Wydarzenia - kwiecień 2026 r.
Z kart historii
Z tradycją w przyszłość
Z okazji jubileuszu 120-lecia ruchu księgowych na ziemiach polskich, przypadającego w 2027 r., w kolejnych numerach będziemy prezentować wybrane wątki z historii naszej Organizacji. Przybliżymy najważniejsze wydarzenia, a także sylwetki osób, które miały istotny wpływ na jej rozwój i kształt.
Korzenie środowiska polskich księgowych
W 1875 r. Leopold Kronenberg powołał do życia Szkołę Handlową, której celem było kształcenie pracowników o wysokim poziomie wiedzy handlowej, zgodnie ze standardami zagranicznych uczelni. Wykładali w niej wybitni profesorowie, uczeni i pedagodzy, a także specjaliści prowadzący zajęcia praktyczne. Od 1877 do 1900 r. szkołę ukończyło około 600 osób, które wyniosły z niej nie tylko solidne przygotowanie zawodowe, ale także silne poczucie odpowiedzialności obywatelskiej. Mimo że szkoła została zamknięta w 1900 r. ze względu na zbyt polski charakter, jej dorobek i tradycje przetrwały i odżyły kilka lat później w działalności Związku Buchalterów w Warszawie, którego szeregi zasiliło wielu jej absolwentów.
I Etap – Związek o charakterze zarobkowym
W 1904 r. z inicjatywy Aleksandra Morozewicza grupa absolwentów Szkoły Handlowej im. Leopolda Kronenberga doprowadziła do powstania ustawy Związku Buchalterów w Warszawie, wzorowanego na tzw. związkach roboczych (tzw. artelach (ros.). Członkami Związku mogły być osoby zajmujące samodzielne stanowiska, m.in. buchalterzy, rachmistrze, kasjerzy i korespondenci w przedsiębiorstwach handlowo-przemysłowych oraz instytucjach publicznych. Działali oni na zasadzie wspólnej odpowiedzialności, pracując na wspólny rachunek i dzieląc się wypracowanymi zyskami. Podstawą finansową były składki – członkowie wnosili udziały w wysokości 150 rubli oraz wpisowe w kwocie 25 rubli. Mankamentem tej formy organizacji był jednak jej czysto zarobkowy charakter – brakowało w niej celów społecznych, zawodowych i samopomocowych, co wynikało z ograniczeń narzucanych przez władze rosyjskie, które nie pozwalały na zakładanie związków zawodowych.
II Etap – Przekształcenie w stowarzyszenie zawodowe
W latach 1905–1907, w następstwie rewolucji 1905 r., która przyniosła nasilenie walki o prawa narodowe i socjalne w Królestwie Polskim, znajdującym się pod zaborem rosyjskim, Zarząd Związku Buchalterów w Warszawie podjął prace nad nowym statutem. Nadano wówczas organizacji charakter stowarzyszenia zawodowego, którego celem była ochrona interesów osób pracujących w rachunkowości. Nowy Związek Buchalterów został zarejestrowany 15 maja 1907 r. W dniu 9 czerwca 1907 r. odbyły się dwa zebrania – pierwsze zakończyło działalność dotychczasowego związku (artelu), podczas drugiego, na mocy nowej ustawy, wybrano władze organizacji. Na czele Zarządu stanął Konrad Czerwiński, a jego zastępcą został Henryk Sachs. 1 listopada 1907 r. ukazał się pierwszy numer pisma „Kronika Buchaltera” pod redakcją Konrada Czerwińskiego.
Źródło: A. Morozewicz, 10-lecie Związku Buchalterów w Warszawie, wyd. 1917 r.
Cele statutowe Związku Buchalterów w Warszawie
1. Polecanie członków na posady stałe i różnego rodzaju prace dorywcze.
2. Zaopatrywanie biblioteki w dzieła naukowe z dziedziny umiejętności handlowych i nauk ekonomicznych.
3. Utrzymywanie czytelni czasopism.
4. Organizowanie konferencji i odczytów.
5. Wydawnictwo prac fachowych.
6. Wydawanie własnego organu, poświęconego zagadnieniom zawodowym.
7. Urządzenie kasy samopomocy na wypadek śmierci, choroby i utraty posady.
8. Organizowanie sądów rozjemczych w celu rozstrzygania kwestii spornych między pracodawcami i pracownikami.
Witamy Nowych członków SKwP
W dniach 2–3 marca 2026 r. Komisja ds. Organizacyjnych, przy współudziale oddziałów okręgowych SKwP, po raz drugi zorganizowała „Spotkania dla nowych członków SKwP”. Pierwszego dnia w spotkaniu wzięli udział nowi członkowie z siedmiu oddziałów okręgowych: w Białymstoku, Bielsku-Białej, Bydgoszczy, Gdańsku, Kielcach, Suwałkach oraz Opolu. Drugiego dnia uczestniczyli nowi członkowie z ośmiu oddziałów: w Częstochowie, Gorzowie Wielkopolskim, Koszalinie, Krakowie, Rzeszowie, Szczecinie, Toruniu i Zielonej Górze.
Spotkania realizowano według ujednoliconego schematu. W pierwszej części, organizowanej w oddziałach okręgowych, przewidziano czas na integrację nowych członków oraz prezentację działalności oddziału. Następnie odbywała się część krajowa, obejmująca wystąpienia prezesa Zarządu Głównego dr. hab. Stanisława Hońko, prof. US, oraz wiceprezes dr Małgorzaty Kamienieckiej, prof. UMCS. Przedstawili oni najważniejsze informacje dotyczące działalności SKwP, jego tradycji oraz korzyści wynikających z członkostwa. Nowi członkowie zostali również zaproszeni do udziału w konferencji „Cyfrowy Księgowy 3.0”. Na zakończenie dr hab. Stanisław Hońko podziękował wszystkim obecnym za udział oraz zachęcił nowych członków do aktywnego włączania się w bieżącą działalność Stowarzyszenia.
Wybierz swoje motto etyczne
Autorem powyższego hasła jest Adrian Domżalski. Hasło zostało wybrane przez Komisję Etyki, pod przewodnictwem prof. dr hab. Anny Karmańskiej, jako jedno z dziesięciu najbardziej trafnych w ramach konkursu na najlepsze hasło etyczne w pracy księgowych.
Skróty w artykułach
- dyrektywa 112 – dyrektywa Rady 2006/112/WE z 28.11.2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (DzUrz UE L 347 z 11.12.2006 r.)
- dyrektywa 2013/34/UE – dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/34/UE z 26.06.2013 r. w sprawie rocznych sprawozdań finansowych, skonsolidowanych sprawozdań finansowych i powiązanych sprawozdań niektórych rodzajów jednostek (...) (DzUrz UE L 182 z 29.06.2013 r.)
- Kc – ustawa z 23.04.1964 r. Kodeks cywilny (DzU z 2023 r. poz. 1610)
- KIMSF – interpretacje Komitetu ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej
- Kks – ustawa z 10.09.1999 r. Kodeks karny skarbowy (DzU z 2023 r. poz. 654)
- Kp – ustawa z 26.06.1974 r. Kodeks pracy (DzU z 2023 r. poz. 1465)
- Kpc – ustawa z 17.11.1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (DzU z 2023 r. poz. 1550)
- Ksh – ustawa z 15.09.2000 r. Kodeks spółek handlowych (DzU z 2022 r. poz. 1467)
- KSR – Krajowe Standardy Rachunkowości
- MSR – Międzynarodowe Standardy Rachunkowości (ang. International Accounting Standards) wydawane od 2002 r. jako MSSF
- MSSF – Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej (ang. International Financial Reporting Standards)
- Op – ustawa z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (DzU z 2023 r. poz. 2383)
- Ppsa – ustawa z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DzU z 2023 r. poz. 1634)
- rozporządzenie o instrumentach finansowych – rozporządzenie Ministra Finansów z 12.12.2001 r. w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych (DzU z 2017 r. poz. 277)
- rozporządzenie o konsolidacji – rozporządzenie Ministra Finansów z 25.09.2009 r. w sprawie szczegółowych zasad sporządzania przez jednostki inne niż banki, zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji skonsolidowanych sprawozdań finansowych grup kapitałowych (DzU z 2017 r. poz. 676)
- rozporządzenie składkowe – rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18.12.1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (DzU z 2023 r. poz. 728)
- rozporządzenie z 13.09.2017 r. – rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów w sprawie rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (DzU z 2020 r. poz. 342)
- specustawa – ustawa z 2.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. DzU z 2023 r. poz. 1327)
- uobr – ustawa z 11.05.2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (DzU z 2023 r. poz. 1015)
- uor – ustawa z 29.09.1994 r. o rachunkowości (DzU z 2023 r. poz. 120)
- updof – ustawa z 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (DzU z 2022 r. poz. 2647)
- updop – ustawa z 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (DzU z 2022 r. poz. 2587)
- upol – ustawa z 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (DzU z 2023 r. poz. 70)
- US GAAP – Amerykańskie Standardy Rachunkowości (ang. Generally Accepted Accounting Principles)
- ustawa akcyzowa – ustawa z 6.12.2008 r. o podatku akcyzowym (DzU z 2023 r. poz. 1542)
- ustawa emerytalna – ustawa z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (DzU z 2023 r. poz. 1251)
- ustawa KAS – ustawa z 16.11.2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (DzU z 2023 r. poz. 615)
- ustawa o KRS – ustawa z 20.08.1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (DzU z 2023 r. poz. 685)
- ustawa o PCC – ustawa z 9.09.2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (DzU z z 2023 r. poz. 170)
- ustawa o VAT – ustawa z 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (DzU z 2023 r. poz. 1570)
- ustawa o zfśs – ustawa z 4.03.1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (DzU z 2023 r. poz. 998)
- ustawa zasiłkowa – ustawa z 25.06.1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (DzU z 2022 r. poz. 1732)
- ustawa zdrowotna – ustawa z 27.08.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (DzU z 2022 r. poz. 2561)
- usus – ustawa z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU z 2023 r. poz. 1230)
- uzpd – ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne
- Założenia koncepcyjne MSSF – Założenia koncepcyjne sprawozdawczości finansowej (Conceptual Framework for Financial Reporting)
- CEIDG – Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej
- EOG – Europejski Obszar Gospodarczy
- FEP – Fundusz Emerytur Pomostowych
- FGŚP – Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych
- FP – Fundusz Pracy
- FS – Fundusz Solidarnościowy
- IASB – Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości
- IS – izba skarbowa
- KAS – Krajowa Administracja Skarbowa
- KIS – Krajowa Informacja Skarbowa
- KNF – Komisja Nadzoru Finansowego
- KRBR – Krajowa Rada Biegłych Rewidentów
- KRS – Krajowy Rejestr Sądowy
- KSB – Krajowe Standardy Badania
- MF – Minister Finansów
- MPiPS – Minister Pracy i Polityki Społecznej
- MRiF – Minister Rozwoju i Finansów
- MRiPS – Minister Rodziny i Polityki Społecznej
- MSiG – Monitor Sądowy i Gospodarczy
- NSA – Naczelny Sąd Administracyjny
- PANA – Polska Agencja Nadzoru Audytowego
- PIBR – Polska Izba Biegłych Rewidentów
- PKD – Polska Klasyfikacja Działalności
- pkpir – podatkowa księga przychodów i rozchodów
- PPK – pracownicze plany kapitałowe
- RM – Rada Ministrów
- SA – sąd apelacyjny
- sf – sprawozdanie finansowe
- skok – spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa
- SN – Sąd Najwyższy
- SO – sąd okręgowy
- TK – Trybunał Konstytucyjny
- TSUE – Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
- UCS – urząd celno-skarbowy
- UE – Unia Europejska
- US – urząd skarbowy
- WDT – wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów
- WNT – wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów
- WSA – wojewódzki sąd administracyjny
- zfśs – zakładowy fundusz świadczeń socjalnych