Estoński CIT w nowej spółce może być pułapką
To wniosek płynący z interpretacji KIS z 17.03.2026 r. (0111-KDIB1-1.4010.4.2026.2.MF).
Dotyczyła ona sytuacji, w której umowę spółki zawarto w maju 2025 r., a wpis do KRS i nadanie NIP nastąpiły w lipcu 2025 r. W międzyczasie spółka funkcjonowała jako spółka z o.o. w organizacji. Nie prowadziła działalności operacyjnej ani nie korzystała z obsługi księgowej, bo – jak twierdziła – biura rachunkowe nie chciały zawrzeć z nią umowy przed uzyskaniem NIP.
Nie złożyła też zawiadomienia o wyborze estońskiego CIT, choć zamierzała stosować tę formę opodatkowania od początku działalności – formularz (ZAW-RD) wymaga podania NIP, którego nie miała. Jak tylko go uzyskała, od razu złożyła zawiadomienie, wskazując początek opodatkowania ryczałtem na lipcową datę, z jaką została wpisana do KRS. Poza tym spółka uważała, że rozpoczęła działalność od tego dnia. Wcześniej nie funkcjonowała jako podatnik CIT (nie prowadziła opodatkowanej działalności operacyjnej). Nie dotyczył jej więc obowiązek zamknięcia ksiąg rachunkowych i sporządzenia sprawozdania finansowego na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego pierwszy miesiąc opodatkowania ryczałtem, czyli na 30 czerwca (ciążący zgodnie z art. 28j ust. 5 updop na spółkach wybierających ryczałt w trakcie trwającego roku podatkowego).
Według spółki o rozpoczęciu działalności decyduje moment uzyskania osobowości prawnej oraz zdolności do wykonywania obowiązków podatkowych, co następuje z chwilą wpisu do KRS oraz nadania NIP. Spółka nie zmieniała zatem opodatkowania na zasadach ogólnych na ryczałt w trakcie trwającego roku podatkowego, lecz wybrała tę formę opodatkowania w pierwszym roku działalności.
Spółka w organizacji też jest podatnikiem CIT
KIS nie zgodziła się z tym poglądem. Wskazała, że zawarcie umowy spółki skutkuje powstaniem spółki z o.o. w organizacji – a ta, choć nie ma jeszcze osobowości prawnej, jest podatnikiem CIT (art. 1 ust. 1 updop) i może uczestniczyć w obrocie gospodarczym. Moment ten wyznacza więc początek pierwszego roku podatkowego spółki. W myśl art. 8 ust. 2 updop w przypadku podjęcia po raz pierwszy działalności pierwszy rok podatkowy trwa od dnia rozpoczęcia działalności do końca roku kalendarzowego lub do ostatniego dnia wybranego roku podatkowego, nie dłużej jednak niż 12 kolejnych miesięcy kalendarzowych.
Nie ma przy tym znaczenia, czy faktycznie prowadzona była działalność operacyjna, czy pojawiły się pierwsze przychody, koszty i czy zatrudniono pracowników. Przejawem działalności jest bowiem każde inne zdarzenie gospodarcze, które winno znaleźć odzwierciedlenie w księgach rachunkowych. Zdarzeniem tym będzie np. zawarcie umowy wywierającej skutki o charakterze cywilnoprawnym, wniesienie przez wspólników wkładów pieniężnych bądź aportów na pokrycie kapitału zakładowego, zaciągnięcie pożyczki czy kredytu itp. – czytamy w interpretacji.
KIS przywołała też art. 12 ust. 1 pkt 1 uor, w myśl którego księgi rachunkowe otwiera się na dzień rozpoczęcia działalności, którym jest dzień pierwszego zdarzenia wywołującego skutki o charakterze majątkowym lub finansowym.
Dodatkowe obowiązki, gdy wybór następuje w trakcie roku
Zdaniem organu, skoro spółka rozpoczęła działalność już w maju 2025 r., to – zgodnie z art. 28j ust. 1 pkt 7 updop – aby skorzystać z ryczałtu od początku działalności, powinna była złożyć zawiadomienie ZAW-RD najpóźniej do końca pierwszego miesiąca pierwszego roku podatkowego, czyli do końca maja 2025 r. Brak NIP nie usprawiedliwia niedochowania tego terminu.
Złożenie zawiadomienia dopiero w lipcu – już po wpisie do KRS – oznaczało natomiast, że wybór ryczałtu nastąpił w trakcie roku podatkowego i zgodnie z art. 28j ust. 5 updop, poza złożeniem ZAW-RD (w terminie do końca lipca), konieczne było:
• zamknięcie ksiąg rachunkowych na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego przejście na ryczałt, czyli na 30 czerwca,
• sporządzenie sprawozdania finansowego na ten dzień, zgodnie z przepisami uor,
• ponowne otwarcie ksiąg na pierwszy dzień opodatkowania ryczałtem.
Spółka tego jednak nie zrobiła, w efekcie nie spełniła warunków przejścia na estoński CIT w trakcie roku, a złożone przez nią zawiadomienie ZAW-RD należało uznać za bezskuteczne.
Skróty w artykułach
- dyrektywa 112 – dyrektywa Rady 2006/112/WE z 28.11.2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (DzUrz UE L 347 z 11.12.2006 r.)
- dyrektywa 2013/34/UE – dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/34/UE z 26.06.2013 r. w sprawie rocznych sprawozdań finansowych, skonsolidowanych sprawozdań finansowych i powiązanych sprawozdań niektórych rodzajów jednostek (...) (DzUrz UE L 182 z 29.06.2013 r.)
- Kc – ustawa z 23.04.1964 r. Kodeks cywilny (DzU z 2023 r. poz. 1610)
- KIMSF – interpretacje Komitetu ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej
- Kks – ustawa z 10.09.1999 r. Kodeks karny skarbowy (DzU z 2023 r. poz. 654)
- Kp – ustawa z 26.06.1974 r. Kodeks pracy (DzU z 2023 r. poz. 1465)
- Kpc – ustawa z 17.11.1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (DzU z 2023 r. poz. 1550)
- Ksh – ustawa z 15.09.2000 r. Kodeks spółek handlowych (DzU z 2022 r. poz. 1467)
- KSR – Krajowe Standardy Rachunkowości
- MSR – Międzynarodowe Standardy Rachunkowości (ang. International Accounting Standards) wydawane od 2002 r. jako MSSF
- MSSF – Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej (ang. International Financial Reporting Standards)
- Op – ustawa z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (DzU z 2023 r. poz. 2383)
- Ppsa – ustawa z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DzU z 2023 r. poz. 1634)
- rozporządzenie o instrumentach finansowych – rozporządzenie Ministra Finansów z 12.12.2001 r. w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych (DzU z 2017 r. poz. 277)
- rozporządzenie o konsolidacji – rozporządzenie Ministra Finansów z 25.09.2009 r. w sprawie szczegółowych zasad sporządzania przez jednostki inne niż banki, zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji skonsolidowanych sprawozdań finansowych grup kapitałowych (DzU z 2017 r. poz. 676)
- rozporządzenie składkowe – rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18.12.1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (DzU z 2023 r. poz. 728)
- rozporządzenie z 13.09.2017 r. – rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów w sprawie rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (DzU z 2020 r. poz. 342)
- specustawa – ustawa z 2.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. DzU z 2023 r. poz. 1327)
- uobr – ustawa z 11.05.2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (DzU z 2023 r. poz. 1015)
- uor – ustawa z 29.09.1994 r. o rachunkowości (DzU z 2023 r. poz. 120)
- updof – ustawa z 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (DzU z 2022 r. poz. 2647)
- updop – ustawa z 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (DzU z 2022 r. poz. 2587)
- upol – ustawa z 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (DzU z 2023 r. poz. 70)
- US GAAP – Amerykańskie Standardy Rachunkowości (ang. Generally Accepted Accounting Principles)
- ustawa akcyzowa – ustawa z 6.12.2008 r. o podatku akcyzowym (DzU z 2023 r. poz. 1542)
- ustawa emerytalna – ustawa z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (DzU z 2023 r. poz. 1251)
- ustawa KAS – ustawa z 16.11.2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (DzU z 2023 r. poz. 615)
- ustawa o KRS – ustawa z 20.08.1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (DzU z 2023 r. poz. 685)
- ustawa o PCC – ustawa z 9.09.2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (DzU z z 2023 r. poz. 170)
- ustawa o VAT – ustawa z 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (DzU z 2023 r. poz. 1570)
- ustawa o zfśs – ustawa z 4.03.1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (DzU z 2023 r. poz. 998)
- ustawa zasiłkowa – ustawa z 25.06.1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (DzU z 2022 r. poz. 1732)
- ustawa zdrowotna – ustawa z 27.08.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (DzU z 2022 r. poz. 2561)
- usus – ustawa z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU z 2023 r. poz. 1230)
- uzpd – ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne
- Założenia koncepcyjne MSSF – Założenia koncepcyjne sprawozdawczości finansowej (Conceptual Framework for Financial Reporting)
- CEIDG – Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej
- EOG – Europejski Obszar Gospodarczy
- FEP – Fundusz Emerytur Pomostowych
- FGŚP – Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych
- FP – Fundusz Pracy
- FS – Fundusz Solidarnościowy
- IASB – Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości
- IS – izba skarbowa
- KAS – Krajowa Administracja Skarbowa
- KIS – Krajowa Informacja Skarbowa
- KNF – Komisja Nadzoru Finansowego
- KRBR – Krajowa Rada Biegłych Rewidentów
- KRS – Krajowy Rejestr Sądowy
- KSB – Krajowe Standardy Badania
- MF – Minister Finansów
- MPiPS – Minister Pracy i Polityki Społecznej
- MRiF – Minister Rozwoju i Finansów
- MRiPS – Minister Rodziny i Polityki Społecznej
- MSiG – Monitor Sądowy i Gospodarczy
- NSA – Naczelny Sąd Administracyjny
- PANA – Polska Agencja Nadzoru Audytowego
- PIBR – Polska Izba Biegłych Rewidentów
- PKD – Polska Klasyfikacja Działalności
- pkpir – podatkowa księga przychodów i rozchodów
- PPK – pracownicze plany kapitałowe
- RM – Rada Ministrów
- SA – sąd apelacyjny
- sf – sprawozdanie finansowe
- skok – spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa
- SN – Sąd Najwyższy
- SO – sąd okręgowy
- TK – Trybunał Konstytucyjny
- TSUE – Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
- UCS – urząd celno-skarbowy
- UE – Unia Europejska
- US – urząd skarbowy
- WDT – wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów
- WNT – wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów
- WSA – wojewódzki sąd administracyjny
- zfśs – zakładowy fundusz świadczeń socjalnych