Droga Użytkowniczko, Drogi Użytkowniku, klikając AKCEPTUJĘ I PRZECHODZĘ DO SERWISU wyrazisz zgodę na to aby Rachunkowość Sp. z o.o. oraz Zaufani Partnerzy przetwarzali Twoje dane osobowe takie jak identyfikatory plików cookie, adresy IP, otwierane adresy url, dane geolokalizacyjne, informacje o urządzeniu z jakiego korzystasz. Informacje gromadzone będą w celu technicznego dostosowanie treści, badania zainteresowań tematami, dostosowania niektórych treści do lokalizacji z której jest odczytywana oraz wyświetlania reklam we własnym serwisie oraz w wykupionych przez nas przestrzeniach reklamowych w Internecie. Wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Klikając w przycisk AKCEPTUJĘ I PRZECHODZĘ DO SERWISU wyrażasz zgodę na zapisanie i przechowywanie na Twoim urządzeniu plików cookie. W każdej chwili możesz skasować pliki cookie oraz ograniczyć możliwość zapisywania nowych za pomocą ustawień przeglądarki.

Wyrażając zgodę, pozwalasz nam na wyświetlanie spersonalizowanych treści m.in. indywidualne rabaty, informacje o wykupionych przez Ciebie usługach, pomiar reklam i treści.

AKCEPTUJĘ I PRZECHODZĘ DO SERWISU

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....

Ślub z szefem zmienia pracownika we współpracownika

Renata Majewska

Indywidualny przedsiębiorca 11.07.2021 wziął ślub ze swoją pracownicą (zatrudnioną w podstawowym systemie czasu pracy, z wynagrodzeniem 2900 zł/ mies.), która jest w ciąży. Wyrejestrowałam ją w ZUS ze statusu pracownika i od tego dnia zgłosiłam jako osobę współpracującą.
Czy to wystarczy, by zachowała prawo do zasiłku macierzyńskiego? Czy firma musi ją zwolnić z pracy, czy też może nadal ją zatrudniać w ramach stosunku pracy i wypłacać wynagrodzenie za pracę? Zatrudniona korzysta z podstawowych kosztów uzyskania przychodów ze stosunku pracy i złożyła PIT-2, a firma wypłaca pensje do końca miesiąca.

Do osób współpracujących przy wykonywaniu pozarolniczej działalności gospodarczej (DG) zalicza się małżonka, dzieci własne, drugiego małżonka i przysposobione, rodziców, macochę i ojczyma oraz osoby przysposabiające, jeżeli pozostają z przedsiębiorcą we wspólnym gospodarstwie domowym oraz współpracują przy prowadzeniu DG (art. 8 ust. 11 usus).

Pracownika, który spełnia kryteria określone dla wskazanych współpracujących, do celów ubezpieczeń społecznych uznaje się właśnie za osobę współpracującą (art. 8 ust. 2 usus). Zgodnie z wyrokiem SA w Białymstoku z 30.09.2020 (III AUa 547/20) status osoby współpracującej z właścicielem firmy zapewnia łączne spełnianie 3 przesłanek: istnienie ścisłej więzi rodzinnej z przedsiębiorcą (kwalifikacja do kręgu osób mu bliskich enumeratywnie wymienionych w art. 8 ust. 11 usus), pozostawanie członka rodziny we wspólnym gospodarstwie domowym z przedsiębiorcą oraz współpraca przy świadczeniu działalności.

Wspólne gospodarstwo domowe

Usus nie określa, co rozumieć przez „pozostawanie z przedsiębiorcą we wspólnym gospodarstwie domowym”. Przyjmuje się, że oznacza to wspólne zamieszkiwanie osób, połączone ze wspólnym zaspokajaniem potrzeb życiowych ze środków będących w dyspozycji wspólnoty (rodziny), prowadzeniem wspólnego budżetu domowego czy też współpracą w załatwianiu codziennych spraw (interpretacja ZUS z 12.10.2017, WPI/200000/43/1090/2017). Zgodnie zaś z przywołanym orzeczeniem sądu jego charakterystycznymi przejawami, mającymi walor stałości, są udział i wzajemna współpraca w załatwianiu codziennych spraw związanych z prowadzeniem domu.

Współpraca przy prowadzeniu działalności

Musi się cechować stałością relacji i doniosłością. Nie chodzi o jakąkolwiek pracę na rzecz pozarolniczej działalności, lecz pracę świadczoną stale, w pewnym minimalnym wymiarze czasu, pracę mającą istotny wymiar ekonomiczny i organizacyjny, która przynosi znaczną wartość dla prowadzonej działalności. Przy ocenie kwalifikacyjnej należy zatem badać łączne spełnienie takich cech, jak istotny ciężar gatunkowy działań współpracownika, stabilność, częstotliwość oraz zorganizowanie świadczonej przezeń pracy – wynika z postawienia SN z 12.01.2021 (I USK 1/21).

W świetle wyroku SA w Białymstoku z 15.10.2019 (III AUa 115/19) o współpracy przy prowadzeniu DG można mówić, gdy czynności podejmowane przez współpracownika spełniają łącznie 3 kryteria:

  • mają ciężar gatunkowy istotny dla DG małżonka,
  • nie mają charakteru wtórnego, tj. pozostają w bezpośrednim związku z przedmiotem podjętej DG i cechuje je pewna systematyczność, stabilność i zorganizowanie,
  • charakteryzują się częstotliwością oraz zajmują mu znaczący czas.

Uwaga: dla celów ubezpieczeń społecznych nie ma mowy o współpracy z przedsiębiorcą, będącym wspólnikiem jednoosobowej spółki z o.o. Wprawdzie usus na zasadzie fikcji prawnej nadaje mu status osoby prowadzącej pozarolniczą DG, jednak rzeczywiście nie wykonuje on tej działalności; robi to spółka (zob. m.in. wyrok SN z 20.08.2019, II UK 74/18).

Angaż pracowniczy niczego nie przesądza

W świetle powyższego nie ma automatyzmu prawnego przekwalifikowania pracownika we współpracownika od dnia, gdy bierze ślub ze swoim szefem-przedsiębiorcą. Konieczne jest bowiem także pozostawanie we wspólnym gospodarstwie domowym i doniosła współpraca przy wykonywaniu tej DG.

Zgodnie z orzecznictwem i interpretacjami ZUS każdy przypadek należy badać indywidualnie. Jeśli więc opisana pracownica spełniła łącznie podane przesłanki nabycia statusu współpracownika (a zapewne tak jest), to należało ją od 11.07.2021 wyrejestrować z ZUS jako pracownika oraz zgłosić od tego samego dnia na ZUS ZUA z kodem 05 11 xx jako osobę współpracującą.

Status ubezpieczeniowy współpracownika

Osoba współpracująca z prowadzącym pozarolniczą DG podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, wypadkowemu i zdrowotnemu oraz dobrowolnie chorobowemu (art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1 usus oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy zdrowotnej). Ponadto na ogólnych zasadach opłaca się za nią składki na FP i FGŚP. Składki te finansuje w całości płatnik, czyli osoba fizyczna prowadząca DG (art. 16 ust. 5a usus i art. 85 ust. 14 ustawy zdrowotnej).

Podstawą wymiaru składek społecznych jest w tym przypadku zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek, czyli w 2021 nie niższa niż 3155,40 zł/mies. (5259 × 60%). Za osobę współpracującą odprowadza się zatem składki ZUS jak za prowadzącego pozarolniczą DG objętego tzw. dużym ZUS, nawet jeśli przedsiębiorca faktycznie opłaca za siebie preferencyjne składki (od podstawy wynoszącej 30% minimalnej płacy).

Podstawę wymiaru składki zdrowotnej za osobę współpracującą stanowi zadeklarowana kwota, jednak nie mniejsza od 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w IV kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku, ogłaszanego przez Prezesa GUS w MP (art. 81 ust. 2 ustawy zdrowotnej), a więc w 2021 nie mniejsza niż 4242,38 zł/mies. (5656,51 zł × 75%).

Rozliczenie za lipiec z ZUS…

Przedsiębiorca powinien pracownicę wyrejestrować od 11.07.2021 z pracowniczego kodu ubezpieczenia 01 10 xx na ZUS ZWUA i od tego samego dnia zgłosić ją z kodem tytułu ubezpieczenia osoby współpracującej 05 11 xx do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego, rentowych, wypadkowego i zdrowotnego oraz ew. do dobrowolnego chorobowego.

Fakt, że dla ZUS zyskała ona status osoby współpracującej z przedsiębiorcą, nie oznacza, że pracodawca musi się z nią rozstać, rozwiązując umowę o pracę. Angaż nadal może trwać, a pracownica – dostawać wynagrodzenie za pracę. Jednak składki społeczne i zdrowotne z racji umowy o pracę płatnik odprowadzi wyłącznie od części wynagrodzenia za pracę należnego i wypłaconego za okres od 1.07.2021 do 10.07.2021. Zakładając, że zatrudniona przepracowała wówczas wszystkie wymiarowe godziny, wynagrodzenie za pracę w tym okresie oblicza się, stosując analogicznie § 12 rozporządzenia MPiPS z 29.05.1996 w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy (DzU z 2017 poz. 927):

  • 2900 zł : 176 godz. = 16,48 zł/godz.,
  • 16,48 zł/godz. × 120 godz. = 1977,60 zł,
  • 2900 zł – 1977,60 = 922,40 zł.

Za lipiec 2021 przedsiębiorca sporządza za współpracowniczkę dwa raporty imienne ZUS RCA. Jeden to raport z kodem pracowniczym za okres od 1.07.2021 do 10.07.2021 i z ww. składkami na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Składki ZUS z racji umowy o pracę należy obliczyć od kwoty 922,40 zł.

Za okres od 11.07.2021 do 31.07.2021 pracodawca przekazuje za nią również imienny raport miesięczny z kodem tytułu ubezpieczenia 05 11 xx, wykazując składki od ustalonej proporcjonalnej minimalnej podstawy wymiaru, z tytułu DG podlegającej dużemu ZUS. Postawa ta wynosi: 3155,40 zł : 31 dni lipca × 21 dni lipca podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu współpracy = 2137,53 zł.

Składki za współpracownicę za lipiec wynoszą zatem:

  • emerytalna: 2137,53 zł × 19,52% = 417,25 zł,
  • rentowe: 2137,53 zł × 8% = 171 zł,
  • wypadkowa (np. 2%): 2137,53 zł × 2% = 42,75 zł,
  • chorobowa: 2137,53 zł × 2,45% = 52,37 zł,
  • FP: 2137,53 zł × 2,45% = 52,37 zł,
  • FGŚP: 2137,53 zł × 0,10% = 2,14 zł.

Składka zdrowotna jest miesięczna i niepodzielna, dlatego za lipiec wynosi 381,81 zł (4242,38 zł × 9%).

…i z fiskusem

Jednocześnie całe wynagrodzenie, jakie pracownica otrzymała za lipiec 2021, stanowi jej przychód podatkowy ze stosunku pracy. Składają się na nie kwoty:

  • 922,40 zł – należna za okres od 1.07.2021 do 10.07.2021, od której trzeba naliczyć składki ZUS,
  • 1977,60 zł, przysługująca za okres od 11.07.2021 do 31.07.2021, od której nie odprowadza się składek (kobieta ma wówczas w ZUS status współpracownika).

Składek emerytalnej, rentowych i chorobowej (w części pokrywanej przez ubezpieczonego), należnych za lipiec 2021 z tytułu współpracy, nie można odliczyć z jej przychodu ze stosunku pracy uzyskanego w tym miesiącu, ponieważ składki w całości zostaną sfinansowane przez przedsiębiorcę. Podobnie składki zdrowotnej należnej z racji współpracy za okres od 11.07.2021 do 31.07.2021, w wysokości 7,75% podstawy wymiaru, nie można odjąć z zaliczki na PIT, bo również opłaci ją przedsiębiorca z własnych środków. W konsekwencji wskazany przychód pomniejszą jedynie składki emerytalna, rentowe i chorobowa obciążające pracownicę, naliczone za okres od 1.07.2021 do 10.07.2021, a zaliczkę na PIT – tylko składka zdrowotna w wysokości 7,75% podstawy, naliczona od wynagrodzenia za ten okres.

Rozliczenie podatkowe wynagrodzenia wypłaconego w lipcu:

  • przychód ze stosunku pracy: 2900 zł,
  • podstawa wymiaru składek ZUS: 922,40 zł,
  • składki ZUS finansowane przez ubezpieczonego: 126,46 zł,
  • podstawa wymiaru składki zdrowotnej: 922,40 zł – 126,46 zł = 795,94 zł,
  • składka zdrowotna 9%: 71,63 zł,
  • składka zdrowotna 7,75%: 61,69 zł,
  • koszty uzyskania przychodu: 250 zł,
  • podstawa opodatkowania: 2900 zł – 126,46 zł – 250 zł = 2523,54 zł, w zaokrągleniu 2524 zł,
  • zaliczka na PIT do US: 2524 zł × 17% – 43,76 zł – 61,69 zł = 323,63 zł, w zaokrągleniu 324 zł,
  • wynagrodzenie do wypłaty: 2900 zł – 126,46 zł – 71,63 zł – 324 zł = 2377,91 zł.

Obliczenia w kolejnych miesiącach

Za sierpień 2021, podczas którego kobieta jest już wyłącznie współpracownikiem męża, trzeba za nią złożyć już jeden imienny raport miesięczny ZUS RCA z kodem 05 11 xx, wykazując składki społeczne ustalone od podstawy 3155,40 zł, a zdrowotną od podstawy 4242,38 zł. Obliczenie składek:

  • emerytalna: 3155,40 zł × 19,52% = 615,93 zł,
  • rentowe: 3155,40 zł × 8% = 252,43 zł,
  • wypadkowa (np. 2%): 3155,40 zł × 2% = 63,11 zł,
  • chorobowa: 3155,40 zł × 2,45% = 77,31 zł,
  • FP: 3155,40 zł × 2,45% = 77,31 zł,
  • FGŚP: 3155,40 zł × 0,10% = 3,16 zł,
  • zdrowotna: 4242,38 zł × 9% = 381,81 zł.

Zaliczkę na PIT od wynagrodzenia za sierpień 2021, wypłaconego do końca tego miesiąca, należy obliczyć, jak poniżej (przyjmując, że pracownica przepracowała w tym miesiącu pełny wymiar czasu pracy):

  • przychód ze stosunku pracy: 2900 zł,
  • koszty uzyskania przychodów: 250 zł,
  • podstawa opodatkowania: 2900 zł – 250 zł = 2650 zł,
  • zaliczka na PIT do US: 2650 zł × 17% – 43,76 zł = 406,74 zł, w zaokrągleniu 407 zł,
  • do wypłaty: 2900 zł – 407 zł = 2493 zł.

LinkedIn

Spis treści artykułu
Spis treści: