Droga Użytkowniczko, Drogi Użytkowniku, klikając AKCEPTUJĘ I PRZECHODZĘ DO SERWISU wyrazisz zgodę na to aby Rachunkowość Sp. z o.o. oraz Zaufani Partnerzy przetwarzali Twoje dane osobowe takie jak identyfikatory plików cookie, adresy IP, otwierane adresy url, dane geolokalizacyjne, informacje o urządzeniu z jakiego korzystasz. Informacje gromadzone będą w celu technicznego dostosowanie treści, badania zainteresowań tematami, dostosowania niektórych treści do lokalizacji z której jest odczytywana oraz wyświetlania reklam we własnym serwisie oraz w wykupionych przez nas przestrzeniach reklamowych w Internecie. Wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Klikając w przycisk AKCEPTUJĘ I PRZECHODZĘ DO SERWISU wyrażasz zgodę na zapisanie i przechowywanie na Twoim urządzeniu plików cookie. W każdej chwili możesz skasować pliki cookie oraz ograniczyć możliwość zapisywania nowych za pomocą ustawień przeglądarki.

Wyrażając zgodę, pozwalasz nam na wyświetlanie spersonalizowanych treści m.in. indywidualne rabaty, informacje o wykupionych przez Ciebie usługach, pomiar reklam i treści.

AKCEPTUJĘ I PRZECHODZĘ DO SERWISU

Nowe kwoty wolne od potrąceń z zasiłków

Renata Majewska

Od 1.03.2021 wzrosły kwoty wolne od potrąceń ze świadczeń z ubezpieczenia chorobowego, przysługujących m.in. pracownikom i zleceniobiorcom.

Podwyżka wynika z komunikatu Prezesa ZUS z 26.02.2021 (MP poz. 222), zgodnie z którym kwoty wolne od obowiązkowych potrąceń z zasiłków chorobowych, macierzyńskich, opiekuńczych i świadczeń rehabilitacyjnych od 1.03.2021 do 28.02.2022 wynoszą przy potrącaniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych (łącznie z kosztami i opłatami egzekucyjnymi) na zaspokojenie należności:

  • alimentacyjnych – 555,19 zł miesięcznie (dotychczas 532,61 zł),
  • innych niż alimentacyjne (np. zaległe kredyty, składki i podatki) – 916,07 zł miesięcznie (dotychczas 878,81 zł).

Nowe kwoty wolne ogłasza Prezes ZUS w komunikacie w MP i wiążą one do końca lutego następnego roku. Większość ekspertów stoi na stanowisku, że przysługują one od 1 marca – niezależnie od tego, za jaki okres należy się zasiłek (za marzec czy za wcześniejsze miesiące).

Tryb dokonywania obowiązkowych potrąceń z zasiłku pracownika

ETAP 1. Podstawa dokonania potrącenia (PDP) – kwota zasiłku netto, czyli zasiłku brutto po odliczeniu zaliczki na PIT (ew. pomniejszonej o ulgę miesięczną 43,76 zł).

ETAP 2. Maksymalna dopuszczalna kwota potrącenia (MDKP) – 60% kwoty brutto zasiłku przy alimentach lub 25% przy świadczeniach niealimentacyjnych.

ETAP 3. Kwota wolna (PKW) – proporcjonalna do liczby dni pobytu na zasiłku (LDZ), liczona według wzoru:

PKW = MKW : 30 × LDZ,

gdzie:

PKW – proporcjonalna kwota wolna,

MKW – miesięczna kwota wolna,

LDZ – liczba dni pobytu na zasiłku.

ETAP 4. Faktyczna możliwa kwota potrącenia (FMKP) – od PDP (ETAP 1) odejmuje się PKW (ETAP 3): PDP – PKW = W. Wynik (W) porównuje się z MDKP. Jeśli jest:

    • wyższy od MDKP, to FMKP = MDKP,
    • niższy od MDKP, to FMKP = W.

ETAP 5. Finalne rozliczenie

  • kwota potrącenia alimentacyjnego/niealimentacyjnego – kwota ustalona na ETAPIE 4,
  • zasiłek „na rękę” – od PDP (ETAP 1) odejmuje się kwotę potrącenia.

Dwa limity

Pracodawca musi dokonywać, nie pytając zatrudnionego o zgodę, obligatoryjnych potrąceń z zasiłków z ubezpieczenia chorobowego – pod warunkiem że jest ich płatnikiem (art. 139 i nast. ustawy emerytalnej). Na podstawie przysłanego przez organ egzekucyjny pisma o zajęciu zasiłków dokonuje potrąceń wyłącznie alimentów i rent o zbliżonym charakterze oraz świadczeń niealimentacyjnych, stosując dwa limity:

  • kwotę wolną – proporcjonalną do liczby dni pobytu zatrudnionego na zasiłku/świadczeniu rehabilitacyjnym (dalej zasiłek); jeśli pracownik był na zasiłku krócej albo dłużej niż 30 dni, miesięczną kwotę wolną dzieli się przez 30, a wynik mnoży przez liczbę dni pobierania świadczenia,
  • maksymalną dopuszczalną kwotę potrącenia – stanowiącą odpowiedni odsetek kwoty zasiłku brutto; tytułem egzekwowanych alimentów wynosi ona 60% kwoty zasiłku brutto, a tytułem świadczeń niealimentacyjnych – 25%.

W grudniu 2020 komornik zajął wynagrodzenie za pracę, zasiłki i inne wierzytelności pracownika tytułem świadczenia niealimentacyjnego, na kwotę 75 000 zł. W marcu 2021 pracownik ten otrzymał za pośrednictwem pracodawcy w jednym terminie zasiłek za 14 dni choroby w lutym w kwocie 1480,30 zł brutto i za 30 dni choroby w marcu w wysokości 3172,07 zł brutto. Potrąceń dokonuje się ze zsumowanych kwot zasiłku należnego za luty i marzec, ponieważ do obu stosuje się jedną kwotę wolną, obowiązującą od 1 marca. Zakładamy, że w marcu 2021 pracownik otrzymał od pracodawcy wyłącznie zasiłek chorobowy (nie miał żadnego przychodu z pracy). Zaliczkę obliczoną od zasiłku wypłacanego w marcu 2021 pracodawca pomniejszył więc o kwotę ulgi miesięcznej 43,76 zł.

ETAP 1. PDP – kwota zasiłku netto: 3905,50

1480,30 + 3172,20 = 4652,50 brutto; 4653 × 17% – 43,76 = 747,25, w zaokrągleniu 747; 4652,50 – 747 = 3905,50

ETAP 2. MDKP: 4652,50 × 25% = 1163,13

ETAP 3. PKW: 916,07:

30 × 44 dni = 1343,57

ETAP 4. FMKP: 3905,50 – 1343,57 = 2561,93

skoro 2561,93 > 1163,13 (MDKP), to FMKP = MDKP, czyli 1163,13

ETAP 5. Finalne rozliczenie

  • kwota potrącenia świadczenia niealimentacyjnego z zasiłków: 1163,13
  • zasiłek „na rękę”: 3905,50 – 1163,13 = 2742,37.

Wypłata różnych świadczeń chorobowych w jednym miesiącu

Wskazanej kwoty wolnej nie stosuje się w obowiązkowych potrąceniach z wynagrodzenia chorobowego określonego w art. 92 Kp. Jest ono finansowane przez pracodawcę za pierwsze 33 lub 14 dni choroby pracownika i nie ma statusu zasiłku. Wynagrodzenie chorobowe podlega potrąceniom jak wynagrodzenie za pracę, czyli zgodnie z art. 87–91 Kp. Kwota wolna od obowiązkowych potrąceń z wynagrodzenia za pracę, w tym chorobowego, jest proporcjonalna wyłącznie do wymiaru czasu pracy (nie ma znaczenia liczba dni faktycznie przepracowanych w danym miesiącu).

Na początku marca 2021 naczelnik US zajął wynagrodzenie za pracę, zasiłki i inne wierzytelności pracownicy z tytułu zaległych podatków, na kwotę 27 000 zł. W miesiącu tym pracownica otrzymała: wynagrodzenie chorobowe za 11 dni w wysokości 1256 zł netto i zasiłek chorobowy za 20 dni w kwocie 2654,60 zł brutto. Jest zatrudniona na 3/4 etatu, przysługują jej podstawowe koszty uzyskania przychodu i stawka PIT 17%, złożyła PIT-2, nie korzysta ze zwolnienia „zerowy PIT” i złożyła deklarację rezygnacji z wpłat do PPK.

Odrębnie dokonuje się potrącenia z wynagrodzenia chorobowego według Kp i odrębnie z zasiłku chorobowego na podstawie ustawy emerytalnej.

Potrącenie niealimentacyjne z wynagrodzenia chorobowego

ETAP 1. PDP: 1256 netto

ETAP 2. MDKP: 1256 × 1/2 = 628

ETAP 3. PKW: 1568 według wyliczeń: 2800 × 3/4 etatu = 2100

składki ZUS finansowane przez pracownika: 287,91

podstawa wymiaru składki zdrowotnej: 1812,09

składka zdrowotna (9%): 163,09

składka zdrowotna (7,75%): 140,44

podstawa opodatkowania:

2100 – 287,91 – 250 = 1562,09, w zaokrągleniu 1562

zaliczka do US: 1562 × 17% – 43,76 – 140,44 = 81,34, w zaokrągleniu 81

PKW:

2100 – 287,91 – 163,09 – 81 = 1568

ETAP 4. FMKP: 1256 – 1568 = –312

ETAP 5. Finalne rozliczenie

  • kwota potrącenia: 0 (z wynagrodzenia chorobowego pracodawca nie może nic potrącić, ponieważ PKW > PDP),
  • wynagrodzenie chorobowe „na rękę”: 1256.

Potrącenie niealimentacyjne z zasiłku chorobowego

ETAP 1. PDP: 2203,60 według wyliczeń:

2655 × 17% = 451,35, w zaokrągleniu 451 (kwota zmniejszająca została odjęta z zaliczki pobranej z wynagrodzenia chorobowego): 2654,60 – 451 = 2203,60

ETAP 2. MDKP: 2654,60 × 25% = 663,65

ETAP 3. PKW: 916,07 : 30 × 20 dni = 610,71

ETAP 4. FMKP: 2203,60 – 610,71 = 1592,89, a skoro 1592,89 > 663,65, to FMKP = MDKP = 663,65

ETAP 5. Finalne rozliczenie

  • kwota potrącenia niealimentacyjnego: 663,65
  • zasiłek chorobowy „na rękę”: 2203,60 – 663,65 = 1539,95.

Co się ostatnio zmieniło

Przypominamy, że począwszy od zbiegów egzekucji sądowej i administracyjnej lub zbiegów administracyjnych do tego samego zasiłku, zaistniałych po 30.07.2020, jeżeli zajęte kwoty nie wystarczą na zaspokojenie wszystkich dochodzonych należności, pracodawca przekazuje je:

  • generalnie organowi egzekucyjnemu (OE), który pierwszy dokonał zajęcia, a w razie niemożliwości ustalenia tego pierwszeństwa – OE, który nadesłał zajęcie o wyższej wartości,
  • administracyjny OE, który prowadzi egzekucję na mocy jednolitego albo zagranicznego tytułu wykonawczego (pod warunkiem, że egzekucja komornicza nie dotyczy alimentów, rent lub innych świadczeń powtarzalnych czy pieniężnych oznaczonych w walucie obcej),
  • komornikowi, który prowadzi egzekucję dotyczącą alimentów, rent lub innych świadczeń powtarzalnych czy pieniężnych oznaczonych w walucie obcej – nawet jeśli administracyjny OE zawiaduje egzekucją na podstawie jednolitego tytułu wykonawczego albo zagranicznego tytułu wykonawczego.

Gdy OE toczą spór o właściwość, do czasu jego rozstrzygnięcia potrącane z zasiłków kwoty pracodawca przekazuje do depozytu. Następnie, na wezwanie właściwego OE, przelewa je w najbliższym możliwym terminie płatności.

Od 30.07.2020 zbieg do zasiłku zajęcia tytułem alimentów i potrąceń alimentacyjnych w trybie pozaegzekucyjnym (na mocy tytułu wykonawczego), gdy kwoty potrąceń nie wystarczają na zaspokojenie wszystkich należności, wygrywa zawsze postępowanie egzekucyjne. OE wstrzymuje dokonywanie potrąceń alimentów na podstawie tytułu wykonawczego w całości lub w części i nakazuje realizację alimentów egzekwowanych, zawiadamiając odpowiednio wierzyciela. Temu ostatniemu, na jego wniosek, pracodawca zwraca wyrok alimentacyjny.

Z kolei od 20.02.2021 obowiązują nowe wzory zawiadomień przez OE o zajęciu, stosowanych w egzekucji administracyjnej: wynagrodzenia za pracę, zasiłków i innych wierzytelności. Zostały one określone w zał. nr 1, 2 i 6 do rozporządzenia MFFiPR z 1.12.2020 w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (DzU poz. 26). Wprowadzono zmiany dostosowawcze do przeprowadzanej równolegle reformy kosztów egzekucyjnych, polegające głównie na aktualizacji nazewnictwa kosztów i opłat oraz na korekcie opisów do formularzy.