Zamówienie-Koszyk
Dokończ - Edytuj - Anuluj

Droga Użytkowniczko, Drogi Użytkowniku, klikając AKCEPTUJĘ I PRZECHODZĘ DO SERWISU wyrazisz zgodę na to aby Rachunkowość Sp. z o.o. oraz Zaufani Partnerzy przetwarzali Twoje dane osobowe takie jak identyfikatory plików cookie, adresy IP, otwierane adresy url, dane geolokalizacyjne, informacje o urządzeniu z jakiego korzystasz. Informacje gromadzone będą w celu technicznego dostosowanie treści, badania zainteresowań tematami, dostosowania niektórych treści do lokalizacji z której jest odczytywana oraz wyświetlania reklam we własnym serwisie oraz w wykupionych przez nas przestrzeniach reklamowych w Internecie. Wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Klikając w przycisk AKCEPTUJĘ I PRZECHODZĘ DO SERWISU wyrażasz zgodę na zapisanie i przechowywanie na Twoim urządzeniu plików cookie. W każdej chwili możesz skasować pliki cookie oraz ograniczyć możliwość zapisywania nowych za pomocą ustawień przeglądarki.

Wyrażając zgodę, pozwalasz nam na wyświetlanie spersonalizowanych treści m.in. indywidualne rabaty, informacje o wykupionych przez Ciebie usługach, pomiar reklam i treści.

AKCEPTUJĘ I PRZECHODZĘ DO SERWISU
account_circle
dehaze

Logowanie

e-mail:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą e-maila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój e-mail wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z e-maila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

e-mail:

Klikając w poniższy link, zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą e-maila

Sprawdzanie danych....

Zaliczka i dostawa w tym samym miesiącu – kiedy nie trzeba wystawiać faktury zaliczkowej

Tomasz Krywan
Tomasz Krywan
doradca podatkowy
więcej ⇒

Od 1.09.2023 r. przepisy ustawy o VAT nie wymagają wystawiania faktur zaliczkowych, jeżeli obowiązek podatkowy dla danej dostawy/usługi powstał w miesiącu otrzymania zapłaty. W przypadku niektórych czynności nie można jednak skorzystać z tego rozwiązania.

Otrzymanie całości lub części zapłaty przed dostawą towaru lub wykonaniem usługi skutkuje najczęściej powstaniem obowiązku podatkowego w VAT (na mocy art. 19a ust. 8 ustawy o VAT). Co do zasady towarzyszy temu obowiązek wystawienia tzw. faktury zaliczkowej (art. 106b ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT).

Do końca sierpnia 2023 r. przepisy nie wyłączały przy tym obowiązku wystawiania takich faktur, jeżeli do otrzymania całości lub części zapłaty oraz powstania obowiązku podatkowego w odniesieniu do czynności, której zapłata dotyczyła, doszło w tym samym okresie rozliczeniowym. Mimo to organy podatkowe potwierdzały, że w takich przypadkach podatnicy nie mają obowiązku wystawiania faktur zaliczkowych (np. interpretacje KIS z 6.03.2023 r., 0111-KDIB3-1.4012.858.2022.2.AB, IS w Warszawie z 15.05.2014 r., IPPP3/443-186/14-2/SM, i IS w Łodzi z 2.12.2014 r., IPTPP2/443-694/14-2/DS).

Wyraźne wyłącznie w ustawie

Od 1.09.2023 r. ustawodawca usankcjonował tę praktykę. Z nowego ust. 1a w art. 106b (dodanego nowelizacją ustawy o VAT z 16.06.2023 r., DzU poz. 1598) wynika wprost, że podatnik nie ma obowiązku wystawiania faktury zaliczkowej, jeżeli całość lub część zapłaty, o której mowa w tym przepisie, otrzymał w tym samym miesiącu, w którym dokonał czynności, na poczet których otrzymał tę zapłatę.

Omawiane rozwiązanie jest fakultatywne, a więc może, lecz nie musi być stosowane przez podatników. Nie ma zatem przeszkód, aby w takich przypadkach podatnicy nadal wystawiali faktury zaliczkowe.

Przykład

Podatnik 5.09.2023 r. otrzymał 20% zaliczkę na poczet towaru zamówionego przez kontrahenta. Towar dostarczył 15.09.2023 r. Na mocy art. 106b ust. 1a mógł zrezygnować z wystawienia faktury zaliczkowej i wystawić jedynie fakturę dokumentującą dostawę towaru.

Nie ma jednak przeszkód, aby podatnik wystawił fakturę zaliczkową. Jeśli się na to zdecyduje, powinien wystawić dwie faktury, tj. fakturę zaliczkową (na otrzymaną kwotę zaliczki) oraz końcową (na pozostałą kwotę).

Z nowo dodanego art. 106e ust. 1a ustawy o VAT wynika, że w przypadku niewystawienia przez podatnika faktury zaliczkowej z powodów określonych w art. 106b ust. 1a, faktura wystawiona po wydaniu towaru lub wykonaniu usługi powinna zawierać datę:

  • dokonania lub zakończenia dostawy towarów lub wykonania usługi i
  • otrzymania zaliczki,

jeżeli taka data jest określona i różni się od daty wystawienia faktury.

Kiedy nie ma wyboru

W myśl art. 106b ust. 1b opisanego wyłączenia obowiązku wystawiania faktur zaliczkowych nie stosuje się w przypadkach, dla których terminy wystawienia faktury określone są w art. 106i ust. 3–8. Mimo wykonania dostawy/usługi w miesiącu otrzymania zaliczki faktury zaliczkowe muszą być zatem wystawiane, jeżeli zaliczka dotyczy:

  • usług budowlanych lub budowlano-montażowych,
  • dostawy książek drukowanych (CN ex 4901 10 00, 4901 91 00, ex 4901 99 00 i 4903 00 00) – z wyłączeniem map i ulotek – oraz gazet, czasopism i magazynów, drukowanych (CN 4902),
  • czynności polegających na drukowaniu książek (CN ex 4901 10 00, 4901 91 00, ex 4901 99 00 i 4903 00 00) – z wyłączeniem map i ulotek – oraz gazet, czasopism i magazynów (CN 4902),
  • faktur wystawianych na żądanie nabywcy.

Przykład

Spółka 3.09.2023 r. otrzymała 50% zaliczkę na poczet usługi budowlanej zleconej jej przez kontrahenta. Wykonała zaliczkowaną usługę 28.09.2023 r. Z uwagi na art. 106b ust. 1b ustawy o VAT nie może zrezygnować z wystawienia faktury zaliczkowej, lecz ma obowiązek wystawić fakturę:

  • zaliczkową dotyczącą 50% zaliczki – do 15.10.2023 r.,
  • końcową – do 27.10.2023 r. (do 30. dnia od dnia wykonania usługi, art. 106i ust. 3 pkt 1).

Wynikające z art. 106b ust. 1b wyłączenie stosowania art. 106b ust. 1a dotyczy również faktur wystawianych przed otrzymaniem zaliczki (można je wystawiać na mocy art. 106i ust. 7 i 8 ustawy o VAT). Nie ma to jednak praktycznego znaczenia, bo decyzja o wystawianiu faktur przed otrzymaniem całości lub części zapłaty należy wyłącznie do podatników.

Praktycznego znaczenia nie ma także wyłączenie stosowania art. 106b ust. 1a w przypadkach:

  • dla których termin wystawienia faktury określa art. 106i ust. 3 pkt 4 (m.in. dostaw energii elektrycznej, usług telekomunikacyjnych, usług najmu, ochrony osób i mienia, stałej obsługi prawnej i biurowej),
  • niezwrócenia w terminie opakowań, za które została pobrana kaucja (art. 106i ust. 5).

Chodzi tu bowiem o czynności, dla których faktur zaliczkowych się nie wystawia (zob. art. 106b ust. 1 pkt 4 lit. a).

Kursy przeliczeniowe

Dodając art. 106a ust. 1a, ustawodawca nie wprowadził zmian w dokonywaniu przeliczeń na złote kwot wyrażonych w walutach obcych. W efekcie podatnicy korzystający z możliwości niewystawienia faktury zaliczkowej mogą być zobowiązani do przeliczania kwot wykazywanych na jednej fakturze (wystawionej dla udokumentowania zaliczkowanej dostawy/usługi) z zastosowaniem dwóch (lub więcej) kursów przeliczeniowych (z ostatnich dni roboczych poprzedzających dzień powstawania obowiązku podatkowego, zob. art. 31a ust. 1 ustawy o VAT).

Przykład

Podatnik 5.09.2023 r. otrzymał 20% zaliczkę w euro na poczet towaru zamówionego przez kontrahenta. Towar dostarczył 15.09.2023 r. Na mocy art. 106b ust. 1a wystawił tylko jedną fakturę w euro. Przeliczając dla celów VAT wykazane na niej kwoty, miał obowiązek zastosować:

  • w 20% – kurs średni ogłoszony przez NBP na 4.09.2023 r. (bądź kurs opublikowany przez EBC na ten dzień),
  • w 80% – kurs średni ogłoszony przez NBP 14.09.2023 r. (bądź kurs opublikowany przez EBC na ten dzień).

Zamknij

Skróty w artykułach

akty prawne, standardy i interpretacje:
  • dyrektywa 112 – dyrektywa Rady 2006/112/WE z 28.11.2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (DzUrz UE L 347 z 11.12.2006 r.)
  • dyrektywa 2013/34/UE – dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/34/UE z 26.06.2013 r. w sprawie rocznych sprawozdań finansowych, skonsolidowanych sprawozdań finansowych i powiązanych sprawozdań niektórych rodzajów jednostek (...) (DzUrz UE L 182 z 29.06.2013 r.)
  • Kc – ustawa z 23.04.1964 r. Kodeks cywilny (DzU z 2023 r. poz. 1610)
  • KIMSF – interpretacje Komitetu ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej
  • Kks – ustawa z 10.09.1999 r. Kodeks karny skarbowy (DzU z 2023 r. poz. 654)
  • Kp – ustawa z 26.06.1974 r. Kodeks pracy (DzU z 2023 r. poz. 1465)
  • Kpc – ustawa z 17.11.1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (DzU z 2023 r. poz. 1550)
  • Ksh – ustawa z 15.09.2000 r. Kodeks spółek handlowych (DzU z 2022 r. poz. 1467)
  • KSR – Krajowe Standardy Rachunkowości
  • MSR – Międzynarodowe Standardy Rachunkowości (ang. International Accounting Standards) wydawane od 2002 r. jako MSSF
  • MSSF – Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej (ang. International Financial Reporting Standards)
  • Op – ustawa z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (DzU z 2023 r. poz. 2383)
  • Ppsa – ustawa z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DzU z 2023 r. poz. 1634)
  • rozporządzenie o instrumentach finansowych – rozporządzenie Ministra Finansów z 12.12.2001 r. w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych (DzU z 2017 r. poz. 277)
  • rozporządzenie o konsolidacji – rozporządzenie Ministra Finansów z 25.09.2009 r. w sprawie szczegółowych zasad sporządzania przez jednostki inne niż banki, zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji skonsolidowanych sprawozdań finansowych grup kapitałowych (DzU z 2017 r. poz. 676)
  • rozporządzenie składkowe – rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18.12.1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (DzU z 2023 r. poz. 728)
  • rozporządzenie z 13.09.2017 r. – rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów w sprawie rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (DzU z 2020 r. poz. 342)
  • specustawa – ustawa z 2.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. DzU z 2023 r. poz. 1327)
  • uobr – ustawa z 11.05.2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (DzU z 2023 r. poz. 1015)
  • uor – ustawa z 29.09.1994 r. o rachunkowości (DzU z 2023 r. poz. 120)
  • updof – ustawa z 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (DzU z 2022 r. poz. 2647)
  • updop – ustawa z 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (DzU z 2022 r. poz. 2587)
  • upol – ustawa z 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (DzU z 2023 r. poz. 70)
  • US GAAP – Amerykańskie Standardy Rachunkowości (ang. Generally Accepted Accounting Principles)
  • ustawa akcyzowa – ustawa z 6.12.2008 r. o podatku akcyzowym (DzU z 2023 r. poz. 1542)
  • ustawa emerytalna – ustawa z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (DzU z 2023 r. poz. 1251)
  • ustawa KAS – ustawa z 16.11.2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (DzU z 2023 r. poz. 615)
  • ustawa o KRS – ustawa z 20.08.1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (DzU z 2023 r. poz. 685)
  • ustawa o PCC – ustawa z 9.09.2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (DzU z z 2023 r. poz. 170)
  • ustawa o VAT – ustawa z 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (DzU z 2023 r. poz. 1570)
  • ustawa o zfśs – ustawa z 4.03.1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (DzU z 2023 r. poz. 998)
  • ustawa zasiłkowa – ustawa z 25.06.1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (DzU z 2022 r. poz. 1732)
  • ustawa zdrowotna – ustawa z 27.08.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (DzU z 2022 r. poz. 2561)
  • usus – ustawa z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU z 2023 r. poz. 1230)
  • uzpd – ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne
  • Założenia koncepcyjne MSSF Założenia koncepcyjne sprawozdawczości finansowej (Conceptual Framework for Financial Reporting)
pozostałe skróty:
  • CEIDG – Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej
  • EOG – Europejski Obszar Gospodarczy
  • FEP – Fundusz Emerytur Pomostowych
  • FGŚP – Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych
  • FP – Fundusz Pracy
  • FS – Fundusz Solidarnościowy
  • IASB – Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości
  • IS – izba skarbowa
  • KAS – Krajowa Administracja Skarbowa
  • KIS – Krajowa Informacja Skarbowa
  • KNF – Komisja Nadzoru Finansowego
  • KRBR – Krajowa Rada Biegłych Rewidentów
  • KRS – Krajowy Rejestr Sądowy
  • KSB – Krajowe Standardy Badania
  • MF – Minister Finansów
  • MPiPS – Minister Pracy i Polityki Społecznej
  • MRiF – Minister Rozwoju i Finansów
  • MRiPS – Minister Rodziny i Polityki Społecznej
  • MSiG – Monitor Sądowy i Gospodarczy
  • NSA – Naczelny Sąd Administracyjny
  • PANA – Polska Agencja Nadzoru Audytowego
  • PIBR – Polska Izba Biegłych Rewidentów
  • PKD – Polska Klasyfikacja Działalności
  • pkpir – podatkowa księga przychodów i rozchodów
  • PPK – pracownicze plany kapitałowe
  • RM – Rada Ministrów
  • SA – sąd apelacyjny
  • sf – sprawozdanie finansowe
  • skok – spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa
  • SN – Sąd Najwyższy
  • SO – sąd okręgowy
  • TK – Trybunał Konstytucyjny
  • TSUE – Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
  • UCS – urząd celno-skarbowy
  • UE – Unia Europejska
  • US – urząd skarbowy
  • WDT – wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów
  • WNT – wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów
  • WSA – wojewódzki sąd administracyjny
  • zfśs – zakładowy fundusz świadczeń socjalnych
Skróty
Spis treści artykułu
Spis treści:
Stowarzyszenie
Księgowych w Polsce
Najbliższe szkolenia on-line
28.02.2024 CIT „estoński” – działanie mechanizmu i sposób jego wykorzystania przy planowaniu podatkowym z uwzględnieniem aktualnych stanowisk prezentowanych przez organy podatkowe SKwP Warszawa
28.02.2024 Dokumentacja pracownicza od A do Z SKwP Katowice
28.02.2024 Krajowy System e-faktur podatkowo i w praktyce SKwP Kielce
28.02.2024 NKUP-y w małej i dużej firmie – czyli wszystko o wydatkach, których nie można zaliczać do kosztów w 2024 r SKwP Poznań
28.02.2024 Płatnik od podstaw – nowy program obsługi programu Płatnik ZUS SKwP Wrocław
28.02.2024 Podatek VAT – uchwalone i planowane zmiany na 2024 rok. KSeF w praktyce - jak się przygotować do wdrożenia SKwP Kraków
28.02.2024 Potrącenia z wynagrodzenia za pracę, zasiłków i innych świadczeń – warsztat na kazusach SKwP Poznań
28.02.2024 Składki ZUS i zasiłki chorobowe SKwP Częstochowa, SKwP Gdańsk, SKwP Olsztyn, SKwP Zielona Góra
28.02.2024 Sporządzanie list płac pracowników od podstaw w ujęciu praktycznym SKwP Bydgoszcz, SKwP Gorzów Wielkopolski, SKwP Katowice, SKwP Kielce, SKwP Łódź, SKwP Lublin
28.02.2024 Analiza finansowa – poziom zaawansowany SKwP Warszawa
Jak Sztuczna Inteligencja (AI) usprawni pracę księgowych