Kwoty wolne od potrąceń z zasiłku od 1.03.2026 r.
Kwoty wolne spod egzekucji zasiłków zmieniają się co roku od 1 marca. Są ogłaszane w komunikacie prezesa ZUS zaraz po upublicznieniu danych waloryzacyjnych emerytur i rent. Wynikające z tegorocznego komunikatu z 17.02.2026 r. (MP poz. 220) kwoty wolne posłużą płatnikom zasiłków w potrąceniach naliczanych od 1.03.2026 do 28.02.2027 r.
Chodzi o potrącenia na mocy tytułów wykonawczych (łącznie z kosztami i opłatami egzekucyjnymi) na zaspokojenie:
- należności alimentacyjnych, świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, dla likwidatora funduszu alimentacyjnego i z racji wypłaconej zaliczki alimentacyjnej – nowa kwota wolna wynosi w tym przypadku 849,42 zł miesięcznie (było 806,67 zł),
- należności niealimentacyjnych, np. zaległe kredyty, pożyczki, podatki – nowa kwota wolna wynosi 1401,57 zł miesięcznie (było 1331,03 zł).
Przyjmuje się, że pracodawca uwzględnia nowe kwoty wolne przy realizacji potrąceń z zasiłków od 1 marca – niezależnie od tego, za jaki okres świadczenie przysługuje (jeszcze za luty, czy już za marzec).
Podane kwoty wolne mają zastosowanie do pracownika-dłużnika przebywającego na zasiłku przez cały miesiąc.
Dokonując potrącenia z zasiłku należnego za okres krótszy albo dłuższy niż miesiąc, trzeba obliczyć faktyczną kwotę wolną (FKW), dzieląc miesięczną kwotę wolną (MKW) przez 30, a następnie mnożąc przez liczbę dni zasiłkowych (pobytu pracownika na zasiłku lub na świadczeniu rehabilitacyjnym – LDZ), według wzoru: FKW = MKW : 30 × LDZ.
Dokonując potrącenia z zasiłku, pracodawca uwzględnia jeszcze jeden limit – maksymalną dopuszczalną kwotę potrącenia (MDKP). W ramach egzekucji alimentów i świadczeń podobnych jest to 60% kwoty zasiłku lub świadczenia rehabilitacyjnego brutto, a w ramach egzekucji świadczeń niealimentacyjnych – 25%.
Przypominamy, że od 25.03.2024 r. na podstawie otrzymanego administracyjnego zajęcia wynagrodzenia za pracę zakład pracy dokonuje również potrąceń z zasiłków wypłacanych pracownikowi. Administracyjny organ egzekucyjny (np. dyrektor oddziału ZUS, naczelnik US) nie musi zatem przedstawiać osobnego zajęcia wynagrodzenia za pracę i odrębnego zajęcia zasiłków.
Wynagrodzenie, zasiłki i inne wierzytelności pana Adama (pracownika) zajął komornik z racji zaległego kredytu; do spłaty zostało 62 000 zł. W marcu 2026 r. pracodawca (płatnik zasiłków) wypłacił mu – w tym samym dniu – zasiłek za 28 dni choroby w lutym (6220 zł brutto) i za 12 dni choroby w marcu (2665,71 zł brutto). W marcu pan Adam nie uzyskał żadnego przychodu ze stosunku pracy. Wcześniej złożył oświadczenie (część C formularza PIT-2) upoważniające pracodawcę do pomniejszania zaliczek na PIT – pobranych od dochodów ze stosunku pracy i z zasiłków – o kwotę zmniejszającą (150 zł).
W takiej sytuacji potrąceń dokonuje się od zsumowanych kwot zasiłku należnego za luty i marzec, ponieważ do obu stosuje się jedną kwotę wolną – obowiązującą od 1.03.2026 r.:
1. Podstawa dokonania potrącenia, tj. łączna kwota zasiłków netto: 6220 zł + 2655,71 zł = 8885,71 (brutto); 8886 zł × 12% – 150 zł = 916,32 zł ≈ 916 zł; 8885,71 zł – 916 zł = 7969,71 zł (netto).
2. MDKP: 8885,71 zł × 25% = 2221,43 zł.
3. FKW: 1401,57 zł : 30 × 40 dni = 1868,76 zł.
4. Faktyczna możliwa kwota potrącenia (FMKP): 7969,71 zł – 1868,76 zł = 6100,95 zł.
5. Skoro FMKP (6100,95 zł) jest wyższa od MDKP (2221,43 zł), to kwota potrącenia świadczenia niealimentacyjnego z zasiłków wynosi 2221,43 zł.
6. Zasiłek na rękę: 7969,71 zł – 2221,43 zł = 5748,28 zł.
Wynagrodzenie za pracę i inne wierzytelności pani Ewy (pracownicy na ¾ etatu) zajął naczelnik US z racji zaległych podatków; do spłaty zostało 22 000 zł. W marcu 2026 r. pracodawca wypłacił jej (w jednym dniu): wynagrodzenie chorobowe za 11 dni w kwocie 3100 zł netto i zasiłek chorobowy za 22 dni w kwocie 6200 zł brutto.
Pani Ewie przysługują podstawowe koszty uzyskania przychodu i stawka podatkowa 12%, w PIT-2 złożyła wniosek o stosowanie kwoty zmniejszającej 100 zł, nie korzysta ze zwolnień od PIT ani nie uczestniczy w PPK.
W tej sytuacji osobno dokonuje się potrąceń z wynagrodzenia za pracę (na podstawie art. 87 i nast. Kp) oraz odrębnie z zasiłków (na mocy art. 139 i nast. ustawy emerytalnej), nie łącząc żadnych limitów z obu systemów potrąceń.
Potrącenie niealimentacyjne z wynagrodzenia chorobowego:
1. Podstawa dokonania potrącenia: 3100 zł netto.
2. MDKP: 3100 zł × 1⁄2 = 1550 zł.
3. Kwota wolna – 2587,99 zł, według wyliczeń:
- przychód (podstawa składek społecznych): 4806 zł × ¾ etatu = 3604,50 zł,
- składki społeczne finansowane przez pracownika: emerytalna 351,80 zł, rentowe 54,07 zł, chorobowa 88,31 zł; łącznie 494,18 zł,
- podstawa wymiaru składki zdrowotnej: 3110,32 zł,
- składka zdrowotna: 279,93 zł,
- podstawa opodatkowania: 3604,50 zł – 494,18 zł – 250 zł = 2860,32 zł ≈ 2860 zł,
- zaliczka na PIT do US: 2860 zł × 12% – 100 zł = 243,20 zł ≈ 243 zł,
- kwota wolna: 3604,50 zł – 494,18 zł – 279,93 zł – 243 zł = 2587,39 zł.
4. FMKP: 3100 zł – 2587,39 zł = 512,61 zł.
5. Skoro FMKP (512,61 zł) jest niższa od MDKP (1550 zł), to kwota potrącenia z wy- nagrodzenia chorobowego wynosi 512,61 zł.
6. Wynagrodzenie chorobowe na rękę: 3100 zł – 512,61 zł = 2587,39 zł.
Potrącenie niealimentacyjne z zasiłku chorobowego:
1. Podstawa dokonania potrącenia, tj. kwota zasiłku netto: 5456 zł, według wyliczeń: 6200 zł × 12% = 744 zł; 6200 zł – 744 zł = 5456 zł.
2. MDKP: 6200 zł × 25% = 1550 zł.
3. FKW: 1401,57 zł : 30 × 22 dni = 1027,82 zł.
4. FMKP: 5456 zł – 1027,82 zł = 4428,18 zł.
5. Skoro FMKP (4428,18 zł) jest wyższa od MDKP (1550 zł), to kwota potrącenia świadczenia niealimentacyjnego z zasiłków wynosi 1550 zł.
6. Zasiłek na rękę: 5456 zł – 1550 zł = 3906 zł.
Skróty w artykułach
- dyrektywa 112 – dyrektywa Rady 2006/112/WE z 28.11.2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (DzUrz UE L 347 z 11.12.2006 r.)
- dyrektywa 2013/34/UE – dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/34/UE z 26.06.2013 r. w sprawie rocznych sprawozdań finansowych, skonsolidowanych sprawozdań finansowych i powiązanych sprawozdań niektórych rodzajów jednostek (...) (DzUrz UE L 182 z 29.06.2013 r.)
- Kc – ustawa z 23.04.1964 r. Kodeks cywilny (DzU z 2023 r. poz. 1610)
- KIMSF – interpretacje Komitetu ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej
- Kks – ustawa z 10.09.1999 r. Kodeks karny skarbowy (DzU z 2023 r. poz. 654)
- Kp – ustawa z 26.06.1974 r. Kodeks pracy (DzU z 2023 r. poz. 1465)
- Kpc – ustawa z 17.11.1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (DzU z 2023 r. poz. 1550)
- Ksh – ustawa z 15.09.2000 r. Kodeks spółek handlowych (DzU z 2022 r. poz. 1467)
- KSR – Krajowe Standardy Rachunkowości
- MSR – Międzynarodowe Standardy Rachunkowości (ang. International Accounting Standards) wydawane od 2002 r. jako MSSF
- MSSF – Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej (ang. International Financial Reporting Standards)
- Op – ustawa z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (DzU z 2023 r. poz. 2383)
- Ppsa – ustawa z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DzU z 2023 r. poz. 1634)
- rozporządzenie o instrumentach finansowych – rozporządzenie Ministra Finansów z 12.12.2001 r. w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych (DzU z 2017 r. poz. 277)
- rozporządzenie o konsolidacji – rozporządzenie Ministra Finansów z 25.09.2009 r. w sprawie szczegółowych zasad sporządzania przez jednostki inne niż banki, zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji skonsolidowanych sprawozdań finansowych grup kapitałowych (DzU z 2017 r. poz. 676)
- rozporządzenie składkowe – rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18.12.1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (DzU z 2023 r. poz. 728)
- rozporządzenie z 13.09.2017 r. – rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów w sprawie rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (DzU z 2020 r. poz. 342)
- specustawa – ustawa z 2.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. DzU z 2023 r. poz. 1327)
- uobr – ustawa z 11.05.2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (DzU z 2023 r. poz. 1015)
- uor – ustawa z 29.09.1994 r. o rachunkowości (DzU z 2023 r. poz. 120)
- updof – ustawa z 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (DzU z 2022 r. poz. 2647)
- updop – ustawa z 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (DzU z 2022 r. poz. 2587)
- upol – ustawa z 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (DzU z 2023 r. poz. 70)
- US GAAP – Amerykańskie Standardy Rachunkowości (ang. Generally Accepted Accounting Principles)
- ustawa akcyzowa – ustawa z 6.12.2008 r. o podatku akcyzowym (DzU z 2023 r. poz. 1542)
- ustawa emerytalna – ustawa z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (DzU z 2023 r. poz. 1251)
- ustawa KAS – ustawa z 16.11.2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (DzU z 2023 r. poz. 615)
- ustawa o KRS – ustawa z 20.08.1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (DzU z 2023 r. poz. 685)
- ustawa o PCC – ustawa z 9.09.2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (DzU z z 2023 r. poz. 170)
- ustawa o VAT – ustawa z 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (DzU z 2023 r. poz. 1570)
- ustawa o zfśs – ustawa z 4.03.1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (DzU z 2023 r. poz. 998)
- ustawa zasiłkowa – ustawa z 25.06.1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (DzU z 2022 r. poz. 1732)
- ustawa zdrowotna – ustawa z 27.08.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (DzU z 2022 r. poz. 2561)
- usus – ustawa z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU z 2023 r. poz. 1230)
- uzpd – ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne
- Założenia koncepcyjne MSSF – Założenia koncepcyjne sprawozdawczości finansowej (Conceptual Framework for Financial Reporting)
- CEIDG – Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej
- EOG – Europejski Obszar Gospodarczy
- FEP – Fundusz Emerytur Pomostowych
- FGŚP – Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych
- FP – Fundusz Pracy
- FS – Fundusz Solidarnościowy
- IASB – Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości
- IS – izba skarbowa
- KAS – Krajowa Administracja Skarbowa
- KIS – Krajowa Informacja Skarbowa
- KNF – Komisja Nadzoru Finansowego
- KRBR – Krajowa Rada Biegłych Rewidentów
- KRS – Krajowy Rejestr Sądowy
- KSB – Krajowe Standardy Badania
- MF – Minister Finansów
- MPiPS – Minister Pracy i Polityki Społecznej
- MRiF – Minister Rozwoju i Finansów
- MRiPS – Minister Rodziny i Polityki Społecznej
- MSiG – Monitor Sądowy i Gospodarczy
- NSA – Naczelny Sąd Administracyjny
- PANA – Polska Agencja Nadzoru Audytowego
- PIBR – Polska Izba Biegłych Rewidentów
- PKD – Polska Klasyfikacja Działalności
- pkpir – podatkowa księga przychodów i rozchodów
- PPK – pracownicze plany kapitałowe
- RM – Rada Ministrów
- SA – sąd apelacyjny
- sf – sprawozdanie finansowe
- skok – spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa
- SN – Sąd Najwyższy
- SO – sąd okręgowy
- TK – Trybunał Konstytucyjny
- TSUE – Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
- UCS – urząd celno-skarbowy
- UE – Unia Europejska
- US – urząd skarbowy
- WDT – wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów
- WNT – wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów
- WSA – wojewódzki sąd administracyjny
- zfśs – zakładowy fundusz świadczeń socjalnych
