VAT można odliczyć szybciej – polskie przepisy niezgodne z dyrektywą

Nie można zatem odmówić prawa do odliczenia VAT podatnikowi, który w momencie składania deklaracji dysponuje fakturami, z których wynika ujęty w niej podatek naliczony. Innymi słowy, VAT z faktury na lutowe zakupy, otrzymanej do 25 marca, może być odliczony już w deklaracji za luty, a nie dopiero w tej składanej za marzec.

Tak wynika z wyroku Sądu UE z 11.02.2026 r. (T-689/24). Zapadł w sprawie polskiej spółki, która chciała odliczyć VAT z faktur dokumentujących zakupy dokonane w danym okresie rozliczeniowym, które otrzymała w kolejnym okresie, jednak nie później niż w terminie złożenia deklaracji podatkowej.

Sąd przypomniał, że powstanie prawa do odliczenia może być uzależnione wyłącznie od warunków materialnych, przewidzianych w dyrektywie 112. Powstaje ono zatem niezależnie od posiadania faktury, która stanowi jedynie formalny wymóg jego wykonania. Może być natomiast wykonane, dopiero gdy podatnik wejdzie w posiadanie faktury (zgodnie z art. 178 dyrektywy 112). Z orzecznictwa TSUE wynika, że prawo do odliczenia wykonuje się co do zasady w tym samym okresie, w którym ono powstało, a więc w chwili, gdy podatek staje się wymagalny (art. 167 dyrektywy 112).

Tymczasem polskie przepisy (art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy o VAT) przewidują, że jeżeli fakturę (lub dokument celny) otrzymano w okresie rozliczeniowym następującym po okresie, w którym wystąpiła opodatkowana transakcja, prawo do odliczenia powstaje w tym późniejszym okresie. Ustanawiają zatem dodatkową przesłankę powstania prawa do odliczenia, niezgodną z regulacjami dyrektywy 112. Blokując odliczenie w prawidłowym okresie rozliczeniowym, mimo że podatnik dysponuje fakturą przed złożeniem deklaracji za ten okres, naruszają zasady neutralności VAT i proporcjonalności.

Wskutek wyroku Sądu UE można się spodziewać zmiany tych regulacji, a do tego czasu polskie sądy i organy podatkowe powinny zapewnić zgodność stosowania ustawy o VAT z dokonaną przez Sąd wykładnią dyrektywy 112.

Więcej aktualnych wyroków znajdziesz w miesięczniku „Rachunkowość”