Zamówienie-Koszyk
Dokończ - Edytuj - Anuluj

Droga Użytkowniczko, Drogi Użytkowniku, klikając AKCEPTUJĘ I PRZECHODZĘ DO SERWISU wyrazisz zgodę na to aby Rachunkowość Sp. z o.o. oraz Zaufani Partnerzy przetwarzali Twoje dane osobowe takie jak identyfikatory plików cookie, adresy IP, otwierane adresy url, dane geolokalizacyjne, informacje o urządzeniu z jakiego korzystasz. Informacje gromadzone będą w celu technicznego dostosowanie treści, badania zainteresowań tematami, dostosowania niektórych treści do lokalizacji z której jest odczytywana oraz wyświetlania reklam we własnym serwisie oraz w wykupionych przez nas przestrzeniach reklamowych w Internecie. Wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Klikając w przycisk AKCEPTUJĘ I PRZECHODZĘ DO SERWISU wyrażasz zgodę na zapisanie i przechowywanie na Twoim urządzeniu plików cookie. W każdej chwili możesz skasować pliki cookie oraz ograniczyć możliwość zapisywania nowych za pomocą ustawień przeglądarki.

Wyrażając zgodę, pozwalasz nam na wyświetlanie spersonalizowanych treści m.in. indywidualne rabaty, informacje o wykupionych przez Ciebie usługach, pomiar reklam i treści.

AKCEPTUJĘ I PRZECHODZĘ DO SERWISU
account_circle
dehaze

Logowanie

e-mail:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą e-maila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój e-mail wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z e-maila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

e-mail:

Klikając w poniższy link, zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą e-maila

Sprawdzanie danych....

Spółka cywilna nie dla fundacji rodzinnej

Bartosz Przybysz doradca podatkowy

Fundacja rodzina miała rozwiązać problemy sukcesji międzypokoleniowej firm rodzinnych. Niestety, okazuje się, że nie jest dostępna dla wszystkich.

W uzasadnieniu do projektu ustawy z 26.01.2023 r. o fundacji rodzinnej (DzU poz. 326, dalej ufr, druk sejmowy nr 2798) wskazywano, że ma ona na celu zarządzanie majątkiem na podstawie mienia, jakie przekaże jej fundator lub inne osoby, oraz wypracowanych zysków. Podstawowym zadaniem ma być też ochrona posiadanego majątku przed utratą czy zmniejszeniem wartości.

Zasadą jest, że fundacja rodzinna nie może wykonywać działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 ustawy z 6.03.2018 r. – Prawo przedsiębiorców (tekst jedn. DzU z 2023 r. poz. 221). Wyjątek stanowi działalność polegająca m.in. na przystępowaniu i uczestnictwie w spółkach handlowych, funduszach inwestycyjnych, spółdzielniach oraz podmiotach o podobnym charakterze mających siedzibę w kraju lub za granicą (art. 5 ust. 1 pkt 3 ufr).

Fundacja rodzinna na mocy art. 1 ust. 1 updop podlega zasadom opodatkowania właściwym dla osób prawnych. Co do zasady korzysta ze zwolnienia podmiotowego, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 25 updop. Zwolnienie to nie ma jednak charakteru bezwzględnego. Przede wszystkim nie ma zastosowania do działalności gospodarczej wykraczającej poza zakres określony w art. 5 ufr.

W ramach działalności prowadzonej poza dozwolonym zakresem fundacja rodzinna płaci 25% podatek dochodowy (art. 24 updop). Ponadto przy obliczaniu podstawy opodatkowania nie korzysta ze zwolnień i z odliczeń określonych w art. 17–18f updop.

Czy fundacja rodzinna może działać w ramach spółki cywilnej

Wątpliwości w tej kwestii są spowodowane statusem spółki cywilnej. W ujęciu cywilistycznym należy traktować ją wyłącznie jako stosunek zobowiązaniowy łączący wspólników. Spółka cywilna nie stanowi zatem odrębnego od wspólników podmiotu prawa cywilnego. Nie jest też wpisywana do rejestru przedsiębiorstw w KRS, a podlega jedynie ujawnieniu w CEIDG przy wspólnikach.

KIS w interpretacji z 20.10.2023 r. (0111-KDIB1-2.4010.186.2023.2.EJ) dobitnie zaznaczyła różnice między spółką cywilną a spółkami prawa handlowego. Spółka cywilna sprowadza się jedynie do umowy między wspólnikami, która w uproszczony sposób reguluje relacje między nimi. Z kolei spółka handlowa to odrębna forma prawna prowadzenia działalności gospodarczej. Stąd też spółka cywilna w odróżnieniu od spółek handlowych nie ma ani osobowości prawnej, ani nie jest jednostką organizacyjną mającą podmiotowość prawną.

Na tle tych okoliczności organ uznał, że spółkę cywilną i spółki handlowe dzieli zbyt wiele istotnych różnic w zakresie podstawy prawnej, sposobu zakładania, rejestrowania i funkcjonowania, aby uznać je za podmioty podobne. Przepis nie posługuje się ogólnym sformułowaniem „spółka”, tylko określeniem „spółka handlowa”, co świadczy o węższym kręgu podmiotów, do których może przystąpić fundacja rodzinna.

Tym samym działalność fundacji rodzinnej polegająca na przystępowaniu do umów spółek cywilnych będzie wykraczać poza katalog, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 ufr. W konsekwencji dochód z tego tytułu będzie objęty sankcyjnym 25% podatkiem.

Alternatywne formy sukcesji w spółce cywilnej

Co do zasady udział wspólnika w spółce cywilnej nie jest dziedziczony, jednak w umowie spółki można zastrzec, że spadkobiercy wspólnika wejdą do spółki na jego miejsce (art. 872 Kc). Takim spadkobiercą może być właśnie fundacja rodzinna.

Rozstrzygnięcie fiskusa sprawia, że z uwagi na obciążenia podatkowe lepszym rozwiązaniem wydaje się być nadal zarząd sukcesyjny. W takim przypadku zarządca sukcesyjny prowadzi sprawy spółki oraz reprezentuje ją na zasadach obowiązujących zmarłego wspólnika od dnia ustanowienia zarządu sukcesyjnego (art. 46 ustawy z 5.07.2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej, tekst jedn. DzU z 2021 r. poz. 170).

Zgodnie z art. 1a ust. 1 updof podatnikiem z tytułu udziału w tej spółce w okresie od otwarcia spadku do dnia wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego jest przedsiębiorstwo w spadku. Na potrzeby podatku dochodowego traktowane jest ono analogicznie do wspólnika spółki cywilnej. Może zatem korzystać z takich form opodatkowania, jak skala podatkowa, podatek liniowy czy ryczałt od przychodów.

Przedsiębiorcy jednoosobowi nie mają lepiej

Należy zwrócić uwagę, że ufr nie wprowadza zakazu nabycia przez fundację rodzinną przedsiębiorstwa osoby fizycznej. Ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej powodują jednak, że zasadniczo nie będzie można go prowadzić z poziomu samej fundacji. W praktyce gospodarczej sprowadza się to do tego, że fundacja rodzinna będzie musiała wnieść te składniki majątku aportem albo dokonać innych czynności pozwalających na korzystanie z nich, np. zawarcie umowy dzierżawy.

Działania takie mieszczą się w dozwolonej działalności stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ufr. Aczkolwiek w myśl art. 6 ust. 8 updop zwolnienie z podatku nie ma zastosowania do osiąganych przez fundację rodzinną przychodów z najmu, dzierżawy lub z innej umowy o podobnym charakterze, której przedmiotem jest przedsiębiorstwo, zorganizowana część przedsiębiorstwa lub składniki majątku służące prowadzeniu działalności przez beneficjenta, fundatora lub podmiot z nimi powiązany (w zakresie powiązań przepis zmniejsza próg zaangażowania kapitałowego do poziomu 5%).

W ten sposób faktycznie ograniczono możliwość kumulowania majątku firmowego w fundacji rodzinnej. Rzadkością będą sytuacje, w których fundacja dzierżawi przedsiębiorstwo do innego podmiotu niż spółka celowa. W takim układzie od dochodu z dzierżawy należy zapłacić CIT na ogólnych zasadach. Ponadto na mocy art. 19 ust. 1b updop nie można w tym przypadku zastosować obniżonej 9% stawki podatku.

Prosty biznes nie zyska na fundacji rodzinnej

Fundacja rodzinna miała być doskonałym narzędziem do sukcesji rodzinnych firm. Przedsiębiorstwa takie są najczęściej prowadzone w prostych formach, jak spółka cywilna czy jednoosobowa działalność gospodarcza. Wydaje się, że przy tworzeniu regulacji pominięto ten istotny fakt. Należy mieć nadzieję, że z uwagi na cel fundacji rodzinnej przepisy w tym zakresie zostaną doprecyzowane.

Zamknij

Skróty w artykułach

akty prawne, standardy i interpretacje:
  • dyrektywa 112 – dyrektywa Rady 2006/112/WE z 28.11.2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (DzUrz UE L 347 z 11.12.2006 r.)
  • dyrektywa 2013/34/UE – dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/34/UE z 26.06.2013 r. w sprawie rocznych sprawozdań finansowych, skonsolidowanych sprawozdań finansowych i powiązanych sprawozdań niektórych rodzajów jednostek (...) (DzUrz UE L 182 z 29.06.2013 r.)
  • Kc – ustawa z 23.04.1964 r. Kodeks cywilny (DzU z 2023 r. poz. 1610)
  • KIMSF – interpretacje Komitetu ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej
  • Kks – ustawa z 10.09.1999 r. Kodeks karny skarbowy (DzU z 2023 r. poz. 654)
  • Kp – ustawa z 26.06.1974 r. Kodeks pracy (DzU z 2023 r. poz. 1465)
  • Kpc – ustawa z 17.11.1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (DzU z 2023 r. poz. 1550)
  • Ksh – ustawa z 15.09.2000 r. Kodeks spółek handlowych (DzU z 2022 r. poz. 1467)
  • KSR – Krajowe Standardy Rachunkowości
  • MSR – Międzynarodowe Standardy Rachunkowości (ang. International Accounting Standards) wydawane od 2002 r. jako MSSF
  • MSSF – Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej (ang. International Financial Reporting Standards)
  • Op – ustawa z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (DzU z 2023 r. poz. 2383)
  • Ppsa – ustawa z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DzU z 2023 r. poz. 1634)
  • rozporządzenie o instrumentach finansowych – rozporządzenie Ministra Finansów z 12.12.2001 r. w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych (DzU z 2017 r. poz. 277)
  • rozporządzenie o konsolidacji – rozporządzenie Ministra Finansów z 25.09.2009 r. w sprawie szczegółowych zasad sporządzania przez jednostki inne niż banki, zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji skonsolidowanych sprawozdań finansowych grup kapitałowych (DzU z 2017 r. poz. 676)
  • rozporządzenie składkowe – rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18.12.1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (DzU z 2023 r. poz. 728)
  • rozporządzenie z 13.09.2017 r. – rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów w sprawie rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (DzU z 2020 r. poz. 342)
  • specustawa – ustawa z 2.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. DzU z 2023 r. poz. 1327)
  • uobr – ustawa z 11.05.2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (DzU z 2023 r. poz. 1015)
  • uor – ustawa z 29.09.1994 r. o rachunkowości (DzU z 2023 r. poz. 120)
  • updof – ustawa z 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (DzU z 2022 r. poz. 2647)
  • updop – ustawa z 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (DzU z 2022 r. poz. 2587)
  • upol – ustawa z 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (DzU z 2023 r. poz. 70)
  • US GAAP – Amerykańskie Standardy Rachunkowości (ang. Generally Accepted Accounting Principles)
  • ustawa akcyzowa – ustawa z 6.12.2008 r. o podatku akcyzowym (DzU z 2023 r. poz. 1542)
  • ustawa emerytalna – ustawa z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (DzU z 2023 r. poz. 1251)
  • ustawa KAS – ustawa z 16.11.2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (DzU z 2023 r. poz. 615)
  • ustawa o KRS – ustawa z 20.08.1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (DzU z 2023 r. poz. 685)
  • ustawa o PCC – ustawa z 9.09.2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (DzU z z 2023 r. poz. 170)
  • ustawa o VAT – ustawa z 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (DzU z 2023 r. poz. 1570)
  • ustawa o zfśs – ustawa z 4.03.1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (DzU z 2023 r. poz. 998)
  • ustawa zasiłkowa – ustawa z 25.06.1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (DzU z 2022 r. poz. 1732)
  • ustawa zdrowotna – ustawa z 27.08.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (DzU z 2022 r. poz. 2561)
  • usus – ustawa z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU z 2023 r. poz. 1230)
  • uzpd – ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne
  • Założenia koncepcyjne MSSF Założenia koncepcyjne sprawozdawczości finansowej (Conceptual Framework for Financial Reporting)
pozostałe skróty:
  • CEIDG – Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej
  • EOG – Europejski Obszar Gospodarczy
  • FEP – Fundusz Emerytur Pomostowych
  • FGŚP – Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych
  • FP – Fundusz Pracy
  • FS – Fundusz Solidarnościowy
  • IASB – Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości
  • IS – izba skarbowa
  • KAS – Krajowa Administracja Skarbowa
  • KIS – Krajowa Informacja Skarbowa
  • KNF – Komisja Nadzoru Finansowego
  • KRBR – Krajowa Rada Biegłych Rewidentów
  • KRS – Krajowy Rejestr Sądowy
  • KSB – Krajowe Standardy Badania
  • MF – Minister Finansów
  • MPiPS – Minister Pracy i Polityki Społecznej
  • MRiF – Minister Rozwoju i Finansów
  • MRiPS – Minister Rodziny i Polityki Społecznej
  • MSiG – Monitor Sądowy i Gospodarczy
  • NSA – Naczelny Sąd Administracyjny
  • PANA – Polska Agencja Nadzoru Audytowego
  • PIBR – Polska Izba Biegłych Rewidentów
  • PKD – Polska Klasyfikacja Działalności
  • pkpir – podatkowa księga przychodów i rozchodów
  • PPK – pracownicze plany kapitałowe
  • RM – Rada Ministrów
  • SA – sąd apelacyjny
  • sf – sprawozdanie finansowe
  • skok – spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa
  • SN – Sąd Najwyższy
  • SO – sąd okręgowy
  • TK – Trybunał Konstytucyjny
  • TSUE – Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
  • UCS – urząd celno-skarbowy
  • UE – Unia Europejska
  • US – urząd skarbowy
  • WDT – wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów
  • WNT – wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów
  • WSA – wojewódzki sąd administracyjny
  • zfśs – zakładowy fundusz świadczeń socjalnych
Skróty
Spis treści artykułu
Spis treści:
Stowarzyszenie
Księgowych w Polsce
Najbliższe szkolenia on-line
05.03.2024 Podatek VAT – Zrozumieć podatek od towarów i usług SKwP Warszawa
05.03.2024 Naliczanie wynagrodzeń SKwP Bielsko-Biała, SKwP Bydgoszcz, SKwP Częstochowa, SKwP Gorzów Wielkopolski, SKwP Kielce, SKwP Włocławek
05.03.2024 CIT estoński 2023/2024 – obowiązki na koniec roku SKwP Poznań
05.03.2024 Bilans 2023 – zamknięcie ksiąg rachunkowych i sporządzenie jednostkowych sprawozdań finansowych za 2023 r. w oparciu o ustawę o rachunkowości z uwzględnieniem prawa podatkowego SKwP Radom
05.03.2024 Podsumowanie zmian w prawie pracy – zagadnienia problemowe i doświadczenia praktyczne, z uwzględnieniem stanowisk urzędowych SKwP Warszawa
05.03.2024 Rachunek przepływów pieniężnych w jednostkowym i skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym SKwP Gorzów Wielkopolski, SKwP Legnica, SKwP Zielona Góra
05.03.2024 Spółka komandytowa – rozliczenia podatkowe spółki i wspólników – aktualne orzecznictwo organów podatkowych i sądów administracyjnych SKwP Bielsko-Biała, SKwP Bydgoszcz, SKwP Częstochowa, SKwP Gorzów Wielkopolski, SKwP Olsztyn, SKwP Opole, SKwP Szczecin, SKwP Włocławek
05.03.2024 Podatek VAT w 2024 roku SKwP Kraków
06.03.2024 Naliczanie wynagrodzeń w Comarch Optima od podstaw SKwP Kraków
06.03.2024 CIT Estoński (ECIT) 2023/24: wybór, ryzyka, obowiązki na koniec roku – warsztaty praktyczne z licznymi przykładami kwotowymi SKwP Częstochowa