Faktury w walutach obcych a obowiązek zapłaty w formie podzielonej płatności /

Od 1.11.2019 r., w myśl art. 108a ust. 1a ustawy o VAT, podatnicy mają obowiązek stosowania MPP, jeżeli łącznie spełnionych jest pięć warunków, w tym aby kwota należności na otrzymanej fakturze przekraczała kwotę, o której mowa w art. 19 pkt 2 Prawa przedsiębiorców, a więc 15 tys. zł (albo kwotę tę stanowiła całość lub część zapłaty dokonywanej przed dostawą towarów/wykonaniem usługi).

Do końca października 2019 r. uznawano, że stosowanie MPP w przypadku płatności należności w walutach obcych nie jest możliwe (zob. np. pismo Ministerstwa Finansów z 20.03.2018 r., PT8.054.15.2018.TXZ.130E, będące odpowiedzią na interpelację poselską nr 20263). Ponadto art. 108a ust. 1a ustawy o VAT stanowi o kwocie, o której mowa w art. 19 pkt 2 Prawa przedsiębiorców, a więc kwocie w złotych, a nie równowartości tej kwoty.

W związku z powyższym uważam, że faktury wystawiane w walutach obcych (w tym z kwotami VAT przeliczonymi na złote) nie muszą być opłacane z zastosowaniem MPP.

Można jednak spotkać się z poglądem, że opłacanie z zastosowaniem MPP faktur wystawianych w walutach obcych jest konieczne w części dotyczącej kwoty VAT, która – zgodnie z art. 106e ust. 11 ustawy o VAT – jest wykazana na fakturze w złotych. Stanowisko takie zaprezentowało również Ministerstwo Finansów, wyjaśniając na łamach prasy, że zgodnie z definicją MPP zapłata wartości netto wynikającej z faktury może być dokonana na rachunek VAT lub w inny sposób, natomiast zapłata kwoty odpowiadającej kwocie podatku VAT wynikającej z otrzymanej faktury musi być dokonana na rachunek VAT. Tym samym przedstawione w tym pytaniu rozwiązanie, że w przypadku faktury wystawionej w walucie obcej VAT musi zostać zapłacony w złotówkach z użyciem komunikatu przelewu, jest właściwe.

Niestety, udzielając powyższej odpowiedzi, Ministerstwo Finansów nie uwzględniło tego, że komunikat przelewu wykorzystywany do zapłaty z zastosowaniem MPP wymaga m.in. wskazania kwoty odpowiadającej całości lub części wartości sprzedaży w złotych, nie ma zaś przepisu nakazującego podatnikom przeliczanie na złote kwot należności ogółem (kwot brutto). Uważam, że uniemożliwia to opłacanie z zastosowaniem MPP faktur wystawionych w walutach obcych.

Stanowisko resortu finansów należy według mnie odrzucić także dlatego, że jego przyjęcie wyłącza de facto możliwość opłacania w całości w walutach obcych faktur wystawionych w walutach obcych, które zawierają kwoty VAT. Oczywiście ustawodawcy przysługuje prawo wprowadzenia takiego wyłączenia, jednak w świetle konstytucyjnej zasady praworządności musi to nastąpić w sposób wyraźny, a nie – jak w omawianym przypadku – domniemany.

Przyjęcie stanowiska zaprezentowanego przez Ministerstwo Finansów oznaczałoby, że podatnicy, którzy otrzymują faktury w walutach obcych z wykazaną kwotą VAT w złotych, mają do wyboru:

• opłacenie tych faktur w całości w złotych z zastosowaniem MPP,
• dokonanie płatności kwoty netto w walucie w „zwykły” sposób, zaś płatności kwoty VAT – w złotych z zastosowaniem MPP (wskazując w komunikacie przelewu kwotę podatku jako kwotę należności ogółem).