Zamówienie-Koszyk
Dokończ - Edytuj - Anuluj

Droga Użytkowniczko, Drogi Użytkowniku, klikając AKCEPTUJĘ I PRZECHODZĘ DO SERWISU wyrazisz zgodę na to aby Rachunkowość Sp. z o.o. oraz Zaufani Partnerzy przetwarzali Twoje dane osobowe takie jak identyfikatory plików cookie, adresy IP, otwierane adresy url, dane geolokalizacyjne, informacje o urządzeniu z jakiego korzystasz. Informacje gromadzone będą w celu technicznego dostosowanie treści, badania zainteresowań tematami, dostosowania niektórych treści do lokalizacji z której jest odczytywana oraz wyświetlania reklam we własnym serwisie oraz w wykupionych przez nas przestrzeniach reklamowych w Internecie. Wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Klikając w przycisk AKCEPTUJĘ I PRZECHODZĘ DO SERWISU wyrażasz zgodę na zapisanie i przechowywanie na Twoim urządzeniu plików cookie. W każdej chwili możesz skasować pliki cookie oraz ograniczyć możliwość zapisywania nowych za pomocą ustawień przeglądarki.

Wyrażając zgodę, pozwalasz nam na wyświetlanie spersonalizowanych treści m.in. indywidualne rabaty, informacje o wykupionych przez Ciebie usługach, pomiar reklam i treści.

AKCEPTUJĘ I PRZECHODZĘ DO SERWISU
account_circle
dehaze

Logowanie

e-mail:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą e-maila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój e-mail wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z e-maila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

e-mail:

Klikając w poniższy link, zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą e-maila

Sprawdzanie danych....

Obowiązki pracodawcy wobec zatrudnionych przy monitorach ekranowych

Renata Majewska
Renata Majewska
prawnik, ekspert prawa pracy
więcej ⇒

17.11.2023 r. weszły w życie zmienione przepisy bhp dotyczące pracy przy komputerze. Przewidziano w nich kilka nowych rozwiązań.

Nowelizacja MRiPS z 18.10.2023 r. do rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe (DzU poz. 2367) zaktualizowała obowiązujące od 25 lat regulacje, uwzględniając postęp techniczny – głównie w aspekcie upowszechnienia wykorzystywania w pracy systemów przenośnych (laptopów, tabletów). Dostosowała je również do dyrektywy Rady 90/270/EWG z 29.05.1990 r. w sprawie minimalnych wymagań w dziedzinie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia przy pracy z urządzeniami wyposażonymi w monitory ekranowe – piąta dyrektywa szczegółowa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 87/391/EWG (DzUrz UE L 156 z 21.06.1990 r.).

Wymagane średnio 4 godz. pracy dziennie przy monitorze

Rozporządzenie – jak dotychczas – obejmuje każdą osobę zatrudnioną przez pracodawcę, w tym praktykanta i stażystę, użytkującego w czasie pracy monitor ekranowy co najmniej przez połowę dobowego wymiaru czasu pracy, których nazywa pracownikami (§ 2 pkt 4).

Większość ekspertów przyjmuje, że zwrot „przez przynajmniej połowę dobowego wymiaru czasu pracy” odnosi się do pełnego etatu w rozumieniu art. 129 Kp, zgodnie z którym czas pracy nie może przekraczać 8 godz. na dobę. W konsekwencji rozporządzenie dotyczy zatrudnionych korzystających podczas pracy z monitora ekranowego przez co najmniej 4 godz. dziennie (lub nawet odpowiednio mniej, jeśli chodzi o pracownika objętego skróconą dobową normą czasu pracy) i to niezależnie od rozmiaru ich zatrudnienia (pełny lub niepełny etat) oraz od tego, czy pracują w podstawowym systemie czasu pracy, czy np. równoważnym, pozwalającym na wydłużenie dobowego wymiaru czasu pracy.

Nie wymaga się przy tym, by warunek ten spełniali regularnie, codziennie. Jak czytamy np. w wyroku WSA w Olsztynie z 10.10.2006 r. (II SA/Ol 535/06), nie jest istotna okoliczność, iż przekroczenie połowy dobowego wymiaru czasu pracy przy komputerze nie ma miejsca każdego dnia. Przyjęcie interpretacji, iż (…) § 2 pkt 4 rozporządzenia w sprawie bhp na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe wymaga, aby pracownik codziennie pracował więcej niż połowę dobowego wymiaru czasu pracy, prowadziłby do obejścia prawa.

To, czy jest spełniona przesłanka wykonywania pracy przy komputerze przeciętnie 4 godz. dziennie, ocenia samodzielnie pracodawca, kierując się zakresem i rodzajem obowiązków pracownika.

Unowocześnienie definicji stanowiska pracy

Od 17.11.2023 r. przez to pojęcie rozumie się przestrzeń pracy wraz z:

  • wyposażeniem podstawowym, w tym monitorem ekranowym, klawiaturą, myszą lub innymi urządzeniami wejściowymi, oprogramowaniem z interfejsem dla użytkownika,
  • krzesłem i stołem,
  • opcjonalnym wyposażeniem dodatkowym, w tym stacją dysków, drukarką, skanerem, uchwytem na dokumenty, podnóżkiem.

Definicja stanowiska pracy została unowocześniona i zaktualizowana, zwłaszcza przez wyeliminowanie z niej przestarzałych urządzeń (dyskietka, trackball), których już się nie używa.

Zgodnie z dotychczasowym § 3 rozporządzenia, zawierającym katalog urządzeń nieobjętych jego zakresem, nie miało ono zastosowania m.in. do „systemów przenośnych nieprzeznaczonych do użytkowania na danym stanowisku pracy”. Po zmianie wyłączone z zakresu rozporządzenia zostały „systemy przenośne nieprzeznaczone do użytkowania co najmniej przez połowę dobowego wymiaru czasu pracy” (zmiana § 3 pkt 4 rozporządzenia). Systemy przenośne przeznaczone do użytkowania co najmniej przez połowę dobowego wymiaru czasu pracy (a z tych korzystają zwykle pracownicy zdalni) znajdą się zatem od 17.11.2023 r. w zakresie regulacji rozporządzenia.

Od 17.11.2023 r. pracownicy korzystający z ww. systemów przenośnych (np. posługujący się laptopami) powinni być wyposażeni w stacjonarny monitor ekranowy lub podstawkę zapewniającą ustawienie ekranu tak, aby jego górna krawędź znajdowała się na wysokości oczu pracownika, a także w dodatkową klawiaturę i mysz.

Okulary albo soczewki

Ze znowelizowanego rozporządzenia wyraźnie wynika, że pracodawca może zapewnić uprawnionemu pracownikowi okulary profilaktyczne albo szkła korekcyjne (zmiana § 8 ust. 2). Wcześniej przepisy nie wspominały o soczewkach, ale taką możliwość potwierdzały interpretacje fiskusa (który odpowiadał na pytania pracodawców, czy mogą zaliczyć wydatki na ich zakup/refundację do kosztów podatkowych). Po zmianie pracodawca ma obowiązek zagwarantować okulary profilaktyczne albo szkła kontaktowe, gdy łącznie zostaną spełnione poniższe warunki:

  • pracownik, praktykant lub stażysta użytkuje w czasie pracy monitor ekranowy średnio przez 4 godz. dziennie (lub mniej, jeśli chodzi o pracownika objętego skróconą normą czasu pracy),
  • zaleca je lekarz w ramach profilaktycznej opieki zdrowotnej na podstawie wyników badań okulistycznych, które wykazują potrzebę stosowania takich okularów lub szkieł podczas obsługi monitora ekranowego.

Pracodawca sam decyduje, jak zrealizować ten obowiązek: sam nabędzie okulary/soczewki czy też je pracownikowi zrefunduje (zwykle praktykowane jest to drugie rozwiązanie). Wybór między okularami a soczewkami należy pozostawić lekarzowi, który powinien zalecić rozwiązanie korzystniejsze dla pracownika.

MRiPS w interpretacji z 13.04.2023 r. uznał, że pracownicy zdalni nie mają prawa do opisanej refundacji, ponieważ – w jego opinii – definicja stanowiska pracy z rozporządzenia nie jest tożsama z pojęciem stanowiska pracy zdalnej. Resort zapowiedział jednocześnie w tym piśmie podjęcie kroków w celu rozwiązania tego problemu. Jednak w omawianej nowelizacji nie ma zmian, które wprost odnosiłyby się do pracownika zdalnego.

Moim zdaniem rozporządzenie obejmowało i obejmuje pracowników zdalnych i w konsekwencji przysługuje im uprawnienie do zapewnienia im w pracy albo okularów profilaktycznych, albo soczewek – o ile spełniają określone w rozporządzeniu warunki.

Uprawnienia zleceniobiorców

Istnieją wątpliwości, czy rozporządzenie dotyczy zleceniobiorców. Jednak w świetle art. 304 Kp pracodawca ma obowiązek zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki pracy określone w art. 207 § 2 Kp osobom wykonującym pracę na innej podstawie niż stosunek pracy w zakładzie pracy lub na innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę. Wydaje się zatem, że jeśli zleceniobiorca spełnia łącznie poniższe warunki:

  • wykonuje pracę w zakładzie pracy lub w innym miejscu wskazanym przez zleceniodawcę,
  • użytkuje monitor ekranowy średnio przez 4 godz. dziennie,
  • noszenie okularów (soczewek) zalecił mu lekarz w ramach profilaktycznej opieki zdrowotnej na podstawie wyników badań okulistycznych,

to zleceniodawca musi mu je zagwarantować.

Monitory ekranowe z nowymi wymaganiami ergonomicznymi

Sama definicja monitora ekranowego pozostała bez zmian – nadal jest to urządzenie do wyświetlania informacji w trybie alfanumerycznym lub graficznym, niezależnie od metody uzyskiwania obrazu. Jednak po zmianach monitor ekranowy powinien spełniać następujące warunki:

  • znaki na ekranie powinny być wyraźne i czytelne,
  • obraz na ekranie powinien być stabilny, bez migotania lub innych form niestabilności,
  • jaskrawość i kontrast znaku na ekranie powinny być łatwe do regulowania w zależności od warunków oświetlenia stanowiska pracy,
  • regulacje ustawienia monitora powinny umożliwiać pochylenie ekranu,
  • ustawienie monitora ekranowego oraz innych elementów wyposażenia nie powinno wymuszać niewygodnych ruchów głowy i szyi oraz powinno ograniczać olśnienie i odbicia światła,
  • jego górna krawędź powinna się znajdować na wysokości oczu pracownika.

Główna zmiana polega na tym, że monitory ekranowe nie muszą już mieć tak szerokiej regulacji w zakresie pochylania do przodu i do tytułu oraz obrotu wokół własnej osi w obu kierunkach.

Pół roku na wdrożenie

W świetle przepisu przejściowego nowelizacji (§ 2) pracodawcy mają 6 mies. od czasu wejścia nowelizacji w życie na dostosowanie stanowisk pracy wyposażonych w monitory ekranowe do nowych lub zmienionych minimalnych wymagań bhp i ergonomicznych. Termin ten upłynie 17.05.2024 r.

Zamknij

Skróty w artykułach

akty prawne, standardy i interpretacje:
  • dyrektywa 112 – dyrektywa Rady 2006/112/WE z 28.11.2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (DzUrz UE L 347 z 11.12.2006 r.)
  • dyrektywa 2013/34/UE – dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/34/UE z 26.06.2013 r. w sprawie rocznych sprawozdań finansowych, skonsolidowanych sprawozdań finansowych i powiązanych sprawozdań niektórych rodzajów jednostek (...) (DzUrz UE L 182 z 29.06.2013 r.)
  • Kc – ustawa z 23.04.1964 r. Kodeks cywilny (DzU z 2023 r. poz. 1610)
  • KIMSF – interpretacje Komitetu ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej
  • Kks – ustawa z 10.09.1999 r. Kodeks karny skarbowy (DzU z 2023 r. poz. 654)
  • Kp – ustawa z 26.06.1974 r. Kodeks pracy (DzU z 2023 r. poz. 1465)
  • Kpc – ustawa z 17.11.1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (DzU z 2023 r. poz. 1550)
  • Ksh – ustawa z 15.09.2000 r. Kodeks spółek handlowych (DzU z 2022 r. poz. 1467)
  • KSR – Krajowe Standardy Rachunkowości
  • MSR – Międzynarodowe Standardy Rachunkowości (ang. International Accounting Standards) wydawane od 2002 r. jako MSSF
  • MSSF – Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej (ang. International Financial Reporting Standards)
  • Op – ustawa z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (DzU z 2023 r. poz. 2383)
  • Ppsa – ustawa z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DzU z 2023 r. poz. 1634)
  • rozporządzenie o instrumentach finansowych – rozporządzenie Ministra Finansów z 12.12.2001 r. w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych (DzU z 2017 r. poz. 277)
  • rozporządzenie o konsolidacji – rozporządzenie Ministra Finansów z 25.09.2009 r. w sprawie szczegółowych zasad sporządzania przez jednostki inne niż banki, zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji skonsolidowanych sprawozdań finansowych grup kapitałowych (DzU z 2017 r. poz. 676)
  • rozporządzenie składkowe – rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18.12.1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (DzU z 2023 r. poz. 728)
  • rozporządzenie z 13.09.2017 r. – rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów w sprawie rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (DzU z 2020 r. poz. 342)
  • specustawa – ustawa z 2.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. DzU z 2023 r. poz. 1327)
  • uobr – ustawa z 11.05.2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (DzU z 2023 r. poz. 1015)
  • uor – ustawa z 29.09.1994 r. o rachunkowości (DzU z 2023 r. poz. 120)
  • updof – ustawa z 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (DzU z 2022 r. poz. 2647)
  • updop – ustawa z 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (DzU z 2022 r. poz. 2587)
  • upol – ustawa z 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (DzU z 2023 r. poz. 70)
  • US GAAP – Amerykańskie Standardy Rachunkowości (ang. Generally Accepted Accounting Principles)
  • ustawa akcyzowa – ustawa z 6.12.2008 r. o podatku akcyzowym (DzU z 2023 r. poz. 1542)
  • ustawa emerytalna – ustawa z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (DzU z 2023 r. poz. 1251)
  • ustawa KAS – ustawa z 16.11.2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (DzU z 2023 r. poz. 615)
  • ustawa o KRS – ustawa z 20.08.1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (DzU z 2023 r. poz. 685)
  • ustawa o PCC – ustawa z 9.09.2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (DzU z z 2023 r. poz. 170)
  • ustawa o VAT – ustawa z 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (DzU z 2023 r. poz. 1570)
  • ustawa o zfśs – ustawa z 4.03.1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (DzU z 2023 r. poz. 998)
  • ustawa zasiłkowa – ustawa z 25.06.1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (DzU z 2022 r. poz. 1732)
  • ustawa zdrowotna – ustawa z 27.08.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (DzU z 2022 r. poz. 2561)
  • usus – ustawa z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU z 2023 r. poz. 1230)
  • uzpd – ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne
  • Założenia koncepcyjne MSSF Założenia koncepcyjne sprawozdawczości finansowej (Conceptual Framework for Financial Reporting)
pozostałe skróty:
  • CEIDG – Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej
  • EOG – Europejski Obszar Gospodarczy
  • FEP – Fundusz Emerytur Pomostowych
  • FGŚP – Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych
  • FP – Fundusz Pracy
  • FS – Fundusz Solidarnościowy
  • IASB – Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości
  • IS – izba skarbowa
  • KAS – Krajowa Administracja Skarbowa
  • KIS – Krajowa Informacja Skarbowa
  • KNF – Komisja Nadzoru Finansowego
  • KRBR – Krajowa Rada Biegłych Rewidentów
  • KRS – Krajowy Rejestr Sądowy
  • KSB – Krajowe Standardy Badania
  • MF – Minister Finansów
  • MPiPS – Minister Pracy i Polityki Społecznej
  • MRiF – Minister Rozwoju i Finansów
  • MRiPS – Minister Rodziny i Polityki Społecznej
  • MSiG – Monitor Sądowy i Gospodarczy
  • NSA – Naczelny Sąd Administracyjny
  • PANA – Polska Agencja Nadzoru Audytowego
  • PIBR – Polska Izba Biegłych Rewidentów
  • PKD – Polska Klasyfikacja Działalności
  • pkpir – podatkowa księga przychodów i rozchodów
  • PPK – pracownicze plany kapitałowe
  • RM – Rada Ministrów
  • SA – sąd apelacyjny
  • sf – sprawozdanie finansowe
  • skok – spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa
  • SN – Sąd Najwyższy
  • SO – sąd okręgowy
  • TK – Trybunał Konstytucyjny
  • TSUE – Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
  • UCS – urząd celno-skarbowy
  • UE – Unia Europejska
  • US – urząd skarbowy
  • WDT – wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów
  • WNT – wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów
  • WSA – wojewódzki sąd administracyjny
  • zfśs – zakładowy fundusz świadczeń socjalnych
Skróty
Spis treści artykułu
Spis treści:
Stowarzyszenie
Księgowych w Polsce
Najbliższe szkolenia on-line
05.03.2024 Podatek VAT – Zrozumieć podatek od towarów i usług SKwP Warszawa
05.03.2024 Naliczanie wynagrodzeń SKwP Bielsko-Biała, SKwP Bydgoszcz, SKwP Częstochowa, SKwP Gorzów Wielkopolski, SKwP Kielce, SKwP Włocławek
05.03.2024 CIT estoński 2023/2024 – obowiązki na koniec roku SKwP Poznań
05.03.2024 Bilans 2023 – zamknięcie ksiąg rachunkowych i sporządzenie jednostkowych sprawozdań finansowych za 2023 r. w oparciu o ustawę o rachunkowości z uwzględnieniem prawa podatkowego SKwP Radom
05.03.2024 Podsumowanie zmian w prawie pracy – zagadnienia problemowe i doświadczenia praktyczne, z uwzględnieniem stanowisk urzędowych SKwP Warszawa
05.03.2024 Rachunek przepływów pieniężnych w jednostkowym i skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym SKwP Gorzów Wielkopolski, SKwP Legnica, SKwP Zielona Góra
05.03.2024 Spółka komandytowa – rozliczenia podatkowe spółki i wspólników – aktualne orzecznictwo organów podatkowych i sądów administracyjnych SKwP Bielsko-Biała, SKwP Bydgoszcz, SKwP Częstochowa, SKwP Gorzów Wielkopolski, SKwP Olsztyn, SKwP Opole, SKwP Szczecin, SKwP Włocławek
05.03.2024 Podatek VAT w 2024 roku SKwP Kraków
06.03.2024 Naliczanie wynagrodzeń w Comarch Optima od podstaw SKwP Kraków
06.03.2024 CIT Estoński (ECIT) 2023/24: wybór, ryzyka, obowiązki na koniec roku – warsztaty praktyczne z licznymi przykładami kwotowymi SKwP Częstochowa