Zamówienie-Koszyk
Dokończ - Edytuj - Anuluj

Droga Użytkowniczko, Drogi Użytkowniku, klikając AKCEPTUJĘ I PRZECHODZĘ DO SERWISU wyrazisz zgodę na to aby Rachunkowość Sp. z o.o. oraz Zaufani Partnerzy przetwarzali Twoje dane osobowe takie jak identyfikatory plików cookie, adresy IP, otwierane adresy url, dane geolokalizacyjne, informacje o urządzeniu z jakiego korzystasz. Informacje gromadzone będą w celu technicznego dostosowanie treści, badania zainteresowań tematami, dostosowania niektórych treści do lokalizacji z której jest odczytywana oraz wyświetlania reklam we własnym serwisie oraz w wykupionych przez nas przestrzeniach reklamowych w Internecie. Wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Klikając w przycisk AKCEPTUJĘ I PRZECHODZĘ DO SERWISU wyrażasz zgodę na zapisanie i przechowywanie na Twoim urządzeniu plików cookie. W każdej chwili możesz skasować pliki cookie oraz ograniczyć możliwość zapisywania nowych za pomocą ustawień przeglądarki.

Wyrażając zgodę, pozwalasz nam na wyświetlanie spersonalizowanych treści m.in. indywidualne rabaty, informacje o wykupionych przez Ciebie usługach, pomiar reklam i treści.

AKCEPTUJĘ I PRZECHODZĘ DO SERWISU
account_circle
dehaze

Logowanie

e-mail:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą e-maila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój e-mail wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z e-maila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

e-mail:

Klikając w poniższy link, zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą e-maila

Sprawdzanie danych....

Odszkodowanie należne pracownikowi od pracodawcy – księgowania, PIT, składki ZUS

Marek Barowicz

Jak ująć w księgach rachunkowych odszkodowanie wypłacone pracownikowi na mocy przepisów prawa pracy?

Pracownik może dochodzić od pracodawcy odszkodowania z wielu różnych tytułów, w tym wskutek:

  • naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu – w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę (art. 183d Kp),
  • skrócenia okresu wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy – w wysokości wynagrodzenia za pozostałą część okresu wypowiedzenia (art. 361 Kp),
  • nieuzasadnionego wypowiedzenia umowy o pracę, z naruszeniem przepisów o wypowiadaniu tego typu umów – w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tyg. do 3 mies., nie niższej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia (art. 45 oraz art. 50 § 1 Kp),
  • rozwiązania bez wypowiedzenia (art. 56 § 1, art. 59 oraz art. 60 Kp):
    • umowy o pracę na okres próbny – w wysokości wynagrodzenia za czas, do którego upływu miała ona trwać,
    • umowy o pracę na czas określony – w wysokości wynagrodzenia za czas, do którego upływu miała ona trwać, nie więcej jednak niż za 3 mies.,
    • umowy przez pracownika – w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia, a gdy była to umowa na czas określony – w wysokości wynagrodzenia za czas, do którego miała on trwać, nie więcej jednak niż za okres wypowiedzenia,
  • ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków względem pracownika (art. 55 § 11 Kp),
  • wygaśnięcia umowy o pracę wskutek śmierci pracodawcy – w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia (art. 632 § 1 i 2 Kp),
  • mobbingowania pracownika – w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę (art. 943 § 4 Kp),
  • niewydania w terminie lub wydania niewłaściwego świadectwa pracy pracownikowi – w wysokości wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy z tego powodu, nie dłuższy jednak niż 6 tyg. (art. 99 § 1 i 2 Kp),
  • zawarcia z pracownikiem mowy o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy – w wysokości nie niższej od 25% wynagrodzenia otrzymanego przez pracownika przed ustaniem stosunku pracy przez okres odpowiadający okresowi obowiązywania zakazu konkurencji (art. 1012 § 1 Kp),
  • rozwiązania umowy o pracę z młodocianym pracownikiem wobec orzeczenia przez lekarza, że dana praca zagraża zdrowiu tego młodocianego, gdy pracodawca nie ma możliwości zmiany rodzaju pracy młodocianego – w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia (art. 201 § 2 Kp),
  • utraty lub uszkodzenia przedmiotów osobistego użytku oraz przedmiotów niezbędnych do wykonywania pracy (z wyjątkiem utraty lub uszkodzenia pojazdów samochodowych oraz wartości pieniężnych), w związku z wypadkiem pracownika przy pracy (art. 2371 § 2 Kp).

Sposób obliczania odszkodowań określa rozporządzenie MPiPS z 29.05.1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy (tekst jedn. DzU z 2017 r. poz. 927).

Księgowania

Operacje gospodarcze związane z wypłatą odszkodowania przez pracodawcę na rzecz pracowników wymagają następujących zapisów w księgach rachunkowych pracodawcy:

1. Zarachowanie odszkodowania należnego pracownikowi

Wn konto 76-1 „Pozostałe koszty operacyjne”

Ma konto 23 „Rozrachunki z pracownikami” (w przypadku pracownika) lub konto 24 „Pozostałe rozrachunki” (w przypadku byłego pracownika)

2. Zaliczka na PIT od odszkodowania wypłaconego pracownikowi (byłemu pracownikowi):

Wn konto 23 „Rozrachunki z pracownikami” lub konto 24 „Pozostałe rozrachunki”

Ma konto 22 „Rozrachunki publicznoprawne”

3. Wpłata zaliczki na PIT do właściwego US:

Wn konto 22 „Rozrachunki publicznoprawne”

Ma konto 13 „Rachunki i kredyty bankowe”

4. Wypłata odszkodowania pracownikowi (byłemu pracownikowi), ew. pomniejszonego o zaliczkę na PIT odprowadzoną do US:

Wn konto 23 „Rozrachunki z pracownikami” lub konto 24 „Pozostałe rozrachunki”

Ma konto 13 „Rachunki i kredyty bankowe” lub konto 10 „Kasa”.

Zwolnienie z PIT i składek ZUS

Wypłacone pracownikowi (także byłemu) odszkodowanie stanowi dla niego przychód ze źródła stosunek pracy, od którego pracodawca jako płatnik ma obowiązek obliczyć i potrącić zaliczkę na PIT – chyba że w grę wchodzi zwolnienie od podatku.

Na mocy art. 21 ust. 1 pkt 3 i 3b updof wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z:

  • przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw bądź aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów,
  • postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów,
  • z wyjątkiem odszkodowań:
    • określonych w prawie pracy z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,
    • przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
    • wynikających z zawartych umów lub z ugód innych niż ugody sądowe.

Zwolnienie obejmuje też inne odszkodowania otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub w tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą i dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Także odszkodowanie wypłacone byłemu pracownikowi w związku z zakazem konkurencji (już po rozwiązaniu umowy o pracę) podlega PIT jako przychód ze stosunku pracy, od którego były pracodawca jako płatnik pobiera zaliczkę na PIT – wynika bowiem z łączącego strony stosunku pracy (por. interpretacja KIS z 4.12.2021 r., 0115-KDIT2.4011.594.2021.2.ENB). Nie stanowi ono natomiast podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne (§ 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia składkowego). Ponadto z podstawy wymiaru składek są wyłączone odprawy, odszkodowania i rekompensaty wypłacane pracownikom z tytułu (§ 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia składkowego):

  • wygaśnięcia lub rozwiązania stosunku pracy, w tym z tytułu rozwiązania stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy,
  • nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę lub rozwiązania jej bez wypowiedzenia,
  • skrócenia okresu jej wypowiedzenia,
  • niewydania w terminie lub wydania niewłaściwego świadectwa pracy.

Zamknij

Skróty w artykułach

akty prawne, standardy i interpretacje:
  • dyrektywa 112 – dyrektywa Rady 2006/112/WE z 28.11.2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (DzUrz UE L 347 z 11.12.2006 r.)
  • dyrektywa 2013/34/UE – dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/34/UE z 26.06.2013 r. w sprawie rocznych sprawozdań finansowych, skonsolidowanych sprawozdań finansowych i powiązanych sprawozdań niektórych rodzajów jednostek (...) (DzUrz UE L 182 z 29.06.2013 r.)
  • Kc – ustawa z 23.04.1964 r. Kodeks cywilny (DzU z 2023 r. poz. 1610)
  • KIMSF – interpretacje Komitetu ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej
  • Kks – ustawa z 10.09.1999 r. Kodeks karny skarbowy (DzU z 2023 r. poz. 654)
  • Kp – ustawa z 26.06.1974 r. Kodeks pracy (DzU z 2023 r. poz. 1465)
  • Kpc – ustawa z 17.11.1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (DzU z 2023 r. poz. 1550)
  • Ksh – ustawa z 15.09.2000 r. Kodeks spółek handlowych (DzU z 2022 r. poz. 1467)
  • KSR – Krajowe Standardy Rachunkowości
  • MSR – Międzynarodowe Standardy Rachunkowości (ang. International Accounting Standards) wydawane od 2002 r. jako MSSF
  • MSSF – Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej (ang. International Financial Reporting Standards)
  • Op – ustawa z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (DzU z 2023 r. poz. 2383)
  • Ppsa – ustawa z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DzU z 2023 r. poz. 1634)
  • rozporządzenie o instrumentach finansowych – rozporządzenie Ministra Finansów z 12.12.2001 r. w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych (DzU z 2017 r. poz. 277)
  • rozporządzenie o konsolidacji – rozporządzenie Ministra Finansów z 25.09.2009 r. w sprawie szczegółowych zasad sporządzania przez jednostki inne niż banki, zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji skonsolidowanych sprawozdań finansowych grup kapitałowych (DzU z 2017 r. poz. 676)
  • rozporządzenie składkowe – rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18.12.1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (DzU z 2023 r. poz. 728)
  • rozporządzenie z 13.09.2017 r. – rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów w sprawie rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (DzU z 2020 r. poz. 342)
  • specustawa – ustawa z 2.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. DzU z 2023 r. poz. 1327)
  • uobr – ustawa z 11.05.2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (DzU z 2023 r. poz. 1015)
  • uor – ustawa z 29.09.1994 r. o rachunkowości (DzU z 2023 r. poz. 120)
  • updof – ustawa z 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (DzU z 2022 r. poz. 2647)
  • updop – ustawa z 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (DzU z 2022 r. poz. 2587)
  • upol – ustawa z 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (DzU z 2023 r. poz. 70)
  • US GAAP – Amerykańskie Standardy Rachunkowości (ang. Generally Accepted Accounting Principles)
  • ustawa akcyzowa – ustawa z 6.12.2008 r. o podatku akcyzowym (DzU z 2023 r. poz. 1542)
  • ustawa emerytalna – ustawa z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (DzU z 2023 r. poz. 1251)
  • ustawa KAS – ustawa z 16.11.2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (DzU z 2023 r. poz. 615)
  • ustawa o KRS – ustawa z 20.08.1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (DzU z 2023 r. poz. 685)
  • ustawa o PCC – ustawa z 9.09.2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (DzU z z 2023 r. poz. 170)
  • ustawa o VAT – ustawa z 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (DzU z 2023 r. poz. 1570)
  • ustawa o zfśs – ustawa z 4.03.1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (DzU z 2023 r. poz. 998)
  • ustawa zasiłkowa – ustawa z 25.06.1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (DzU z 2022 r. poz. 1732)
  • ustawa zdrowotna – ustawa z 27.08.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (DzU z 2022 r. poz. 2561)
  • usus – ustawa z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU z 2023 r. poz. 1230)
  • uzpd – ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne
  • Założenia koncepcyjne MSSF Założenia koncepcyjne sprawozdawczości finansowej (Conceptual Framework for Financial Reporting)
pozostałe skróty:
  • CEIDG – Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej
  • EOG – Europejski Obszar Gospodarczy
  • FEP – Fundusz Emerytur Pomostowych
  • FGŚP – Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych
  • FP – Fundusz Pracy
  • FS – Fundusz Solidarnościowy
  • IASB – Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości
  • IS – izba skarbowa
  • KAS – Krajowa Administracja Skarbowa
  • KIS – Krajowa Informacja Skarbowa
  • KNF – Komisja Nadzoru Finansowego
  • KRBR – Krajowa Rada Biegłych Rewidentów
  • KRS – Krajowy Rejestr Sądowy
  • KSB – Krajowe Standardy Badania
  • MF – Minister Finansów
  • MPiPS – Minister Pracy i Polityki Społecznej
  • MRiF – Minister Rozwoju i Finansów
  • MRiPS – Minister Rodziny i Polityki Społecznej
  • MSiG – Monitor Sądowy i Gospodarczy
  • NSA – Naczelny Sąd Administracyjny
  • PANA – Polska Agencja Nadzoru Audytowego
  • PIBR – Polska Izba Biegłych Rewidentów
  • PKD – Polska Klasyfikacja Działalności
  • pkpir – podatkowa księga przychodów i rozchodów
  • PPK – pracownicze plany kapitałowe
  • RM – Rada Ministrów
  • SA – sąd apelacyjny
  • sf – sprawozdanie finansowe
  • skok – spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa
  • SN – Sąd Najwyższy
  • SO – sąd okręgowy
  • TK – Trybunał Konstytucyjny
  • TSUE – Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
  • UCS – urząd celno-skarbowy
  • UE – Unia Europejska
  • US – urząd skarbowy
  • WDT – wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów
  • WNT – wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów
  • WSA – wojewódzki sąd administracyjny
  • zfśs – zakładowy fundusz świadczeń socjalnych
Skróty
Spis treści artykułu
Spis treści:
Stowarzyszenie
Księgowych w Polsce
Najbliższe szkolenia on-line
05.03.2024 Podatek VAT – Zrozumieć podatek od towarów i usług SKwP Warszawa
05.03.2024 Naliczanie wynagrodzeń SKwP Bielsko-Biała, SKwP Bydgoszcz, SKwP Częstochowa, SKwP Gorzów Wielkopolski, SKwP Kielce, SKwP Włocławek
05.03.2024 CIT estoński 2023/2024 – obowiązki na koniec roku SKwP Poznań
05.03.2024 Bilans 2023 – zamknięcie ksiąg rachunkowych i sporządzenie jednostkowych sprawozdań finansowych za 2023 r. w oparciu o ustawę o rachunkowości z uwzględnieniem prawa podatkowego SKwP Radom
05.03.2024 Podsumowanie zmian w prawie pracy – zagadnienia problemowe i doświadczenia praktyczne, z uwzględnieniem stanowisk urzędowych SKwP Warszawa
05.03.2024 Rachunek przepływów pieniężnych w jednostkowym i skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym SKwP Gorzów Wielkopolski, SKwP Legnica, SKwP Zielona Góra
05.03.2024 Spółka komandytowa – rozliczenia podatkowe spółki i wspólników – aktualne orzecznictwo organów podatkowych i sądów administracyjnych SKwP Bielsko-Biała, SKwP Bydgoszcz, SKwP Częstochowa, SKwP Gorzów Wielkopolski, SKwP Olsztyn, SKwP Opole, SKwP Szczecin, SKwP Włocławek
05.03.2024 Podatek VAT w 2024 roku SKwP Kraków
06.03.2024 Naliczanie wynagrodzeń w Comarch Optima od podstaw SKwP Kraków
06.03.2024 CIT Estoński (ECIT) 2023/24: wybór, ryzyka, obowiązki na koniec roku – warsztaty praktyczne z licznymi przykładami kwotowymi SKwP Częstochowa