Zamówienie-Koszyk
Dokończ - Edytuj - Anuluj

Droga Użytkowniczko, Drogi Użytkowniku, klikając AKCEPTUJĘ I PRZECHODZĘ DO SERWISU wyrazisz zgodę na to aby Rachunkowość Sp. z o.o. oraz Zaufani Partnerzy przetwarzali Twoje dane osobowe takie jak identyfikatory plików cookie, adresy IP, otwierane adresy url, dane geolokalizacyjne, informacje o urządzeniu z jakiego korzystasz. Informacje gromadzone będą w celu technicznego dostosowanie treści, badania zainteresowań tematami, dostosowania niektórych treści do lokalizacji z której jest odczytywana oraz wyświetlania reklam we własnym serwisie oraz w wykupionych przez nas przestrzeniach reklamowych w Internecie. Wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Klikając w przycisk AKCEPTUJĘ I PRZECHODZĘ DO SERWISU wyrażasz zgodę na zapisanie i przechowywanie na Twoim urządzeniu plików cookie. W każdej chwili możesz skasować pliki cookie oraz ograniczyć możliwość zapisywania nowych za pomocą ustawień przeglądarki.

Wyrażając zgodę, pozwalasz nam na wyświetlanie spersonalizowanych treści m.in. indywidualne rabaty, informacje o wykupionych przez Ciebie usługach, pomiar reklam i treści.

AKCEPTUJĘ I PRZECHODZĘ DO SERWISU
account_circle
dehaze

Logowanie

e-mail:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą e-maila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój e-mail wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z e-maila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

e-mail:

Klikając w poniższy link, zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą e-maila

Sprawdzanie danych....

Czy podstawa wymiaru składki zdrowotnej z powodu remanentu rozminie się z dochodem podatkowym?

Anna Koleśnik doradca podatkowy

Przy obliczaniu podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne przedsiębiorcy prowadzącego podatkową księgę przychodów i rozchodów nie uwzględnia się różnic remanentowych.

Takie zaskakujące stanowisko zajęło Ministerstwo Finansów.

Przepisy wprowadzone w ramach tzw. Polskiego Ładu przewidują, że roczną podstawę wymiaru składki zdrowotnej przedsiębiorców opodatkowanych według skali lub liniowo stanowi dochód z działalności gospodarczej ustalony za rok kalendarzowy jako różnica między osiągniętymi przychodami, w rozumieniu updof, a poniesionymi kosztami ich uzyskania, w rozumieniu updof. Dochód ten pomniejsza się dodatkowo o kwotę opłaconych w tym roku składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, jeżeli nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów (nowy art. 81 ust. 2 ustawy zdrowotnej).

Czemu służą różnice remanentowe

W praktyce pojawiła się wątpliwość, w jaki sposób ustalić roczną podstawę wymiaru składki u przedsiębiorców prowadzących pkpir, którzy z uwagi na uproszczony sposób potrącania kosztów zakupu towarów handlowych i materiałów (w momencie zakupu) sporządzają na koniec roku spis z natury (tzw. remanent), pozwalający na ustalenie wartości niesprzedanych towarów i „przerzucenie” kosztów ich zakupu na kolejny rok, w którym uzyskają przychody z ich sprzedaży.

W myśl art. 24 ust. 2 updof u podatników osiągających dochody z działalności gospodarczej i prowadzących pkpir dochodem jest różnica pomiędzy przychodem w rozumieniu art. 14 a kosztami jego uzyskania powiększona o różnicę pomiędzy wartością remanentu końcowego i początkowego towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, produkcji w toku, wyrobów gotowych, braków i odpadków, jeżeli wartość remanentu końcowego jest wyższa niż początkowego, lub pomniejszona o różnicę pomiędzy wartością remanentu początkowego i końcowego, jeżeli wartość remanentu początkowego jest wyższa.

Ten mechanizm ustalania różnic remanentowych (powiększających bądź pomniejszających dochód podatkowy) służy więc urealnieniu wysokości tego dochodu, spełniając podobną rolę jak stosowanie zasady memoriału przez podatników prowadzących księgi rachunkowe, którzy potrącają tzw. bezpośrednie koszty uzyskania przychodów w momencie osiągnięcia tych przychodów. Może być też stosowany w trakcie roku podatkowego.

Niesprawiedliwe zasady

Pominięcie go przy obliczaniu podstawy wymiaru składki zdrowotnej oznacza, że dochód podatkowy rozminie się z tą podstawą, co byłoby nielogiczne i sprzeczne z założeniami Polskiego Ładu (zgodnie z uzasadnieniem do projektu Polskiego Ładu podstawą wymiaru składki zdrowotnej przedsiębiorców miały być rzeczywiste dochody z działalności gospodarczej). Przedsiębiorcy prowadzący pkpir, którzy w jednym roku (np. 2022 r.) dokonają znacznych zakupów towarów, mogą tych kosztów nie zdyskontować w całości przy obliczaniu podstawy wymiaru składki (z uwagi na to, że podstawa ta nawet przy stracie nie może – liczona za każdy miesiąc – być niższa od poziomu minimalnego wynagrodzenia), natomiast w kolejnym roku (np. 2023 r.), gdy uzyskają przychód ze sprzedaży tych towarów, będzie on w pełnej wysokości objęty 9% bądź 4,9% składką zdrowotną.

Ponadto przedsiębiorcy ci zostaliby najbardziej pokrzywdzeni w 2022 r. (pierwszym roku obowiązywania nowych zasad) z racji nieuwzględnienia przy obliczaniu podstawy wymiaru składki zdrowotnej za ten rok kosztów zakupów poczynionych w 2021 r. Przykładowo, jeśli przedsiębiorca pod koniec 2021 r. kupi towary za 300 tys. zł i nie sprzeda ich do końca roku, to będą one ujęte na 1.01.2022 r. w spisie z natury. Jeśli zostaną sprzedane w trakcie tego roku za 390 tys. zł, to dochód podatkowy z uwzględnieniem pomniejszającej go różnicy remanentowej na 31.12.2022 r. wyniesie 90 tys. zł. Tymczasem podstawa wymiaru składki zdrowotnej za 2022 r., nieuwzględniająca tej różnicy, wyniesie 390 tys. zł, z powodu niemożności pomniejszenia przychodu w tej wysokości o koszt jego uzyskania.

Jakie argumenty

Jakie zatem jest uzasadnienie ministerialnego stanowiska? Jak czytamy w piśmie z 6.12.2021 r., będącym odpowiedzią na pytanie zadane przez Stowarzyszenie Współpracujących Biur Rachunkowych, art. 81 ust. 2 ustawy zdrowotnej odwołuje się do przepisów updof w zakresie rozumienia pojęcia przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej oraz kosztów uzyskania tych przychodów. Jednocześnie (…) wskazuje, że dochodem z działalności gospodarczej stanowiącym podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne jest różnica między zdefiniowanymi w updof przychodami oraz kosztami ich uzyskania. W tym przypadku nie odwołuje się do przepisów podatkowych, które by wskazywały, w jaki sposób obliczany jest ten dochód, w szczególności do art. 24 updof, który jest przepisem szczególnym w zakresie zasad ustalania dochodu dla potrzeb opodatkowania ściśle określonych źródeł przychodów.

Przepisy ustawy zdrowotnej nie nakładają na ubezpieczonych obowiązku sporządzania remanentów i uwzględniania ich przy obliczaniu podstawy wymiaru składki zdrowotnej.

Z taką argumentacją nie sposób się zgodzić. Po pierwsze art. 24 updof określa szczególne zasady ustalania dochodu, jednak nie dla całego źródła przychodów, jakim jest działalność gospodarcza, tylko dla podatników, którzy uzyskując przychody z tego źródła, opodatkowane według skali czy liniowo, prowadzą pkpir. Przedsiębiorcy prowadzący księgi rachunkowe nie są związani jego zapisami. U nich dochód ustala się na podstawie prowadzonych ksiąg (bez względu na „techniczne” szczegóły jego ustalania), co oznacza, że w podanym wyżej przykładzie wyniósłby on 90 tys. zł – z uwagi na uwzględnienie różnic remanentowych w przychodach/kosztach – i taka byłaby też podstawa wymiaru składki zdrowotnej.

Nie ma żadnego racjonalnego argumentu za tak znacznym różnicowaniem sposobu ustalania podstawy wymiaru składki zdrowotnej przedsiębiorców, którzy są opodatkowani na tych samych zasadach (od dochodu) tylko z uwagi na rodzaj prowadzonej przez nich ewidencji księgowej (pełne księgi czy zasady uproszczone, czyli pkpir) i „techniczne” aspekty ustalania tego dochodu. Chyba że Ministerstwo Finansów zamierza w ten sposób skłonić przedsiębiorców do odchodzenia od pkpir i przechodzenia na pełną księgowość.

Przepisy ustawy zdrowotnej, owszem, nie nakładają obowiązku sporządzania remanentu, ale wynika on z ustawy podatkowej. Co istotne, formularz rocznego zeznania podatkowego nie zawierał dotąd oddzielnej rubryki przeznaczonej na wykazanie różnicy remanentowej. W praktyce przedsiębiorcy korygowali o nią (zgodnie z jej istotą) wysokość kosztów podatkowych (choć literalnie w updof mówi się o korekcie dochodu). Można więc uznać, że skoro różnica remanentowa jest uwzględniana w sumie kosztów uzyskania przychodów w rocznym PIT, powinna być brana pod uwagę przy uwzględnianiu podstawy wymiaru składki zdrowotnej, jako jedna ze składowych rachunku dochodu stanowiącego tę podstawę.

Po drugie, nawet jeśli za wykładnią przyjęta przez Ministerstwo Finansów przemawia literalne brzmienie przepisu ustawy zdrowotnej, nie można zapominać o innych uzupełniających metodach wykładni – celowościowej i systemowej. Tym bardziej, że z uwagi na jakość nowych regulacji ww. ustawy ścisłe trzymanie się ich literalnej wykładni również w wielu innych przypadkach jest niemożliwe, gdyż prowadziłoby do absurdalnych wniosków.

Należy zatem mieć nadzieję, że zaprezentowana przez Ministerstwo Finansów wykładnia art. 81 ust. 2 ustawy zdrowotnej nie jest ostateczna i że przedsiębiorcy prowadzący pkpir będą jednak – przy ustalaniu dochodu stanowiącego podstawę wymiaru składki zdrowotnej – uwzględniać urealniające ten dochód różnice remanentowe. Alternatywą jest szybka zmiana przepisów, umożliwiająca bezdyskusyjnie taki sposób postępowania.

Zamknij

Skróty w artykułach

akty prawne, standardy i interpretacje:
  • dyrektywa 112 – dyrektywa Rady 2006/112/WE z 28.11.2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (DzUrz UE L 347 z 11.12.2006 r.)
  • dyrektywa 2013/34/UE – dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/34/UE z 26.06.2013 r. w sprawie rocznych sprawozdań finansowych, skonsolidowanych sprawozdań finansowych i powiązanych sprawozdań niektórych rodzajów jednostek (...) (DzUrz UE L 182 z 29.06.2013 r.)
  • Kc – ustawa z 23.04.1964 r. Kodeks cywilny (DzU z 2023 r. poz. 1610)
  • KIMSF – interpretacje Komitetu ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej
  • Kks – ustawa z 10.09.1999 r. Kodeks karny skarbowy (DzU z 2023 r. poz. 654)
  • Kp – ustawa z 26.06.1974 r. Kodeks pracy (DzU z 2023 r. poz. 1465)
  • Kpc – ustawa z 17.11.1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (DzU z 2023 r. poz. 1550)
  • Ksh – ustawa z 15.09.2000 r. Kodeks spółek handlowych (DzU z 2022 r. poz. 1467)
  • KSR – Krajowe Standardy Rachunkowości
  • MSR – Międzynarodowe Standardy Rachunkowości (ang. International Accounting Standards) wydawane od 2002 r. jako MSSF
  • MSSF – Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej (ang. International Financial Reporting Standards)
  • Op – ustawa z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (DzU z 2023 r. poz. 2383)
  • Ppsa – ustawa z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DzU z 2023 r. poz. 1634)
  • rozporządzenie o instrumentach finansowych – rozporządzenie Ministra Finansów z 12.12.2001 r. w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych (DzU z 2017 r. poz. 277)
  • rozporządzenie o konsolidacji – rozporządzenie Ministra Finansów z 25.09.2009 r. w sprawie szczegółowych zasad sporządzania przez jednostki inne niż banki, zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji skonsolidowanych sprawozdań finansowych grup kapitałowych (DzU z 2017 r. poz. 676)
  • rozporządzenie składkowe – rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18.12.1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (DzU z 2023 r. poz. 728)
  • rozporządzenie z 13.09.2017 r. – rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów w sprawie rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (DzU z 2020 r. poz. 342)
  • specustawa – ustawa z 2.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. DzU z 2023 r. poz. 1327)
  • uobr – ustawa z 11.05.2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (DzU z 2023 r. poz. 1015)
  • uor – ustawa z 29.09.1994 r. o rachunkowości (DzU z 2023 r. poz. 120)
  • updof – ustawa z 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (DzU z 2022 r. poz. 2647)
  • updop – ustawa z 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (DzU z 2022 r. poz. 2587)
  • upol – ustawa z 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (DzU z 2023 r. poz. 70)
  • US GAAP – Amerykańskie Standardy Rachunkowości (ang. Generally Accepted Accounting Principles)
  • ustawa akcyzowa – ustawa z 6.12.2008 r. o podatku akcyzowym (DzU z 2023 r. poz. 1542)
  • ustawa emerytalna – ustawa z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (DzU z 2023 r. poz. 1251)
  • ustawa KAS – ustawa z 16.11.2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (DzU z 2023 r. poz. 615)
  • ustawa o KRS – ustawa z 20.08.1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (DzU z 2023 r. poz. 685)
  • ustawa o PCC – ustawa z 9.09.2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (DzU z z 2023 r. poz. 170)
  • ustawa o VAT – ustawa z 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (DzU z 2023 r. poz. 1570)
  • ustawa o zfśs – ustawa z 4.03.1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (DzU z 2023 r. poz. 998)
  • ustawa zasiłkowa – ustawa z 25.06.1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (DzU z 2022 r. poz. 1732)
  • ustawa zdrowotna – ustawa z 27.08.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (DzU z 2022 r. poz. 2561)
  • usus – ustawa z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU z 2023 r. poz. 1230)
  • uzpd – ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne
  • Założenia koncepcyjne MSSF Założenia koncepcyjne sprawozdawczości finansowej (Conceptual Framework for Financial Reporting)
pozostałe skróty:
  • CEIDG – Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej
  • EOG – Europejski Obszar Gospodarczy
  • FEP – Fundusz Emerytur Pomostowych
  • FGŚP – Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych
  • FP – Fundusz Pracy
  • FS – Fundusz Solidarnościowy
  • IASB – Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości
  • IS – izba skarbowa
  • KAS – Krajowa Administracja Skarbowa
  • KIS – Krajowa Informacja Skarbowa
  • KNF – Komisja Nadzoru Finansowego
  • KRBR – Krajowa Rada Biegłych Rewidentów
  • KRS – Krajowy Rejestr Sądowy
  • KSB – Krajowe Standardy Badania
  • MF – Minister Finansów
  • MPiPS – Minister Pracy i Polityki Społecznej
  • MRiF – Minister Rozwoju i Finansów
  • MRiPS – Minister Rodziny i Polityki Społecznej
  • MSiG – Monitor Sądowy i Gospodarczy
  • NSA – Naczelny Sąd Administracyjny
  • PANA – Polska Agencja Nadzoru Audytowego
  • PIBR – Polska Izba Biegłych Rewidentów
  • PKD – Polska Klasyfikacja Działalności
  • pkpir – podatkowa księga przychodów i rozchodów
  • PPK – pracownicze plany kapitałowe
  • RM – Rada Ministrów
  • SA – sąd apelacyjny
  • sf – sprawozdanie finansowe
  • skok – spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa
  • SN – Sąd Najwyższy
  • SO – sąd okręgowy
  • TK – Trybunał Konstytucyjny
  • TSUE – Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
  • UCS – urząd celno-skarbowy
  • UE – Unia Europejska
  • US – urząd skarbowy
  • WDT – wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów
  • WNT – wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów
  • WSA – wojewódzki sąd administracyjny
  • zfśs – zakładowy fundusz świadczeń socjalnych
Skróty
Spis treści artykułu
Spis treści:
Stowarzyszenie
Księgowych w Polsce
Najbliższe szkolenia on-line
17.04.2024 Korekty do ZUS w płatniku SKwP Bielsko-Biała, SKwP Gdańsk, SKwP Rzeszów
17.04.2024 Jednodniowy kurs fakturowania SKwP Warszawa
17.04.2024 Naliczanie wynagrodzeń w Comarch Optima od podstaw SKwP Kraków
17.04.2024 Nieoczywiste ryzyka estońskiego CIT: półtora roku doświadczeń SKwP Gdańsk
17.04.2024 Rozliczanie VAT z tytułu transakcji międzynarodowych w 2024 r SKwP Warszawa
17.04.2024 Leasing według MSSF 16 SKwP Poznań
18.04.2024 Jak prawidłowo rozliczać czas pracy kierowców w 2024 r. – aktualny stan prawny SKwP Kraków
Kursy dla księgowych