Droga Użytkowniczko, Drogi Użytkowniku, klikając AKCEPTUJĘ I PRZECHODZĘ DO SERWISU wyrazisz zgodę na to aby Rachunkowość Sp. z o.o. oraz Zaufani Partnerzy przetwarzali Twoje dane osobowe takie jak identyfikatory plików cookie, adresy IP, otwierane adresy url, dane geolokalizacyjne, informacje o urządzeniu z jakiego korzystasz. Informacje gromadzone będą w celu technicznego dostosowanie treści, badania zainteresowań tematami, dostosowania niektórych treści do lokalizacji z której jest odczytywana oraz wyświetlania reklam we własnym serwisie oraz w wykupionych przez nas przestrzeniach reklamowych w Internecie. Wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Klikając w przycisk AKCEPTUJĘ I PRZECHODZĘ DO SERWISU wyrażasz zgodę na zapisanie i przechowywanie na Twoim urządzeniu plików cookie. W każdej chwili możesz skasować pliki cookie oraz ograniczyć możliwość zapisywania nowych za pomocą ustawień przeglądarki.

Wyrażając zgodę, pozwalasz nam na wyświetlanie spersonalizowanych treści m.in. indywidualne rabaty, informacje o wykupionych przez Ciebie usługach, pomiar reklam i treści.

AKCEPTUJĘ I PRZECHODZĘ DO SERWISU

Rozliczenie zleceniobiorcy zwolnionego ze składek ZUS na mocy specustawy

Renata Majewska

Spółka zatrudniła zleceniobiorcę na okres od 8.02.2021 do 31.03.2021 na wykonywanie plac plastycznych za wynagrodzeniem 4500 zł/mies. brutto. Z tego tytułu podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu. Zwrócił się do niej o zwolnienie go ze składek ZUS – z racji tej umowy – do kwoty 100% przeciętnej płacy. Od 10.02.2021 do 15.03.2021 realizuje on również zlecenie na rzecz fundacji (też w zakresie działalności plastycznej) – z tego tytułu są odprowadzane tylko składki zdrowotne. Twierdzi, że tam także przysługuje mu zwolnienie ze składek – łącznie do 100% średniej pensji miesięcznie.
Czy spółka powinna złożyć wniosek do ZUS? Od kiedy nie nalicza składek? Skoro zwolnienie należy się łącznie do kwoty 100% przeciętnej płacy w miesiącu, to jak się porozumieć w tej kwestii z drugim płatnikiem? O jaką przeciętną płacę tu chodzi? W jaki sposób rozliczyć przychody ze zlecenia na liście płac i w dokumentach ZUS?

Możliwość zwolnienia ze składek umów zlecenia, na podstawie których wykonawca osiąga określone „kryzysowe” rodzaje przychodów, od 16.12.2020 przewiduje art. 31zy14 specustawy (na mocy tarczy 6.0). Jednak tym razem ma ono szczególny charakter, ponieważ wniosek o zwolnienie musi złożyć sam zleceniobiorca, a nie podmiot go zatrudniający.

O zwolnienie ze składek z racji wykonywania umowy zlecenia ma prawo wystąpić osoba zatrudniona, która spełnia łącznie poniższe warunki:

  • wykonuje umowę agencyjną, o dzieło, zlecenia bądź inną o świadczenie usług, do której stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu, zawartą od 1.01.2021 do 31.03.2021,
  • z ww. umów uzyskuje przychód podatkowy z:
    • działalności twórczej w zakresie sztuk plastycznych, literatury, muzyki, twórczości audialnej, utworów audiowizualnych, teatru, kostiumografii, scenografii, reżyserii, choreografii, lutnictwa artystycznego i sztuki ludowej,
    • działalności artystycznej w dziedzinie sztuki aktorskiej, estradowej, tanecznej i cyrkowej oraz w dziedzinie dyrygentury, wokalistyki i instrumentalistyki,
    • działalności technicznej wspomagającej produkcję audiowizualną lub produkcję i wystawianie wydarzeń artystycznych,
    • usług w zakresie architektury, architektury wnętrz, architektury krajobrazu oraz usług w zakresie architektury świadczonych przez osoby nieposiadające uprawnień budowlanych,
    • usług świadczonych na rzecz muzeów w zakresie pozaszkolnych form edukacji i przez przewodników muzeów,
  • łączny przychód o tym charakterze, osiągnięty ze wszystkich umów zlecenia w miesiącu poprzedzającym miesiąc zgłoszenia wniosku o zwolnienie nie przekroczył 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału ogłaszanego przez Prezesa GUS obowiązującego w dniu jego przekazania, a więc w przypadku wniosków złożonych:
    • w lutym – styczniowy ww. przychód nie przewyższył 5168,93 zł,
    • w marcu – lutowy ww. przychód nie przewyższył 5457,98 zł,
  • nie podlega ubezpieczeniom społecznym z innego tytułu niż umowy zlecenia.

Wniosek wyłącznie elektroniczny

Pracobiorca, który spełni wszystkie te wymogi, powinien sam złożyć do ZUS elektroniczny wniosek RZN o zwolnienie jego płatnika z obowiązku obliczenia, potrącenia z jego wynagrodzenia i odprowadzenia składek należnych za okres od 1.01.2021 do 30.04.2021. Wniosek składa wyłącznie poprzez PUE ZUS, w ciągu 7 dni od zawarcia umowy zlecenia. Podmiot zatrudniający nie może go w tym wyręczyć.

We wniosku wykonawca podaje: swoje dane (imię i nazwisko, PESEL, a jeśli go nie nadano – serię i numer dowodu osobistego albo paszportu, adres do korespondencji) i dane zleceniodawcy (imię i nazwisko, nazwa skrócona, NIP, a jeśli go nie nadano – PESEL i REGON) oraz własne oświadczenia o spełnianiu warunków nabycia zwolnienia i o posiadaniu świadomości, że nienaliczone składki na ubezpieczenia społeczne nie zostaną uwzględnione w świadczeniach z tych ubezpieczeń.

Ilu płatników, tyle wniosków

Co więcej, aby skorzystać ze zwolnienia z tytułu obu umów zlecenia, wykonawca, o którym mowa w pytaniu, musi zgłosić do ZUS w podany sposób 2 wnioski RZN. Pojedynczy wniosek dotyczy bowiem umów zlecenia podpisanych z jednym, konkretnym płatnikiem. O przekazaniu wniosków do ZUS zleceniobiorca powinien niezwłocznie poinformować obu zleceniodawców (spółkę i fundację), a oni muszą założyć profil informacyjny w systemie teleinformatycznym ZUS, jeżeli jeszcze go nie mają.

Jeśli zleceniobiorca spełnia wszystkie kryteria, zleceniodawca uzyska zwolnienie od obowiązku obliczania, potrącania z jego dochodu i opłacania składek społecznych, zdrowotnej, FP, FGŚP i FS, należnych z racji konkretnego zlecenia, za okresy od 1.01.2021 do 30.04.2021.

Uwaga: zwolnienie uzyskane na podstawie jednego wniosku obejmuje umowę zlecenia spełniającą ww. warunki – do wysokości maksymalnej podstawy wymiaru składek (czyli do 100% ww. przeciętnej płacy) za każdy miesiąc od stycznia do kwietnia 2021, w którym była ona wykonywana co najmniej 1 dzień.

Można uzyskać zwolnienia na wszystkie realizowane jednocześnie u różnych płatników zlecenia, jednak trzeba złożyć odpowiednią liczbę wniosków RZN. W takiej sytuacji każda z umów pozostaje wolna od składek należnych za podane okresy – do kwoty maksymalnej podstawy wymiaru za każdy miesiąc, w którym będzie świadczona chociaż przez 1 dzień.

Po wyjaśnieniu wszelkich wątpliwości ZUS zawiadamia wykonawcę i zleceniodawcę poprzez ich profile informacyjne o przyznanym zwolnieniu i wysokości podstawy, od której nie należy naliczać składek. Gdy ulga obejmuje część przychodu z umowy cywilnej, od reszty przychodu płatnik ma obowiązek naliczać, potrącić z dochodu zatrudnionego i opłacić składki na ogólnych zasadach. Za miesiące objęte abolicją zleceniodawca musi też przesyłać za zleceniobiorcę imienne raporty w standardowych terminach, nie wykazując kwot „zwolnionych” składek ani podstawy ich wymiaru.

Uwaga: składki społeczne objęte zwolnieniem nie są ewidencjonowane na kocie ubezpieczonego. Dlatego nie zostaną uwzględnione w podstawie wymiaru np. zasiłków. Jednak wykonawca korzystający ze zwolnienia ze składek (w tym zdrowotnej) i członkowie jego rodziny, zgłoszeni przez niego do ubezpieczenia zdrowotnego, zachowują prawo do świadczeń zdrowotnych.

Zakładamy, że opisany zleceniobiorca uzyskał zwolnienie na obie umowy zlecenia (o czym on sam i płatnicy zostali powiadomieni na swoich profilach PUE ZUS), przychód z wcześniejszej umowy (ze spółką) został całkowicie zwolniony ze składek, a z późniejszej (z fundacją) – do kwoty 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.

Rozliczenie wcześniejszej umowy

Umowa zlecenia (ze spółką) na okres 8.02.2021–31.03.2021 w pełni korzysta ze zwolnienia ze składek, ponieważ osiągnięty z niej w lutym przychód podatkowy w ramach działalności plastycznej (4500 zł) nie przekracza górnego pułapu abolicji składkowej – 100% przeciętnego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału, obwiązującej w lutym 2021, czyli nie przekracza 5168,93 zł. W imiennym raporcie miesięcznym ZUS RCA za luty 2021 płatnik nie wykazuje kwot zwolnionych składek ani podstawy ich wymiaru, lecz sporządza go w opcji „zerowej”.

Rozliczenie na liście płac w lutym:

  • przychód z działalności plastycznej (wynagrodzenie ze zlecenia): 4500
  • przychód zwolniony ze składek: 4500
  • składki społeczne należne od zleceniobiorcy: 0
  • podstawa wymiaru składki zdrowotnej: 0
  • składka zdrowotna (9%): 0
  • składka zdrowotna (7,75%): 0
  • koszty uzyskania przychodów: 4500 × 20% = 900
  • podstawa opodatkowania: 4500 – 900 = 3600
  • zaliczka do US: 3600 × 17% = 612
  • wynagrodzenie netto: 4500 – 612 = 3888.

Za marzec 2021 płatnik ponownie składa z racji tej umowy zerowy raport ZUS RCA. Jest ona w całości wolna od składek, gdyż przychód z działalności plastycznej uzyskany na jej podstawie nie przekroczył 100% przeciętnej płacy obowiązującej w marcu 2021, czyli 5457,98 zł. Rozliczenie na marcowej liście płac wygląda tak samo, jak na lutowej.

Późniejsze zlecenie na liście płac

Druga umowa zlecenia (z fundacją) na okres 10.02.2021–31.03.2021 jest zwolniona ze składki zdrowotnej wyłącznie do 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, czyli w lutym do kwoty 5168,93 zł, a w marcu – 5457,98 zł. Załóżmy, ze zleceniobiorca zarobił 6200 zł brutto. W raporcie ZUS RZA za luty 2021 płatnik podaje kwotę 1031,07 zł w podstawie wymiaru składki zdrowotnej i 92,80 zł jako składkę zdrowotną. Rozliczenie przychodu uzyskanego na jej podstawie w lutym:

  • przychód z działalności plastycznej ze zlecenia: 6200
  • przychód zwolniony z naliczania składki zdrowotnej: 5168,93
  • podstawa wymiaru składki zdrowotnej: 1031,07
  • składka zdrowotna (9%): 92,80
  • składka zdrowotna (7,75%): 79,91
  • koszty uzyskania przychodów: 6200 × 20% = 1240
  • podstawa opodatkowania: 6200 – 1240 = 4960
  • zaliczka do US: <4960 × 17% – 79,91 = 763,29, w zaokrągleniu 763
  • wynagrodzenie netto: 6200 – 92,80 – 763 = 5344,20.

W raporcie ZUS RZA za marzec 2021 płatnik wykazuje kwotę 742,02 zł w podstawie wymiaru składki zdrowotnej i 66,78 zł jako składkę zdrowotną.

Rozliczenie przychodu uzyskanego w marcu:

  • przychód z działalności plastycznej ze zlecenia: 6200
  • przychód zwolniony z naliczania składki zdrowotnej: 5457,98
  • podstawa wymiaru składki zdrowotnej: 742,02
  • składka zdrowotna (9%): 66,78
  • składka zdrowotna (7,75%): 57,51
  • koszty uzyskania przychodów: 6200 × 20% = 1240
  • podstawa opodatkowania: 6200 – 1240 = 4960
  • zaliczka do US: 4960 × 17% – 57,51 = 785,69, w zaokrągleniu 786
  • wynagrodzenie netto: 6200 – 66,78 – 786 = 5347,22.