Nie pasuję do stereotypu audytora – wywiad z Patrycją Lubaszką

Gdybyś miała przedstawić się w trzech słowach lub jednym–dwóch zdaniach, to kim jesteś? Spróbuj nie definiować się przez pracę, stanowisko ani nazwisko.

Jestem energiczna, ambitna i bardzo zadaniowa. Dodałabym jeszcze: nieszablonowa. Mój sposób bycia, ubierania się i funkcjonowania odbiega od stereotypu osoby pracującej w audycie. Nie noszę klasycznego garnituru, mam tatuaże, interesuję się modą i estetyką. Jestem dynamiczna, robię wiele rzeczy naraz i dobrze odnajduję się w takim rytmie.

Czy kiedykolwiek czułaś, że ze względu na rodzinę i nazwisko ciążyły na Tobie większe oczekiwania albo presja udowadniania swojej wartości?

Tak, to jest nieodłączna część dorastania w takiej rodzinie. Nie ma pełnej swobody, eksplorowania, bo zawsze jest porównanie, weryfikacja, są większe oczekiwania. Nie możesz być „szarą myszką”. Zarówno otoczenie, jak i rodzina oczekują więcej. Rodzice mają wizję, cele, plan i siłą rzeczy dzieci są w to w jakiś sposób wpisane.

Biorąc pod uwagę dorastanie w rodzinie, gdzie jest mocna wizja i konsekwencja w działaniu, patrząc z perspektywy czasu, czy masz poczucie, że Twoje decyzje zawodowe były w 100% Twoje? Czy miałaś przestrzeń na eksperymentowanie?

Rodzice pomogli mi głównie na początku, bo zaraz po liceum nie wiedziałam, co dokładnie chcę robić. Zaczęłam od psychologii w zarządzaniu. To był bardzo ważny i wartościowy etap, który przydaje się w każdym biznesie. Nauczył mnie rozumienia ludzi, procesów decyzyjnych i relacji. Ten wybór był spójny z oczekiwaniami rodziców i takim przygotowaniem do wykorzystania tej wiedzy w biznesie rodzinnym. Późniejsze wybory były już moje. Wiedziałam, że choć psychologia w zarządzaniu jest interesująca, nie miałam poczucia jednak, że to jest to, co chcę robić. Szukałam dalej, wiedziałam już wtedy, że nie odnajdę się w pracy powtarzalnej, 9–17, z tym samym zestawem zadań. Potrzebuję dynamiki, zmienności i intensywności.

To jak w takim razie przeskoczyłaś do świata finansów? Co się zadziało?

To był przypadek, zaangażowałam się w pomoc koleżance, która ma dyskalkulię, odkryłam, że sprawia mi ogromną frajdę praca z liczbami, zresztą zawsze lubiłam tabelki, pomyślałam: spróbuję. Z czasem zrozumiałam, że finanse dają mi to, czego szukam: dynamikę, zmienność i poczucie wpływu.

Doszłaś do audytu przez psychologię, pomoc koleżance z dyskalkulią i stopniowe zaangażowanie się w księgowość – to nie jest typowa droga, ale pokazuje, że masz dużą samoświadomość. Czy ta decyzja w jakikolwiek sposób rezonowała z Twoimi rodzicami? Czy w związku z tym pojawiły się oczekiwania albo pomysł na Twoją rolę w firmie?

Na początku nie było żadnego konkretnego planu, nie było też presji czy narzuconej wizji. Dopiero później, gdy wszystko zaczęło się strukturyzować, kiedy było już wiadomo, czym się zajmuję, co lubię i w czym jestem dobra wiedziałam, że aby mieć wartość dla naszej rodzinnej firmy, muszę praktycznie wejść w ten świat nie tylko poprzez studia (ukończyłam Finanse i Księgowość, gdzie miałam wspaniałą promotorkę), ale także poprzez nabywanie jak najszybciej i najwięcej praktyki w różnych firmach i w firmach o różnych profilach.

Dlaczego i na jakim etapie zdecydowałaś się na kursy Stowarzyszenia Księgowych w Polsce?

Zdecydowałam się na nie, bo wiedziałam, że idąc na studia magisterskie o profilu finansowo-rachunkowym, będę miała zaległości. Kursy dały mi solidne podstawy i pozwoliły zrozumieć język księgowości jeszcze przed zajęciami. Największą wartością była praca na realnych przykładach i kontakt z praktykami, którzy na co dzień pracują w zawodzie. To jest ogromna różnica w porównaniu z czysto teoretycznymi zajęciami.

Co Twoim zdaniem ma większą wartość, jeśli chce się pracować i odnosić sukcesy w finansach i księgowości: praktyczne doświadczenie i praca u podstaw w mniejszej firmie czy wiedza bardziej teoretyczna zdobywana w większych organizacjach?

Zdecydowanie praktyka według mnie jest na pierwszym miejscu. Najwięcej nauczyłam się, pracując bezpośrednio z biegłym rewidentem. W siedem miesięcy zdobyłam więcej wiedzy i umiejętności niż inni przez lata w znacznie większych firmach. Teoria bez praktyki bardzo szybko się rozmywa. Dlatego, gdy uczę młodsze osoby (Patrycja jest Team Leaderem), zawsze zachęcam je, aby analizowały realne pliki, case'y z poprzednich lat. Nie skupiały się na suchych opisach i prezentacjach, ale pracowały na żywym organizmie firmy.

To ma duży sens. Jako osoba wprowadzająca młodszych kolegów i koleżanki do audytu, jaką ścieżkę poleciłabyś młodej osobie po studiach, która chce iść w finanse i księgowość – najpierw korporacja czy mniejsza firma?

Według mnie lepsza jest najpierw praktyka, mniejsza firma, praca u podstaw, zweryfikowanie teorii w życiu. Korporacje są bardzo dobre jako kolejny etap. Uczą zarządzania czasem, struktury i standardów, ale wymagają też bardzo dużej odporności na stres i presję. Trzeba mieć świadomość, na co się człowiek pisze.

Czy zgadzasz się z tym, że często że właśnie to dopasowanie mentalne jest istotniejsze od przygotowania technicznego?

Zdecydowanie tak. Jeśli ktoś nie czuje się dobrze w takim środowisku, to powinien uczciwie zastanowić się nad innym miejscem. Nie dlatego, że się nie nadaje, tylko dlatego, że mentalnie się wypali. Wypalenie zawodowe częściej według mnie wynika z niedopasowania, niż z braku umiejętności.

Mówimy o środowisku pracy, niedopasowaniu czy wypaleniu, a jak Ty jako młoda osoba, ale już z dość dużym doświadczeniem, patrzysz na najmłodsze pokolenia na rynku pracy? Czy uważasz, że ich niskie zaangażowanie to wynik braku chęci do pracy, czy raczej innego systemu wartości?

Mentalność najmłodszego pokolenia jest zupełnie inna. Inne wartości są dla nich istotne, stawiają bardzo mocno na tzw. well-being, work–life balance i swój czas prywatny. Chcą wychodzić o 17 i nie chcą interesować się tym, co dalej. Starsze pokolenia, w tym również moje, są bardziej zadaniowe, lojalne wobec projektu i organizacji. Ja mam silne poczucie odpowiedzialności i lojalności. Nawet jeśli to nie jest moja firma, to traktuję projekt jak własny. Dla młodszego pokolenia lojalność jest poza organizacją: wobec rodziny, przyjaciół i siebie.

Jak patrzysz na swoją ścieżkę kariery w kontekście sztucznej inteligencji i nowych technologii? Jak widzisz jej realny wpływ na zawód, który wykonujesz, i na rolę, do której aspirujesz, np. dyrektora finansowego?

AI będzie coraz bardziej obecne w naszej pracy i to się nie zatrzyma. Automatyzacja przejmie powtarzalne czynności, ale odpowiedzialność, interpretacja danych i podejmowanie decyzji zostaną po stronie człowieka. Wszystko zależy również od tego, jak jej używamy. Dla mnie AI jest przede wszystkim inteligentnym asystentem, pomaga w pisaniu maili, poprawie stylistyki, tłumaczeniach, czyli tam, gdzie oszczędzam swój czas. W merytoryce wciąż kluczowy jest człowiek i jego odpowiedzialność za decyzje.

Czyli można powiedzieć, że już teraz wiesz, że droga w kierunku controllingu finansowego to jest to, co chciałabyś robić, i stała się Twoim pomysłem na życie?

Tak. I jestem na tej drodze, działam konsekwentnie, pracuję dużo i absolutnie nie planuję jej zmieniać.

Gdybyśmy zrobiły ten wywiad za kilka lat, gdzie widziałabyś siebie zawodowo?

Chciałabym skończyć MBA i objąć rolę dyrektora finansowego. Jeszcze nie wiem dokładnie gdzie, ale wiem, że branża nieruchomości bardzo mnie interesuje i być może właśnie w takiej firmie?

Skąd wzięło się to zainteresowanie nieruchomościami?

Lubię pracować z projektantami, interesuje mnie estetyka i proces tworzenia nowych przestrzeni. Nie przywiązuję się do miejsc, potrzebuję nowych bodźców. Nieruchomości łączą dla mnie finanse, psychologię decyzji, estetykę i dynamikę rynku.

Czy Twoim zdaniem sama wiedza finansowa wystarczy, żeby prowadzić z sukcesem biznes rodzinny?

Według mnie nie. Wiedza jest ważna, ale równie istotne są umiejętności miękkie, intuicja i wyczucie ludzi. Tego nie da się nauczyć z książek ani kursów, a to szczególnie w firmach rodzinnych jest kluczowe.

Jaki według Ciebie jest kluczowy czynnik sukcesu Twojej rodziny?

Determinacja moich rodziców i całej naszej rodziny.

Jakie są Twoje własne, osobiste dwa „game changery”?

Decyzja o rozpoczęciu studiów z rachunkowości i finansów oraz spotkanie z moją promotorką, która pokazała mi, że audyt może być niezwykle ciekawy. Zawsze lubiłam rozwiązywać zagadki, a kiedyś nawet chciałam być detektywem. Audyt w pewnym sensie to rekompensuje. Drugim przełomem były kursy Stowarzyszenia Księgowych w Polsce, szczególnie kurs samodzielnej księgowej. Dały mi masę praktyki, a także poczucie, że naprawdę wiem, co robię w bezpiecznych warunkach i pod kontrolą. Praktyczne, osadzone w realiach, bardzo dobre.

Gdybyś miała zostawić jedną myśl młodym ludziom, którzy dziś budują swoją ścieżkę kariery, co by to było?

Trzeba być bardzo uczciwym wobec siebie samej i szukać drogi oraz miejsca, które nam pasują mentalnie, które łączą nasze kompetencje oraz nasze serce i wartości.

Dziękuję za rozmowę i podzielenie się z czytelnikami Nawigatora swoją historią.