Droga Użytkowniczko, Drogi Użytkowniku, klikając AKCEPTUJĘ I PRZECHODZĘ DO SERWISU wyrazisz zgodę na to aby Rachunkowość Sp. z o.o. oraz Zaufani Partnerzy przetwarzali Twoje dane osobowe takie jak identyfikatory plików cookie, adresy IP, otwierane adresy url, dane geolokalizacyjne, informacje o urządzeniu z jakiego korzystasz. Informacje gromadzone będą w celu technicznego dostosowanie treści, badania zainteresowań tematami, dostosowania niektórych treści do lokalizacji z której jest odczytywana oraz wyświetlania reklam we własnym serwisie oraz w wykupionych przez nas przestrzeniach reklamowych w Internecie. Wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Klikając w przycisk AKCEPTUJĘ I PRZECHODZĘ DO SERWISU wyrażasz zgodę na zapisanie i przechowywanie na Twoim urządzeniu plików cookie. W każdej chwili możesz skasować pliki cookie oraz ograniczyć możliwość zapisywania nowych za pomocą ustawień przeglądarki.

Wyrażając zgodę, pozwalasz nam na wyświetlanie spersonalizowanych treści m.in. indywidualne rabaty, informacje o wykupionych przez Ciebie usługach, pomiar reklam i treści.

AKCEPTUJĘ I PRZECHODZĘ DO SERWISU

Jak ustalić wysokość straty ze sprzedaży wierzytelności

Anna Koleśnik Doradca podatkowy

U podatnika odpłatnie zbywającego wierzytelność stratę na tej transakcji, niestanowiącą kosztu uzyskania przychodów, ustala się jako różnicę pomiędzy wartością brutto wierzytelności (wraz z VAT) a kwotą przychodu z tytułu jej zbycia (cesji).

Tak wynika z interpretacji ogólnej MFFiPR z 15.02.2021 (DD5.8201.11.2020) w sprawie zasad ustalania wysokości kosztów uzyskania przychodu przy zbyciu wierzytelności własnych w ramach umowy faktoringu.

MFFiPR wskazał, że odpłatne zbycie przez podatnika wierzytelności wynikającej z wcześniejszej sprzedaży towarów/usług na rzecz podmiotu trzeciego (dłużnika) stanowi odrębną od tej sprzedaży operację gospodarczą, wywołującą skutki w podatku dochodowym w postaci „ponownego” wystąpienia u zbywcy wierzytelności przychodu oraz kosztów jego uzyskania.

Koszty te ustala się na podstawie art. 15 ust. 1 updop i art. 23 ust. 1 updof, ale z uwzględnieniem art. 16 ust. 1 pkt 39 updop i art. 23 ust. 1 pkt 34 updof (w brzmieniu obowiązującym od 1.01.2018). W myśl tych ostatnich regulacji nie uważa się za koszty uzyskania przychodów strat z tytułu odpłatnego zbycia wierzytelności, z wyjątkiem wierzytelności lub jej części, które uprzednio zostały zarachowane jako przychód należny – do wysokości uprzednio zarachowanej jako przychód należny.

Dotychczas w wielu interpretacjach indywidualnych KIS stała na stanowisku, że kosztem uzyskania przychodu w kalkulacji CIT przy zbyciu (cesji) wierzytelności własnej jest wartość wierzytelności netto, bez uwzględnionej w niej kwoty VAT (np. interpretacje z 6.09.2019, 0114-KDIP2-2.4010.297.2019.2.AM, 7.08.2020, 0111-KDIB2-1.4010.188.2020.1.MK, 21.05.2020, 0111-KDIB1-3.4010.121.2020.1.IM).

Tymczasem według MFFiPR przywołane przepisy zawierają zakaz wykazywania w kosztach uzyskania przychodów straty rozumianej jako ujemna różnica pomiędzy wartością „brutto” wierzytelności a kwotą przychodu z tytułu zbycia (cesji) tej wierzytelności.

Konsekwencją jest zdaniem MFFPiR to, że faktorant – dokonując zbycia takiej wierzytelności na rzecz faktora za 100% jej wartości nominalnej brutto – do swoich kosztów uzyskania przychodów zaliczyć mógł będzie wartość zbywanej wierzytelności pieniężnej w jej pełnej kwocie uwzględniającej podatek od towarów i usług, ponieważ limit z art. 16 ust. 1 pkt 39 updop dotyczy stricte straty, która może być kosztem podatkowym do wysokości nieprzekraczającej jednak wartości uprzednio rozpoznanego przychodu należnego w kwocie netto.

Przepis ten nie stanowi o tym, co jest kosztem podatkowym, ale koryguje zasadę ogólną poprzez określenie, co nie może być uwzględnione w kosztach uzyskania przychodów.

Koszt uzyskania przychodu ze sprzedaży wierzytelności należy zatem, w świetle powyższych wyjaśnień, ustalić w następujący sposób (przykład liczbowy autorki):

Wartość nominalna brutto zbytej wierzytelności: 1000 zł + 23% VAT = 1230 zł.

Jeżeli ze zbycia wierzytelności nie powstała strata (została ona sprzedana za 100% wartości nominalnej – 1230 zł), to nominalna wartość wierzytelności brutto stanowi koszt uzyskania przychodu w całości. Ustalony „wynikowo” dochód na transakcji wynosi 0 zł (przychód 1230 zł, koszt uzyskania 1230 zł).

Jeśli ze zbycia wierzytelności powstała strata, a zbyta wierzytelność była zarachowana jako przychód należny, to należy ustalić stosunek straty do tego przychodu.

Załóżmy, że wierzytelność (1230 zł brutto) była zarachowana jako przychód należny w kwocie netto 1000 zł. Została sprzedana za 100 zł. Strata ze sprzedaży (1230 zł – 100 zł = 1130 zł) jest wyższa od przychodu należnego, więc – zgodnie z instrukcją MFFiPR – nadwyżka (130 zł) powinna być odjęta od kosztu poniesionego (1230 zł) i dopiero jego zmniejszona kwota (1100 zł) stanowi koszt uzyskania przychodu. Przychód podatkowy z tej transakcji wynosi więc 100 zł, a koszty jego uzyskania – 1100 zł (strata obliczona „wynikowo” to 1000 zł).

Jeżeli strata ze sprzedaży jest niższa albo równa przychodowi należnemu, to wartość nominalna brutto wierzytelności stanowi koszt uzyskania przychodu w całości. Załóżmy, że wierzytelność została sprzedana za 500 zł. Strata ze sprzedaży (1230 zł – 500 zł = 730 zł) jest niższa od przychodu należnego (1000 zł), kosztem uzyskania będzie więc pełna kwota 1230 zł. Przychód podatkowy z tej transakcji wynosi zatem 500 zł, a koszt uzyskania – 1230 zł (strata obliczona „wynikowo” to 730 zł).