Ograniczenia w wyborze różnych form opodatkowania przychodów i dochodów z tego samego źródła

Aleksander Woźniak

Od 1.01.2021 znacznie rozszerzono prawo do ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Czy podatnik, który wybierze tę formę opodatkowania przychodów z działalności gospodarczej, będzie mógł równolegle płacić z innego biznesu liniowy PIT albo podatek według skali?
Czy jeśli będzie działać w spółce jawnej lub partnerskiej, to wszyscy wspólnicy muszą również przejść na ryczałt ewidencjonowany?

Rozszerzenie prawa do ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych wynika ze zmian wprowadzonych nowelizacją z 28.11.2020 (DzU poz. 2123) do uzpd. Chodzi o:

  • NSA – Naczelny Sąd Administracyjny
  • updof – ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
  • uzpd – ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne
  • US – Urząd Skarbowy
  • CEIDG – Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej
  • KIS – Krajowa Informacja Skarbowa
  • uchylenie zał. nr 2 do uzpd, czyli wykazu usług, których świadczenie wyłączało przed 2021 podatnika z opodatkowania ryczałtem,
  • uchylenie art. 8 ust. 1 pkt 3 lit. d uzpd, który do końca 2020 wykluczał możliwość korzystania z ryczałtu przez osoby prowadzące działalność gospodarczą „w zakresie wolnych zawodów innych niż określone w art. 4 ust. 1 pkt 11”,
  • obniżenie stawki ryczałtu od przychodów z wykonywania wolnego zawodu przy jednoczesnym znacznym poszerzeniu definicji wolnego zawodu (co dotyczy np. księgowych, biegłych rewidentów, doradców podatkowych),
  • podniesienie z 250 tys. do 2 mln euro limitu przychodów za poprzedni rok podatkowy, uprawniającego do wyboru ryczałtu ewidencjonowanego, co w przeliczeniu na złote oznacza w 2021 wzrost limitu do 9 030 600 zł (równolegle wzrósł limit uprawniający do kwartalnych wpłat ryczałtu – z 25 tys. do 200 tys. euro, co w przeliczeniu na złote oznacza w 2021 wzrost do 903 060 zł),
  • wprowadzenie możliwości opłacania ryczałtu ewidencjonowanego (w wysokości 8,5%, a od nadwyżki ponad 100 tys. zł – 12,5%) m.in. od przychodów z najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy (oraz innych umów o podobnym charakterze) składników majątku związanych z działalnością gospodarczą.

Jedno źródło, różne przychody

Jeżeli podatnik prowadzi działalność gospodarczą wyłącznie indywidualnie, to musi zdecydować się na jedną, wybraną przez siebie formę opodatkowania. Wynika to z art. 9a updof. Zgodnie z jego ust. 1 dochody osiągnięte ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 (pozarolnicza działalność gospodarcza), są opodatkowane na zasadach określonych w art. 27 (zasady ogólne, czyli według skali podatkowej 17 i 32%), chyba że podatnicy złożą właściwemu naczelnikowi US wniosek o opodatkowanie w formie karty podatkowej lub oświadczenie o zastosowaniu ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych (można to zrobić we wniosku CEIDG-1).

Odstępstwo przewiduje ust. 2 – podatnik może wybrać stosowanie liniowej stawki 19% (art. 30c). Powinien wówczas złożyć pisemne oświadczenie o wyborze tego sposobu opodatkowania (można również we wniosku CEIDG-1).

Wybór podatku liniowego dotyczy także lat następnych (art. 9a ust. 2b updof), chyba że w kolejnych latach podatnik zawiadomi o rezygnacji z tego sposobu opodatkowania albo złoży wniosek o zastosowanie karty podatkowej bądź oświadczenie o wyborze ryczałtu (np. we wniosku CEIDG-1).

Z przepisów tych wynika, że wskazane we wniosku CEIDG-1 formy opodatkowania są alternatywne, nie stosuje się ich łącznie przy kilku rodzajach działalności gospodarczej prowadzonej indywidualnie. W pouczeniu w rubryce 18 wniosku CEIDG-1 podano: Zaznaczając rubrykę „na zasadach ogólnych”, jednocześnie rezygnujesz z wcześniej wybranej formy opodatkowania.

Jeśli zatem w 2021 podatnik będzie w ramach tego samego źródła uzyskiwać przychody z najmu składników majątku związanych z działalnością gospodarczą oraz przychody z działalności produkcyjnej, handlowej bądź usługowej, to – jeżeli obie te czynności wykonuje indywidualnie – musi wybrać jedną formę opodatkowania.

Co innego, gdyby równolegle do prowadzonej działalności gospodarczej uzyskiwał przychody z tzw. prywatnego najmu. Wówczas dochody z tego drugiego źródła są opodatkowane na zasadach ogólnych albo w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych (art. 9a ust. 6 updof).

W ramach tej samej ustawy

Nie jest możliwe, by podatnik, prowadząc działalność indywidualnie oraz w spółce osobowej, rozliczał się w ramach tej samej ustawy na dwa różne sposoby. Nie jest więc dopuszczalne, aby z działalności indywidualnej płacił PIT według liniowej stawki 19%, a z prowadzonej w spółce osobowej – na zasadach ogólnych (czyli według skali podatkowej). Ani też na odwrót.

Zgodnie bowiem z art. 9a ust. 5 updof, jeżeli podatnik:

  • prowadzi działalność gospodarczą samodzielnie i jest wspólnikiem spółki niebędącej osobą prawną,
  • jest wspólnikiem spółki niebędącej osobą prawną,

wybór sposobu opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 (chodzi o podatek liniowy 19%), dotyczy wszystkich form prowadzenia tej działalności, do których mają zastosowanie przepisy ustawy.

W tym wypadku chodzi o updof. Zastosowanie przepisów tej ustawy oznacza opodatkowanie według skali podatkowej lub podatkiem liniowym. Zatem, jeżeli podatnik prowadzi działalność samodzielnie i w formie spółki niebędącej osobą prawną (należy do niej m.in. spółka cywilna), to przychód z działalności gospodarczej prowadzonej samodzielnie nie może być opodatkowany według skali podatkowej, a z działalności prowadzonej w formie spółki – podatkiem liniowym, i odwrotnie – czytamy w interpretacji KIS z 16.10.2020 (0112-KDIL2-2.4011.577.2020.1.MM).

Potwierdziło to również Ministerstwo Finansów w nadal aktualnym piśmie z 29.01.2020 (185038/K): nie jest możliwe wybranie opodatkowania działalności prowadzonej indywidualnie i w formie spółki osobowej podatkiem liniowym i według zasad ogólnych.

Reguła ta odnosi się również do uzpd, w której:

  • w art. 8 ust. 1 pkt 1 jest mowa, że opodatkowania ryczałtem, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 1b, nie stosuje się do podatników opłacających podatek w formie karty podatkowej,
  • w art. 25 ust. 1 pkt 4, który mówi, że kartą są opodatkowani podatnicy, którzy nie prowadzą, poza jednym z rodzajów działalności wymienionej w art. 23, innej pozarolniczej działalności gospodarczej.

Indywidualnie i w spółce osobowej

Wybór przez podatnika ryczałtu (z działalności prowadzonej indywidualnie) nie rzutuje natomiast na możliwość opłacania przez niego PIT według liniowej stawki 19% lub według skali podatkowej (17 i 32%) od dochodów z działalności w formie spółki niebędącej osobą prawną.

W tym zakresie nic się nie zmieniło i nadal aktualne są wyjaśnienia zawarte we wspomnianym piśmie ministerstwa z 29.01.2020: Jeżeli równocześnie podatnik prowadzi działalność indywidualnie oraz w spółce osobowej, dla każdej z tych działalności może wybrać odrębną formę opodatkowania, np. ryczałt od przychodów ewidencjonowanych i zasady ogólne lub ryczałt od przychodów ewidencjonowanych i podatek liniowy.

Resort zaprezentował to również w formie poniższej tabeli:

Podatnik A jako wspólnik spółki cywilnej lub jawnej Podatnik A indywidualnie
Zasady ogólne Podatek liniowy Ryczałt Podatek tonażowy
Zasady ogólne dopuszczalne dopuszczalne dopuszczalne
Podatek liniowy dopuszczalne
Ryczałt dopuszczalne
Podatek tonażowy

Wykładnię tę potwierdziła też KIS w interpretacji z 4.08.2020 (0115-KDIT1.4011.456.2020.1.MR). Wyjaśniła, że ta sama osoba może jako wspólnik spółki osobowej wybrać podatek liniowy 19% i jednocześnie od przychodów z działalności gospodarczej prowadzonej indywidualnie płacić ryczałt ewidencjonowany.

Interpretacja zdezaktualizowała się jedynie w tym zakresie, że dotyczyła wspólnika spółki komandytowej, a od 1.01.2020 przychody z tej spółki nie są już zaliczane do źródła „pozarolnicza działalność gospodarcza”, lecz do przychodów kapitałowych. Zryczałtowany PIT (19%) od nich nalicza, potrąca i odprowadza do US spółka.

Te same zasady u wszystkich wspólników

W spółkach osobowych nieobjętych CIT wszyscy wspólnicy muszą być opodatkowani według przepisów tej samej ustawy (z wyjątkiem podatku tonażowego). Jeżeli więc jeden z nich wybrał podatek liniowy 19%, to pozostali wspólnicy rozliczają się albo tak samo, albo na zasadach ogólnych (według skali podatkowej). Obie formy są bowiem przewidziane w jednej ustawie – updof.

Na wymóg ten wskazało ministerstwo we wspomnianych wyjaśnieniach, prezentując je również w formie tabeli, przedstawionej poniżej.

Wspólnik B Wspólnik A
Zasady ogólne Podatek liniowy Ryczałt Podatek tonażowy
Zasady ogólne dopuszczalne dopuszczalne dopuszczalne
Podatek liniowy
Ryczałt dopuszczalne
Podatek tonażowy dopuszczalne dopuszczalne

Uwaga: tabela nie dotyczy armatorów opodatkowanych podatkiem tonażowym, działających w spółce osobowej (w tym wypadku opodatkowanie jednego ze wspólników nie wpływa na opodatkowanie pozostałych).

Przy wyborze karty podatkowej

Jednym z warunków opodatkowania w formie karty jest, aby podatnik nie prowadził innej pozarolniczej działalności gospodarczej niż wymieniona w art. 23 uzpd (zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 4 uzpd). Nie należy jednak utożsamiać prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej z osiąganiem przychodów z tego źródła – orzekł NSA w wyroku z 11.04.2019 (II FSK 173/19). Uznał więc, że uzyskanie przychodów z udziału w spółce osobowej nie wyłącza możliwości opodatkowania w formie karty działalności prowadzonej samodzielnie.

Sąd orzekł zatem, że podatnik nie utracił prawa do karty z tytułu samodzielnej działalności gospodarczej (wymienionej w art. 23 uzpd) z powodu uzyskiwania przychodów z udziału w spółce niemającej osobowości prawnej (w sprawie chodziło o spółkę komandytową i tylko w tym zakresie wyrok ten już się zdezaktualizował).

Zmiana formy w trakcie roku

Jeżeli w ciągu roku podatnik zlikwidował działalność, a następnie w tym samym roku podatkowym ponownie rozpoczął jej prowadzenie, to nie ma przeszkód do wyboru dowolnej formy opodatkowania – poinformowało ministerstwo we wspominanym piśmie z 29.01.2020. Wyjaśniło, że zmiana przepisu dotyczącego terminu wyboru formy opodatkowania [która nastąpiła 1.01.2019 – przyp. red.] miała na celu tylko wydłużenie terminów, a nie ograniczenie prawa do możliwości wyboru formy opodatkowania w przypadku likwidacji działalności gospodarczej i ponownego jej rozpoczęcia w tym samym roku podatkowym.

Nadal aktualna jest więc interpretacja KIS z 29.06.2018 (0115-KDIT3.4011.252.2018.1.WR), w której czytamy: Wyboru formy opodatkowania co do zasady dokonuje się na dany rok podatkowy. Jednak jeśli w ciągu roku podatnik skutecznie zlikwiduje pozarolniczą działalność gospodarczą i dopełni wszystkich związanych z tym, nałożonych przepisami prawa obowiązków, a następnie w tym samym roku podatkowym ponownie rozpocznie (po uzyskaniu wpisu do ewidencji) prowadzenie działalności gospodarczej, to również na gruncie omawianej ustawy zyska status podatnika rozpoczynającego prowadzenie działalności gospodarczej w trakcie roku. Zatem, jeżeli podatnik taki do dnia uzyskania pierwszego przychodu z nowo otwartej działalności nie złoży oświadczenia lub wniosku, o których mowa w art. 9a ust. 1 i 2 omawianej ustawy, to będzie automatycznie zobowiązany do opodatkowania przychodów z ww. działalności na zasadach ogólnych.

Organ podkreślił, że zakończenie i ponowne rozpoczęcie działalności gospodarczej oprócz tego, że wymaga podjęcia przepisanych prawem działań formalnych, musi mieć również charakter faktyczny. Innymi słowy nie może nosić znamion czynności pozornej, podjętej jedynie w celu uzyskania korzystnych skutków podatkowych.

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:
Temat: „Podatki 2021”
Rozliczenia

Skutki reorganizacji urzędów skarbowych od 1.01.2021

Obsługą dużych przedsiębiorców zajmuje się obecnie 19 wyspecjalizowanych wojewódzkich US, z wyjątkiem podmiotów o największej skali działalności, które podlegają pod właściwość wyspecjalizowanego US o zasięgu krajowym.

Powstał on na bazie Pierwszego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie i zajmuje się rozliczeniami firm – osób prawnych i jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, z wyłączeniem spółek cywilnych – których przychód/obrót netto w rozumieniu przepisów o rachunkowości ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług, osiągnięty w roku podatkowym 2019 (a w przypadku gdy rok podatkowy nie pokrywa się z kalendarzowym – w ostatnim roku podatkowym, który zakończył się nie później niż w 2019) przekracza 50 mln euro, a także:

Podatki 2021

Ograniczenie odliczania straty przez podatników CIT

Od 1.01.2021 r. wprowadzono dodatkowe ograniczenie w odliczaniu przez podatników CIT własnej straty – w przypadkach gdy doszło do połączenia podmiotów bądź nabycia przedsiębiorstwa.

Dotychczas obowiązywał jedynie zakaz „przejmowania” straty innego podmiotu. Zgodnie z art. 7 ust. 3 pkt 4 updop przy ustalaniu dochodu (…) stanowiącego podstawę opodatkowania nie uwzględnia się: strat przedsiębiorców przekształcanych, łączonych, przejmowanych lub dzielonych – w razie przekształcenia formy prawnej, łączenia lub podziału przedsiębiorców, z wyjątkiem przekształcenia spółki w inną spółkę.

Podatki 2021

Opodatkowanie zbycia udziałów w spółce nieruchomościowej

W ustawach o podatku dochodowym wprowadzono definicję tzw. spółki nieruchomościowej oraz przewidziano szczególne zasady opodatkowania dochodów osiąganych ze zbycia jej udziałów. Zmiany te stanowią istotną nowość i budzą wiele kontrowersji.

Wynikają z ustawy z 28.11.2020 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne oraz niektórych innych ustaw (DzU poz. 2123). Omówione zostaną na przykładzie przepisów updop, choć analogiczne rozwiązania znalazły się również w updof.

Podatki 2021

Pakiet SLIM VAT – uproszczenia w rozliczaniu podatku od towarów i usług

Od 1.01.2021 r. na skutek nowelizacji ustawy o VAT obowiązują nowe zasady ujmowania korekt – zmniejszających i zwiększających sprzedaż. Wprowadzono też wiele innych zmian m.in. w zakresie odliczenia podatku naliczonego.

Robocza nazwa ustawy nowelizującej, przyjęta przez Ministerstwo Finansów, SLIM VAT – to akronim utworzony ze słów simple, local i modern, a więc w założeniu rozliczenie VAT po zmianach powinno być proste, lepiej dostosowane do specyfiki polskiego rynku, a także nowoczesne. Rzeczywiście, większość wprowadzonych w ustawie o VAT zmian jest dla podatników korzystna, choć niektóre wywołują kontrowersje.

VAT

Zwolnienia z kas fiskalnych – zmiana rozporządzenia

Przełożenie kodów PKWiU z 2008 na kody CN oraz kody PKWiU z 2015 to główna zmiana w rozporządzeniu w sprawie zwolnień od kas, która weszła w życie z początkiem 2021.

Została wprowadzona rozporządzeniem MFFiPR z 15.12.2020 zmieniającym rozporządzenie w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących (DzU poz. 2317). Nie wpłynęła na stosowanie przepisów, których dotyczyła (tj. zakres czynności podlegających bezwzględnemu obowiązkowi ewidencjonowania oraz zakres zwolnień przedmiotowych z obowiązku ewidencjonowania).

Spółki jawne

Jak skutecznie poinformować o wspólnikach, by uniknąć statusu podatnika CIT

Nowo utworzone spółki jawne, których wspólnikami są nie tylko osoby fizyczne – chcąc zachować status podmiotu podatkowo transparentnego – powinny złożyć informację o wspólnikach przed dniem otwarcia ksiąg rachunkowych.

Tak wynika z odpowiedzi MFFiPR z 8.01.2021 (DD5.054.7.2020) na zapytanie poselskie nr 2151.

PIT

Przedłużony termin ulgi mieszkaniowej dla tych, którzy sprzedali mieszkania w 2018

Osoby, które nie zdołały w 2020 wydać uzyskanych ze sprzedaży środków na własne cele mieszkaniowe, mają na to jeszcze jeden rok.

Tak wynika z rozporządzenia MFFiPR z 23.12.2020 w sprawie przedłużenia terminu na wydatkowanie na własne cele mieszkaniowe przychodu uzyskanego w 2018 z odpłatnego zbycia nieruchomości lub prawa majątkowego (DzU poz. 2368).

Podatki 2021

Dla kogo 9% stawka CIT

W 2021 więcej podatników skorzysta z obniżonej stawki CIT – to efekt podniesienia limitu przychodów uprawniających do stosowania stawki 9%.

Stawka w wysokości 9% podstawy opodatkowania dotyczy przychodów (dochodów) innych niż z zysków kapitałowych. Mogą ją stosować podatnicy mali lub rozpoczynający działalność (w roku jej rozpoczęcia – z określonymi w ustawie wyjątkami dotyczącymi niektórych działań restrukturyzacyjnych). Od 1.01.2021 prawo do tej stawki mają również spółki komandytowe i jawne, które stały się podatnikami CIT.

Slim VAT

Nowości w podatku od towarów i usług od 1.01.2021

Zmieniły się m.in. terminy odliczania podatku naliczonego, zasady korygowania podstawy opodatkowania, przeliczania kursów walut dla celów VAT, rozliczania zaliczek w eksporcie, odliczania VAT przy nabyciu usług noclegowych, a także limit jednorazowych prezentów o małej wartości.

Te i inne nowości wprowadza ustawa z 27.11.2020 o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (DzU poz. 2419), nazywana potocznie SLIM VAT.

Podatki 2021

Wydanie majątku likwidowanej spółki opodatkowane CIT

Fiskus przegrał przed sądami spór o to, czy wydanie wspólnikom składników majątku likwidowanej spółki kapitałowej skutkuje obowiązkiem wykazania przez nią przychodu i zapłaty CIT. Zmiana przepisów od 1.01.2021 spowodowała, że spółki muszą jednak szykować pieniądze na zapłatę podatku przy likwidacji.

Podstawą do tego jest zmieniony art. 14a updop, który reguluje tzw. instytucję datio in solutum (świadczenie w miejsce wykonania). Przepis ten stosuje się do świadczenia niepieniężnego, wykonywanego w celu uregulowania – w całości lub w części – zobowiązań pieniężnych. W przypadku likwidacji spółki jest to wydanie – w formie rzeczowej – składników jej majątku zamiast wypłaty wspólnikom określonej sumy pieniężnej, stosownie do wielkości ich udziałów.

Temat miesiąca

Zmiany w ryczałcie i karcie podatkowej od 2021

Zniknęły prawie wszystkie ograniczenia co do rodzajów działalności, które mogą być objęte ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Zwiększył się też znacznie limit przychodów uprawniający do tej formy rozliczenia.

Te i inne zmiany w zryczałtowanych formach opodatkowania PIT zostały wprowadzone ustawą z 28.11.2020 (DzU poz. 2123).

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....