Nowości w podatku od towarów i usług od 1.01.2021

Robert Woźniacki

Zmieniły się m.in. terminy odliczania podatku naliczonego, zasady korygowania podstawy opodatkowania, przeliczania kursów walut dla celów VAT, rozliczania zaliczek w eksporcie, odliczania VAT przy nabyciu usług noclegowych, a także limit jednorazowych prezentów o małej wartości.

Te i inne nowości wprowadza ustawa z 27.11.2020 o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (DzU poz. 2419), nazywana potocznie SLIM VAT.

Cztery miesiące na odliczenie

  • ustawa o VAT – ustawa o podatku od towarów i usług
  • Kc – Kodeks cywilny
  • WDT – wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów
  • JPK – Jednolity Plik Kontrolny
  • KIS – Krajowa Informacja Skarbowa
  • KAS – Krajowa Administracja Skarbowa
  • MPP – mechanizm podzielonej płatności w VAT
  • Pp – Prawo przedsiębiorców

O miesiąc wydłużono termin na odliczenie VAT, jeżeli podatnik nie zrobi tego w podstawowych terminach wskazanych w art. 86 ust. 10, 10d i 10e ustawy o VAT.

Może wówczas obniżyć kwotę podatku należnego w części deklaracyjnej JPK_V7 za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych (a nie dwóch, jak dotychczas). Łącznie więc podatek naliczony można odjąć w ciągu czterech (a nie trzech) miesięcy (zmieniony art. 86 ust. 11).

Nie zmienił się natomiast termin na obniżenie kwoty podatku należnego przez małych podatników, którzy rozliczają się kwartalnie.

Korekta in minus

Zniesiono wymóg posiadania przez podatnika dokonującego korekty potwierdzenia otrzymania faktury korygującej przez nabywcę towaru/usługobiorcę. W zamian wprowadzono inne warunki obniżenia podstawy opodatkowania:

  • o kwoty udzielonych opustów i obniżek cen,
  • o wartość zwróconych towarów i opakowań,
  • o zwróconą nabywcy całość lub część zapłaty otrzymaną przed dokonaniem sprzedaży, jeżeli do niej nie doszło,
  • w przypadku stwierdzenia pomyłki w kwocie podatku na fakturze, polegającej na wykazaniu kwoty wyższej niż należna.

Znowelizowany art. 29a ust. 13 wymaga, aby:

  • z posiadanej przez podatnika dokumentacji wynikało, że uzgodnił on z nabywcą warunki obniżenia podstawy opodatkowania określone w fakturze korygującej,
  • warunki te zostały spełnione,
  • faktura była zgodna z posiadaną dokumentacją.

Spełnienie tych warunków pozwala obniżyć podstawę opodatkowania za okres rozliczeniowy, w którym podatnik wystawił fakturę korygującą.

Jeżeli w okresie tym podatnik nie ma jeszcze wymaganej dokumentacji, obniża podstawę opodatkowania dopiero w rozliczeniu za okres, w którym ją uzyskał.

Nowelizacja nie precyzuje, o jaką dokumentację chodzi. W uzasadnieniu do jej projektu wymieniono przykładowo dokumenty handlowe, w tym aneksy do umów, korespondencję handlową, dowody zapłaty, kompensaty itp., które potwierdzają, że obie strony transakcji znają i akceptują nowe, zmienione warunki transakcji.

Do faktur wystawionych przed 1.01.2021 stosuje się dotychczasowe zasady korekty (art. 12 nowelizacji). Zgodnie z art. 13 ust. 1 nowelizacji stare zasady mogą być stosowane także w przypadku faktur korygujących wystawionych po 31.12.2020 w związku z obniżeniem podstawy opodatkowania lub w związku ze stwierdzeniem pomyłki na fakturze, jednak nie dłużej niż do końca 2021. Warunkiem jest, aby obie strony transakcji uzgodniły to na piśmie jeszcze przed wystawieniem pierwszej faktury korygującej w 2021. Z wyboru tego będzie można zrezygnować nie wcześniej niż po upływie 3 mies. od końca miesiąca, w którym go dokonano i to również pod warunkiem uzgodnienia tego na piśmie (art. 13 ust. 2 nowelizacji).

Obniżenie u nabywcy

W razie obniżenia podstawy opodatkowania (o którym mowa w art. 29a ust. 13 ustawy o VAT) lub stwierdzenia pomyłki w kwocie VAT na fakturze (o której mowa w art. 29a ust. 14) nabywca ma obowiązek zmniejszyć kwotę VAT naliczonego w rozliczeniu za okres, w którym:

  • uzgodnił ze sprzedawcą warunki obniżki, jeżeli przed upływem tego okresu rozliczeniowego zostały one spełnione (a nie, jak dotychczas, w rozliczeniu za okres otrzymania faktury korygującej),
  • zostały spełnione warunki obniżenia podstawy opodatkowania, jeżeli nastąpi to dopiero po upływie okresu rozliczeniowego, w którym uzgodniono warunki obniżki.

Zmieniony art. 86 ust. 19a nie wpływa w żaden sposób na prawo sprzedawcy do obniżenia podstawy opodatkowania. Musi on spełnić wymogi korekty wskazane w art. 29a ust. 13.

Korekta in plus

Nowelizacja jednoznacznie wskazuje sposób postępowania, gdy podstawa opodatkowania uległa zwiększeniu (dotychczas nie było takich regulacji).

Korekty in plus „dokonuje się w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w którym zaistniała przyczyna zwiększenia podstawy opodatkowania” (dodany ust. 17 w art. 29a). To oznacza, że podstawę opodatkowania zwiększa się na bieżąco, w okresie wystawienia faktury korygującej (w związku z przyczynami zaistniałymi po sprzedaży).

Odrębne zasady przewidziano dla eksportu towarów i WDT. Podstawę opodatkowania należy zwiększyć „nie wcześniej niż w deklaracji podatkowej składanej za okres rozliczeniowy, w którym wykazane zostały te transakcje” (nowy ust. 18 w art. 29a).

Kursy walut

Od 1.01.2021 dla celów VAT można wybrać takie same zasady przeliczenia kursów walut, jak dla celów podatku dochodowego.

Nadal zasadą jest, że kwoty określone w walucie obcej przelicza się na złote według średniego kursu ogłoszonego przez NBP na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień powstania obowiązku podatkowego (art. 31a ust. 1). Gdy podatnik wystawia fakturę przed powstaniem obowiązku podatkowego, to stosuje średni kurs ogłoszony przez NBP na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień wystawienia faktury (art. 31a ust. 2).

Nowe przepisy (ust. 2a–2d) pozwalają na przeliczanie kwot podanych w walucie obcej zgodnie z zasadami przeliczania przychodu, obowiązującymi podatnika na potrzeby rozliczania danej transakcji. Można więc obecnie ustalić jeden wspólny kurs walut do rozliczenia transakcji dla celów VAT oraz PIT lub CIT.

Wybrane, nowe zasady przeliczania trzeba stosować przez co najmniej 12 kolejnych mies., licząc od miesiąca ich wyboru. Jeżeli następnie podatnik z nich zrezygnuje, musi stosować ogólne zasady przeliczania kursów walut (o których mowa w ust. 1 lub 2) przez co najmniej 12 kolejnych mies.

Mechanizm podzielonej płatności

Doprecyzowano, że MPP ma zastosowanie, gdy kwota należności ogółem na fakturze dokumentującej nabycie towarów lub usług wymienionych w zał. nr 15 do ustawy o VAT przekracza 15 tys. zł lub jej równowartość wyrażoną w walucie obcej (art. 108a ust. 1a).

Do końca 2020 przepis mówił o kwocie należności stanowiącej kwotę, o której mowa w art. 19 pkt 2 Pp. Mogło to być odczytane jako obowiązek stosowania MPP, tylko gdy kwota należności ogółem na fakturze jest równa dokładnie 15 tys. zł.

MPP nie stosuje się obecnie również do potrąceń pozakodeksowych dokonywanych pomiędzy osobami, które nie są względem siebie dłużnikiem i wierzycielem (potrącenie wzajemne). Dodatkowo obie potrącane wierzytelności nie muszą być wymagalne. Służy temu zastąpienie sformułowania „o którym mowa w art. 498 Kc” wyrazem „wierzytelności” w znowelizowanym art. 108a ust. 1d ustawy o VAT.

Ponadto od 1.01.2021 przepis wykluczający z możliwości składania deklaracji kwartalnych (art. 99 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT) mówi jedynie o dostawach towarów, o których mowa w zał. nr 15, chyba że łączna wartość tych dostaw bez kwoty VAT nie przekroczyła w żadnym miesiącu z tych okresów 50 tys. zł. Nie odnosi się już zatem do usług z zał. nr 15.

Pośrednictwo w dostawach

Uchylono ust. 8 w art. 7, który ustanawiał pewną fikcję prawną – dla potrzeb VAT przyjmowano, że dostawy towarów dokonuje każdy podmiot uczestniczący w transakcji łańcuchowej, mimo że towar jest wydany tylko raz (przez pierwszy podmiot ostatniemu podmiotowi w kolejności, a podmioty pośredniczące na ogóle fizycznie nie posiadają towaru).

Uzasadnieniem był brak odpowiedniej podstawy w przepisach dyrektywy VAT, i to, że rozwiązania wynikające z uchylanego przepisu możliwe są do zinterpretowania w oparciu o generalną zasadę dotyczącą opodatkowania dostawy towarów, uregulowaną w art. 7 ust. 1.

Wiążące informacje stawkowe

WIS będą teraz ważne nie dłużej niż przez 5 lat (tak samo decyzje Szefa KAS i dyrektora KIS o zmianie WIS). WIS wydane przed 1.01.2021 są ważne przez 5 lat od dnia wejścia w życie nowelizacji.

Obecnie nie wydaje się już WIS, jeżeli w dniu złożenia wniosku, w zakresie będącym jego przedmiotem:

  • toczy się postępowanie podatkowe, kontrola podatkowa lub celno-skarbowa albo
  • sprawa została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub w postanowieniu organu podatkowego.

W razie odmowy wydawane jest postanowienie, na które służy zażalenie.

Ponadto zapisano wprost, że WIS nie wiąże organów podatkowych, gdy jej przedmiot ma związek z nadużyciem prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5.

Inne zmiany

  • Drobne prezenty

Z 10 do 20 zł zwiększono limit jednorazowych prezentów o małej wartości. Nie zmienił się natomiast drugi limit określony w tym samym art. 7 ust. 4 ustawy o VAT – wynoszący 100 zł, z tym że doprecyzowano, że on również jest liczony bez VAT.

  • Usługi noclegowe

Od 1.01.2021 można odliczać VAT naliczony przy nabyciu usług noclegowych w celu ich odsprzedaży (art. 88 ust. 1 pkt 4 lit. c ustawy o VAT).

  • 0% przy zaliczkach w eksporcie

Z 2 do 6 mies. wydłużono termin na wywóz towarów (licząc od otrzymania zaliczki), którego dotrzymanie uprawnia eksportera do stawki 0% VAT (zmieniony art. 41 ust. 9a ustawy o VAT).

  • Płatności z rachunku VAT

Z rachunku VAT można już opłacać zobowiązania podatkowe i celne z tytułu importu na rzecz agencji celnych, czyli przedstawiciela bezpośredniego lub pośredniego w rozumieniu przepisów celnych, który dokonuje zgłoszeń celnych na rzecz importera (dodany pkt 3a w art. 62b ust. 2 Prawa bankowego). Dane, które należy wpisać w komunikacie przelewu, określa art. 108a ust. 3d ustawy o VAT.

  • Zmiana definicji rolnika ryczałtowego

Nie ma charakteru merytorycznego. Celem było jedynie dostosowanie art. 2 pkt 19 ustawy o VAT do nowej definicji produktów rolnych, obowiązującej od 1.07.2020. Z art. 2 pkt 20 wynika jednoznacznie, że produkty rolne muszą pochodzić z własnej działalności rolniczej rolnika ryczałtowego bądź spełniać warunki określone w updof (produkty przetworzone). Z tego samego powodu usunięto wyrazy „pochodzących z własnej działalności rolniczej” w art. 43 ust. 1 pkt 3, w którym mowa o zwolnieniach z VAT dla dostaw produktów rolnych oraz świadczenia usług rolniczych przez rolnika ryczałtowego.

  • Tax Free

Zmiany w procedurze zwrotu VAT podróżnym z krajów trzecich wejdą w życie za rok. Sprzedawca, który będzie chciał dostarczać towary podróżnym od 1.01.2022, musi do 31.12.2021 zarejestrować się na Platformie Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych w celu korzystania z systemu Tax Free. Rejestracja ma być możliwa już od 1.07.2021.

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:

Zobacz tematy:

Temat: „Podatki 2021”
Rozliczenia

Skutki reorganizacji urzędów skarbowych od 1.01.2021

Obsługą dużych przedsiębiorców zajmuje się obecnie 19 wyspecjalizowanych wojewódzkich US, z wyjątkiem podmiotów o największej skali działalności, które podlegają pod właściwość wyspecjalizowanego US o zasięgu krajowym.

Powstał on na bazie Pierwszego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie i zajmuje się rozliczeniami firm – osób prawnych i jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, z wyłączeniem spółek cywilnych – których przychód/obrót netto w rozumieniu przepisów o rachunkowości ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług, osiągnięty w roku podatkowym 2019 (a w przypadku gdy rok podatkowy nie pokrywa się z kalendarzowym – w ostatnim roku podatkowym, który zakończył się nie później niż w 2019) przekracza 50 mln euro, a także:

Podatki 2021

Ograniczenie odliczania straty przez podatników CIT

Od 1.01.2021 r. wprowadzono dodatkowe ograniczenie w odliczaniu przez podatników CIT własnej straty – w przypadkach gdy doszło do połączenia podmiotów bądź nabycia przedsiębiorstwa.

Dotychczas obowiązywał jedynie zakaz „przejmowania” straty innego podmiotu. Zgodnie z art. 7 ust. 3 pkt 4 updop przy ustalaniu dochodu (…) stanowiącego podstawę opodatkowania nie uwzględnia się: strat przedsiębiorców przekształcanych, łączonych, przejmowanych lub dzielonych – w razie przekształcenia formy prawnej, łączenia lub podziału przedsiębiorców, z wyjątkiem przekształcenia spółki w inną spółkę.

Podatki 2021

Opodatkowanie zbycia udziałów w spółce nieruchomościowej

W ustawach o podatku dochodowym wprowadzono definicję tzw. spółki nieruchomościowej oraz przewidziano szczególne zasady opodatkowania dochodów osiąganych ze zbycia jej udziałów. Zmiany te stanowią istotną nowość i budzą wiele kontrowersji.

Wynikają z ustawy z 28.11.2020 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne oraz niektórych innych ustaw (DzU poz. 2123). Omówione zostaną na przykładzie przepisów updop, choć analogiczne rozwiązania znalazły się również w updof.

Podatki 2021

Pakiet SLIM VAT – uproszczenia w rozliczaniu podatku od towarów i usług

Od 1.01.2021 r. na skutek nowelizacji ustawy o VAT obowiązują nowe zasady ujmowania korekt – zmniejszających i zwiększających sprzedaż. Wprowadzono też wiele innych zmian m.in. w zakresie odliczenia podatku naliczonego.

Robocza nazwa ustawy nowelizującej, przyjęta przez Ministerstwo Finansów, SLIM VAT – to akronim utworzony ze słów simple, local i modern, a więc w założeniu rozliczenie VAT po zmianach powinno być proste, lepiej dostosowane do specyfiki polskiego rynku, a także nowoczesne. Rzeczywiście, większość wprowadzonych w ustawie o VAT zmian jest dla podatników korzystna, choć niektóre wywołują kontrowersje.

VAT

Zwolnienia z kas fiskalnych – zmiana rozporządzenia

Przełożenie kodów PKWiU z 2008 na kody CN oraz kody PKWiU z 2015 to główna zmiana w rozporządzeniu w sprawie zwolnień od kas, która weszła w życie z początkiem 2021.

Została wprowadzona rozporządzeniem MFFiPR z 15.12.2020 zmieniającym rozporządzenie w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących (DzU poz. 2317). Nie wpłynęła na stosowanie przepisów, których dotyczyła (tj. zakres czynności podlegających bezwzględnemu obowiązkowi ewidencjonowania oraz zakres zwolnień przedmiotowych z obowiązku ewidencjonowania).

Spółki jawne

Jak skutecznie poinformować o wspólnikach, by uniknąć statusu podatnika CIT

Nowo utworzone spółki jawne, których wspólnikami są nie tylko osoby fizyczne – chcąc zachować status podmiotu podatkowo transparentnego – powinny złożyć informację o wspólnikach przed dniem otwarcia ksiąg rachunkowych.

Tak wynika z odpowiedzi MFFiPR z 8.01.2021 (DD5.054.7.2020) na zapytanie poselskie nr 2151.

PIT

Przedłużony termin ulgi mieszkaniowej dla tych, którzy sprzedali mieszkania w 2018

Osoby, które nie zdołały w 2020 wydać uzyskanych ze sprzedaży środków na własne cele mieszkaniowe, mają na to jeszcze jeden rok.

Tak wynika z rozporządzenia MFFiPR z 23.12.2020 w sprawie przedłużenia terminu na wydatkowanie na własne cele mieszkaniowe przychodu uzyskanego w 2018 z odpłatnego zbycia nieruchomości lub prawa majątkowego (DzU poz. 2368).

Podatki 2021

Dla kogo 9% stawka CIT

W 2021 więcej podatników skorzysta z obniżonej stawki CIT – to efekt podniesienia limitu przychodów uprawniających do stosowania stawki 9%.

Stawka w wysokości 9% podstawy opodatkowania dotyczy przychodów (dochodów) innych niż z zysków kapitałowych. Mogą ją stosować podatnicy mali lub rozpoczynający działalność (w roku jej rozpoczęcia – z określonymi w ustawie wyjątkami dotyczącymi niektórych działań restrukturyzacyjnych). Od 1.01.2021 prawo do tej stawki mają również spółki komandytowe i jawne, które stały się podatnikami CIT.

Podatki 2021

Wydanie majątku likwidowanej spółki opodatkowane CIT

Fiskus przegrał przed sądami spór o to, czy wydanie wspólnikom składników majątku likwidowanej spółki kapitałowej skutkuje obowiązkiem wykazania przez nią przychodu i zapłaty CIT. Zmiana przepisów od 1.01.2021 spowodowała, że spółki muszą jednak szykować pieniądze na zapłatę podatku przy likwidacji.

Podstawą do tego jest zmieniony art. 14a updop, który reguluje tzw. instytucję datio in solutum (świadczenie w miejsce wykonania). Przepis ten stosuje się do świadczenia niepieniężnego, wykonywanego w celu uregulowania – w całości lub w części – zobowiązań pieniężnych. W przypadku likwidacji spółki jest to wydanie – w formie rzeczowej – składników jej majątku zamiast wypłaty wspólnikom określonej sumy pieniężnej, stosownie do wielkości ich udziałów.

Temat miesiąca

Zmiany w ryczałcie i karcie podatkowej od 2021

Zniknęły prawie wszystkie ograniczenia co do rodzajów działalności, które mogą być objęte ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Zwiększył się też znacznie limit przychodów uprawniający do tej formy rozliczenia.

Te i inne zmiany w zryczałtowanych formach opodatkowania PIT zostały wprowadzone ustawą z 28.11.2020 (DzU poz. 2123).

CIT i PIT

Ograniczenia w wyborze różnych form opodatkowania przychodów i dochodów z tego samego źródła

Od 1.01.2021 znacznie rozszerzono prawo do ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Czy podatnik, który wybierze tę formę opodatkowania przychodów z działalności gospodarczej, będzie mógł równolegle płacić z innego biznesu liniowy PIT albo podatek według skali?
Czy jeśli będzie działać w spółce jawnej lub partnerskiej, to wszyscy wspólnicy muszą również przejść na ryczałt ewidencjonowany?

Rozszerzenie prawa do ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych wynika ze zmian wprowadzonych nowelizacją z 28.11.2020 (DzU poz. 2123) do uzpd. Chodzi o:

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....