Prywatne wydatki wspólnika pokryte przez spółkę a estoński CIT

W myśl art. 28m ust. 1 pkt 2 i 3 updop opodatkowaniu ryczałtem podlega dochód spółki odpowiadający wysokości:

• ukrytych zysków (dochód z tytułu ukrytych zysków),
• wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą (dochód z tytułu wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą).

Przez ukryte zyski rozumie się świadczenia pieniężne, niepieniężne, odpłatne, nieodpłatne lub częściowo odpłatne, wykonane w związku z prawem do udziału w zysku, inne niż podzielony zysk, których beneficjentem, bezpośrednio lub pośrednio, jest udziałowiec, akcjonariusz albo wspólnik lub podmiot powiązany bezpośrednio lub pośrednio z podatnikiem lub z tym udziałowcem, akcjonariuszem albo wspólnikiem, w szczególności te wymienione w art. 28m ust. 3, z wyjątkiem wymienionych w art. 28m ust. 4 updop.

Intencją ustawodawcy było uwzględnienie w katalogu dochodów do opodatkowania ryczałtem także innych, alternatywnych wobec dywidendy, świadczeń spółki na rzecz wspólników lub podmiotów powiązanych bezpośrednio ze spółką bądź wspólnikami. Aby świadczenie było uznane za ukryty zysk, powinno być związane z wywieraniem wpływu na działanie i decyzje spółki będącej podatnikiem ryczałtu. Innymi słowy, powinno bezpośrednio lub pośrednio wynikać z uzgodnień między podmiotami powiązanymi, niezależnie od ich formy. Świadczenie uznane za ukryty zysk, w przypadku którego stroną jest wspólnik spółki opodatkowanej ryczałtem, może być oceniane w kontekście świadczenia ekwiwalentnego dywidendzie. Powstanie ono m.in. w sytuacji, gdy spółka, dokonując czynności prawnej (jednej lub wielu), osiąga taki sam efekt ekonomiczny, jaki osiągnęłaby, wypłacając zysk w formie dywidendy.

Z kolei dochody niezwiązane z działalnością gospodarczą mogą częściowo pokrywać się z dochodami stanowiącymi ukryte zyski. W ich przypadku nie jest jednak konieczne badanie powiązań z podmiotem, na rzecz którego dokonywana jest wypłata lub z którym zawiera się transakcję.

Z updop nie wynika wprost, jakiego rodzaju wydatki mogą być uznane za dochód z tytułu wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą (brak jest nawet przykładowego katalogu tego rodzaju wydatków, jedynie w art. 28m ust. 4a updop wskazano przykładowe wydatki niestanowiące takiego dochodu). Według organów podatkowych chodzi m.in. o takie wydatki i koszty, które nie są ponoszone w celu osiągnięcia przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów (por. interpretacja KIS z 29.08.2024 r., 0111-KDIB1-1.4010.303.2024.1.RH).

Jak wskazała KIS w interpretacji z 29.08.2024 r. (0111-KDIB1-1.4010.302.2024.1.RH), sposób kwalifikacji dochodu z tytułu wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą uzależniony jest od indywidualnego stanu faktycznego, w jakim pozostaje spółka. W ocenie wydatków kwalifikujących się do tego rodzaju dochodów można się posiłkować kwalifikacją wydatków do kosztów niestanowiących kosztów uzyskania przychodów, na podstawie art. 15 ust. 1 updop, wynikającą z praktyki podmiotu, jak również bogatego orzecznictwa sądowo-administracyjnego. Wprawdzie pojęcie „wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą” nie jest tożsame z pojęciem „wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów”, jednak należy zwrócić uwagę na podobieństwo, jakie może je cechować. Podobieństwa (…) należy upatrywać przede wszystkim w celu ich poniesienia.

Trzeba podkreślić, że dochód z tytułu wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą jest wykazywany niezależnie od tego, czy spółka dokonała już zapłaty za usługę lub towar – wystarczy, że zaksięguje daną operację gospodarczą obciążającą wynik finansowy netto. Dochód ustala się w miesiącu wykonania danego świadczenia lub dokonania wypłaty bądź wydatku.

Odnosząc się do pytania Czytelnika, samo opłacenie prywatnego wydatku wspólnika może formalnie wyglądać jak świadczenie na jego rzecz, czyli potencjalny ukryty zysk. Decydujące jest jednak to, że wspólnik zwraca spółce te wydatki w pełnej kwocie tego samego dnia, a więc spółka ostatecznie nie ponosi ekonomicznego ciężaru transakcji. Transakcja taka ma charakter techniczny i nie skutkuje trwałym uszczupleniem majątku spółki. Tym samym w przypadku spółki nie powstanie ani ukryty zysk, ani wydatek niezwiązany z działalnością gospodarczą. Kluczowe jest odpowiednie udokumentowanie zwrotu – przelewem tego samego dnia lub w kasie (dowód KP/KW), aby nie było wątpliwości, że nie była to forma dofinansowania wspólnika.

Zaprezentowane stanowisko podzielają organy podatkowe (por. interpretacja KIS z 3.12.2025 r., 0111-KDIB2-1.4010.366.2025.2.AS).