyduje data wypłaty danego składnika, a nie okres, za który się on należy. Zatem bez względu na to, czy pracodawca wypłaca składniki zmienne za dany miesiąc do końca tego miesiąca, czy do 5. lub 10. dnia następnego miesiąca, w podstawie urlopowej uwzględnia te z nich, które wypłacił pracownikowi w ciągu 3 mies. poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu.

Wyjątki od tej reguły zawiera § 11 rozporządzenia. Polegają one tym, że pracodawca wlicza do podstawy wynagrodzenia urlopowego składniki zmienne:

  • z najbliższych miesięcy, za które pracownikowi przysługiwały, jeżeli nie otrzymał ich w ciągu 3 mies. (maksymalnie 12 mies. przy dużych różnicach) poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu lub za okres krótszy, ale obejmujący pełny miesiąc (miesiące) kalendarzowy (§ 11 ust. 1 rozporządzenia), np. chorował albo korzystał z urlopu związanego z rodzicielstwem,
  • w wysokości wypłaconej za okres faktycznie przepracowany, jeżeli pracownik przed rozpoczęciem urlopu uzyskał te składniki za okres krótszy niż 3 mies. (maksymalnie 12 mies. przy dużych różnicach) poprzedzające miesiąc rozpoczęcia urlopu (§ 11 ust. 2 rozporządzenia), np. został zatrudniony na miesiąc przed skorzystaniem z urlopu.

Dwa działania

Ustalenie wynagrodzenia urlopowego ze składników zmiennych wymaga wykonania dwóch działań. Pierwsze to ustalenie stawki urlopowej. Żeby ją obliczyć, trzeba podzielić podstawę ze składników zmiennych przez liczbę godzin, w czasie których pracownik wykonywał pracę w okresie, z którego została ustalona ta podstawa (§ 9 pkt 1 rozporządzenia). Dzielnikiem jest zatem liczba faktycznie przepracowanych godzin, w tym w godzinach nadliczbowych. Przyjmuje się go z miesięcy, za które pracownik otrzymał składniki zmienne, a nie z miesięcy, w których nastąpiła ich wypłata. Można też spotkać stanowisko przeciwne, ale nie ma ono uzasadnienia w art. 172 Kp i rozporządzeniu. Te rozbieżności interpretacyjne oraz zasada z § 8 rozporządzenia mogą jednak wywoływać wątpliwości, o jakich pisze Czytelnik.

Drugim działaniem jest pomnożenie uzyskanej stawki urlopowej przez liczbę godzin, jakie pracownik przepracowałby w czasie urlopu w ramach normalnego czasu pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, gdyby w tym okresie nie korzystał z urlopu (§ 9 pkt 2 rozporządzenia).

Przykład

Pracownik jest zatrudniony na cały etat w podstawowym systemie czasu pracy od poniedziałku do piątku po 8 godz. dziennie. Na jego wynagrodzenie składa się 3000 zł pensji zasadniczej i prowizja. Pracodawca wypłaca wynagrodzenia do 5. dnia następnego miesiąca za miesiąc poprzedni. Oprócz płacy zasadniczej pracownik otrzymał:

  • 3.11.2023 r. prowizję w wysokości 1700 zł za październik, w którym faktycznie przepracował 183 godz. (176 godz. nominalnych + 7 godz. nadliczbowych) oraz 179,06 zł (normalne wynagrodzenie + 50% dodatku za każdą nadgodzinę) za 7 nadgodzin,
  • 4.10.2023 r. prowizję w kwocie 1560 zł za wrzesień, w którym przepracował 160 godz. (168 godz. nominalnych – 8 godz. urlopu okolicznościowego),
  • 4.09.2023 r. prowizję w wysokości 1740 zł za sierpień, w którym rzeczywiście przepracował 180 godz. (176 godz. nominalnych + 4 nadgodziny) oraz 136,40 zł (normalne wynagrodzenie + 100% dodatku za każdą nadgodzinę) za 4 nadgodziny.

Od 18.12.2023 do 22.12.2023 r. (5 dni × 8 godz. = 40 godz.) pracownik będzie korzystał z urlopu wypoczynkowego. Nie wpłynie to na pensję zasadniczą za ten miesiąc (zostanie wypłacona bez przeliczeń z racji tego urlopu). Wynagrodzenie urlopowe ze składników zmiennych za ten okres wyniesie natomiast 406,40 zł, zgodnie z wyliczeniami:

  • podstawa urlopowa: 1700 zł + 179,06 zł + 1560 zł + 1740 zł + 136,40 zł = 5315,46 zł,
  • stawka urlopowa: 5315,46 zł : (183 godz. + 160 godz. + 180 godz.) = 10,16 zł,
  • wynagrodzenie urlopowe: 10,16 zł × 40 godz. = 406,40 zł.

Zamknij

Skróty w artykułach

akty prawne, standardy i interpretacje:
  • dyrektywa 112 – dyrektywa Rady 2006/112/WE z 28.11.2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (DzUrz UE L 347 z 11.12.2006 r.)
  • dyrektywa 2013/34/UE – dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/34/UE z 26.06.2013 r. w sprawie rocznych sprawozdań finansowych, skonsolidowanych sprawozdań finansowych i powiązanych sprawozdań niektórych rodzajów jednostek (...) (DzUrz UE L 182 z 29.06.2013 r.)
  • Kc – ustawa z 23.04.1964 r. Kodeks cywilny (DzU z 2023 r. poz. 1610)
  • KIMSF – interpretacje Komitetu ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej
  • Kks – ustawa z 10.09.1999 r. Kodeks karny skarbowy (DzU z 2023 r. poz. 654)
  • Kp – ustawa z 26.06.1974 r. Kodeks pracy (DzU z 2023 r. poz. 1465)
  • Kpc – ustawa z 17.11.1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (DzU z 2023 r. poz. 1550)
  • Ksh – ustawa z 15.09.2000 r. Kodeks spółek handlowych (DzU z 2022 r. poz. 1467)
  • KSR – Krajowe Standardy Rachunkowości
  • MSR – Międzynarodowe Standardy Rachunkowości (ang. International Accounting Standards) wydawane od 2002 r. jako MSSF
  • MSSF – Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej (ang. International Financial Reporting Standards)
  • Op – ustawa z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (DzU z 2023 r. poz. 2383)
  • Ppsa – ustawa z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DzU z 2023 r. poz. 1634)
  • rozporządzenie o instrumentach finansowych – rozporządzenie Ministra Finansów z 12.12.2001 r. w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych (DzU z 2017 r. poz. 277)
  • rozporządzenie o konsolidacji – rozporządzenie Ministra Finansów z 25.09.2009 r. w sprawie szczegółowych zasad sporządzania przez jednostki inne niż banki, zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji skonsolidowanych sprawozdań finansowych grup kapitałowych (DzU z 2017 r. poz. 676)
  • rozporządzenie składkowe – rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18.12.1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (DzU z 2023 r. poz. 728)
  • rozporządzenie z 13.09.2017 r. – rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów w sprawie rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (DzU z 2020 r. poz. 342)
  • specustawa – ustawa z 2.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. DzU z 2023 r. poz. 1327)
  • uobr – ustawa z 11.05.2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (DzU z 2023 r. poz. 1015)
  • uor – ustawa z 29.09.1994 r. o rachunkowości (DzU z 2023 r. poz. 120)
  • updof – ustawa z 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (DzU z 2022 r. poz. 2647)
  • updop – ustawa z 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (DzU z 2022 r. poz. 2587)
  • upol – ustawa z 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (DzU z 2023 r. poz. 70)
  • US GAAP – Amerykańskie Standardy Rachunkowości (ang. Generally Accepted Accounting Principles)
  • ustawa akcyzowa – ustawa z 6.12.2008 r. o podatku akcyzowym (DzU z 2023 r. poz. 1542)
  • ustawa emerytalna – ustawa z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (DzU z 2023 r. poz. 1251)
  • ustawa KAS – ustawa z 16.11.2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (DzU z 2023 r. poz. 615)
  • ustawa o KRS – ustawa z 20.08.1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (DzU z 2023 r. poz. 685)
  • ustawa o PCC – ustawa z 9.09.2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (DzU z z 2023 r. poz. 170)
  • ustawa o VAT – ustawa z 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (DzU z 2023 r. poz. 1570)
  • ustawa o zfśs – ustawa z 4.03.1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (DzU z 2023 r. poz. 998)
  • ustawa zasiłkowa – ustawa z 25.06.1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (DzU z 2022 r. poz. 1732)
  • ustawa zdrowotna – ustawa z 27.08.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (DzU z 2022 r. poz. 2561)
  • usus – ustawa z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU z 2023 r. poz. 1230)
  • uzpd – ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne
  • Założenia koncepcyjne MSSF Założenia koncepcyjne sprawozdawczości finansowej (Conceptual Framework for Financial Reporting)
pozostałe skróty:
  • CEIDG – Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej
  • EOG – Europejski Obszar Gospodarczy
  • FEP – Fundusz Emerytur Pomostowych
  • FGŚP – Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych
  • FP – Fundusz Pracy
  • FS – Fundusz Solidarnościowy
  • IASB – Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości
  • IS – izba skarbowa
  • KAS – Krajowa Administracja Skarbowa
  • KIS – Krajowa Informacja Skarbowa
  • KNF – Komisja Nadzoru Finansowego
  • KRBR – Krajowa Rada Biegłych Rewidentów
  • KRS – Krajowy Rejestr Sądowy
  • KSB – Krajowe Standardy Badania
  • MF – Minister Finansów
  • MPiPS – Minister Pracy i Polityki Społecznej
  • MRiF – Minister Rozwoju i Finansów
  • MRiPS – Minister Rodziny i Polityki Społecznej
  • MSiG – Monitor Sądowy i Gospodarczy
  • NSA – Naczelny Sąd Administracyjny
  • PANA – Polska Agencja Nadzoru Audytowego
  • PIBR – Polska Izba Biegłych Rewidentów
  • PKD – Polska Klasyfikacja Działalności
  • pkpir – podatkowa księga przychodów i rozchodów
  • PPK – pracownicze plany kapitałowe
  • RM – Rada Ministrów
  • SA – sąd apelacyjny
  • sf – sprawozdanie finansowe
  • skok – spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa
  • SN – Sąd Najwyższy
  • SO – sąd okręgowy
  • TK – Trybunał Konstytucyjny
  • TSUE – Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
  • UCS – urząd celno-skarbowy
  • UE – Unia Europejska
  • US – urząd skarbowy
  • WDT – wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów
  • WNT – wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów
  • WSA – wojewódzki sąd administracyjny
  • zfśs – zakładowy fundusz świadczeń socjalnych
Skróty
Spis treści artykułu
Spis treści:
Stowarzyszenie
Księgowych w Polsce
Najbliższe szkolenia on-line
05.03.2024 Podatek VAT – Zrozumieć podatek od towarów i usług SKwP Warszawa
05.03.2024 Naliczanie wynagrodzeń SKwP Bielsko-Biała, SKwP Bydgoszcz, SKwP Częstochowa, SKwP Gorzów Wielkopolski, SKwP Kielce, SKwP Włocławek
05.03.2024 CIT estoński 2023/2024 – obowiązki na koniec roku SKwP Poznań
05.03.2024 Bilans 2023 – zamknięcie ksiąg rachunkowych i sporządzenie jednostkowych sprawozdań finansowych za 2023 r. w oparciu o ustawę o rachunkowości z uwzględnieniem prawa podatkowego SKwP Radom
05.03.2024 Podsumowanie zmian w prawie pracy – zagadnienia problemowe i doświadczenia praktyczne, z uwzględnieniem stanowisk urzędowych SKwP Warszawa
05.03.2024 Rachunek przepływów pieniężnych w jednostkowym i skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym SKwP Gorzów Wielkopolski, SKwP Legnica, SKwP Zielona Góra
05.03.2024 Spółka komandytowa – rozliczenia podatkowe spółki i wspólników – aktualne orzecznictwo organów podatkowych i sądów administracyjnych SKwP Bielsko-Biała, SKwP Bydgoszcz, SKwP Częstochowa, SKwP Gorzów Wielkopolski, SKwP Olsztyn, SKwP Opole, SKwP Szczecin, SKwP Włocławek
05.03.2024 Podatek VAT w 2024 roku SKwP Kraków
06.03.2024 Naliczanie wynagrodzeń w Comarch Optima od podstaw SKwP Kraków
06.03.2024 CIT Estoński (ECIT) 2023/24: wybór, ryzyka, obowiązki na koniec roku – warsztaty praktyczne z licznymi przykładami kwotowymi SKwP Częstochowa