IV Zjazd Certyfikowanych Księgowych i Kadrowych – Gdańsk 2025

Sztuczna inteligencja – jak wpłynie na zawód księgowego

Zjazd Certyfikowanych Księgowych i Kadrowych to wydarzenie, które z roku na rok nabiera wyjątkowego charakteru i jest okazją do spotkania osób, które ukończyły kursy w ramach certyfikacji zawodu księgowego i kadrowego w gdańskim oddziale SKwP.

Ubiegłoroczna edycja konferencji, która odbyła się 15 listopada, była okazją do dyskusji nad zastosowaniem sztucznej inteligencji (AI) w rachunkowości. Rozmawiano o możliwościach, zagrożeniach i odpowiedzialności. Były pytania i wątpliwości, ale też inspirujące wizje przyszłości. W panelu dyskusyjnym, poprowadzonym przez Piotra Witka, partnera zarządzającego i prezesa zarządu firmy audytorskiej, biegłego rewidenta, członka ACCA oraz KRBR, uczestniczyli eksperci: Dominik Laskowski, Tomasz Palak, Rafał Pawlak i Marek Kujawski.

Zaczęło się od pytania, czym tak naprawdę dla świata rachunkowości jest sztuczna inteligencja? Czymś, czego należy się bać, czy jednak czymś, co powinno wyzwolić w księgowych nowe pokłady kreatywności?

Jako pierwszy wypowiedział się Dominik Laskowski, praktyk, właściciel firmy, która udowadnia, że zastosowanie sztucznej inteligencji to nie przyszłość, tylko teraźniejszość. Pokazał, że odpowiednio ukierunkowany rozwój narzędzi AI nie jest dla księgowych zagrożeniem, lecz szansą rozwoju. Uświadomił również, że z powodu błędnego rozumienia, czym jest sztuczna inteligencja, i utożsamiania jej z powszechnie dostępnymi modelami językowymi (jak ChatGPT) przedsiębiorcy nie potrafią zrozumieć, co tak naprawdę mogą wykorzystać i jakie obszary usprawnić, decydując się na korzystanie z narzędzi AI w swoich biznesach.

Kolejny panelista – Tomasz Palak, radca prawny, entuzjasta nowych technologii – wskazywał na gigantyczny potencjał narzędzi AI, ale też mówił o ryzyku związanym z nieodpowiedzialnym korzystaniem z tej technologii, bez uwzględnienia otoczenia prawnego. Poruszył kwestie ochrony danych osobowych czy danych będących tajemnicą przedsiębiorstwa, a także ograniczeń narzucanych przez organy krajowe czy UE co do miejsca przetwarzania i przechowywania danych.

Rafał Pawlak – właściciel biura rachunkowego – podkreślał, że trzeba mieć ograniczone zaufanie do modeli językowych. Nie zapewniają one odpowiedzi zgodnych z obowiązującymi przepisami. O ile warto zaznajamiać się z tą technologią, o tyle odpowiedzialność za poprawność rozliczeń księgowych czy podatkowych nadal spoczywa na księgowym. I przez długi czas się to nie zmieni.

Marek Kujawski, właściciel i prezes spółki wdrażającej oprogramowanie, podał przykłady technologii i wynalazków z przeszłości, które początkowo były uważane za ciekawostkę, chwilową modę albo ekscentryzm wynalazcy, a obecnie nie można sobie wyobrazić bez nich życia. Wysnuł wniosek, że również AI nie będzie chwilową modą, tylko przełomową technologią, z którą należy jak najszybciej się oswoić i nauczyć się ją wykorzystywać.

Podczas dalszej dyskusji padło wiele istotnych argumentów i wniosków. Podawano przykłady praktycznych rozwiązań, porady, jak zacząć oswajać się z AI, jak zabezpieczyć się prawnie, by wybronić się od zarzutu niezachowania wystarczającej staranności przy korzystaniu z narzędzi AI. Poruszony został wątek zasadności biznesowej wdrażania takich rozwiązań, kosztów poszczególnych modeli biznesowych, budowania przewagi konkurencyjnej przez obniżenie jednostkowego kosztu obsługi dowodu księgowego.

Głośno wybrzmiał również temat transformacji zawodu księgowego, związanej z tym, że olbrzymia ilość powtarzalnych zadań zostanie w całości zautomatyzowana i obsłużona przy wsparciu AI.

Końcowe wnioski z panelu pozwalają na ostrożny optymizm. Technologia AI już funkcjonuje i coraz szybciej się rozwija. Nie zastąpi człowieka w podejmowaniu decyzji, ale będzie w stanie wesprzeć proces decyzyjny przez sprawną agregację danych i wnioskowanie na ich podstawie. Mądre wdrożenie rozwiązań AI w biznesie pozwoli na uzyskanie realnej przewagi konkurencyjnej i utrzymanie się na rynku. A rozsądek oraz zwracanie uwagi na aspekty i konsekwencje prawne pomoże uchronić się przed niespodziewanymi trudnościami związanymi z nieprzemyślanym i zbyt optymistycznym wdrażaniem tej technologii.

Zawód księgowego ulegnie przeobrażeniu. Nie będzie miejsca dla kontystów, prace związane z ewidencją i uzgadnianiem kont lub rejestrów prędzej czy później w całości przejmą systemy. Będzie za to przestrzeń na rozwijanie się w kierunku rachunkowości zarządczej, nadążanie za zmianami w przepisach i zwiększenie bezpieczeństwa podatkowego firm, czy też na specjalizację w konfigurowaniu i rozwijaniu technologii AI w branży księgowej.

Nic nie zastąpi zdroworozsądkowego podejścia księgowych i będzie to silny atut pozwalający na ewolucję zawodu z pełnym wykorzystaniem AI.