Krajowe Standardy Rachunkowości – podsumowanie 2025 r. i plany na kolejny rok

KSR 16 Uproszczenia dopuszczone ustawą o rachunkowości

Standard, ogłoszony 21.10.2025 r., ma wesprzeć przygotowujących sprawozdania finansowe w prawidłowym stosowaniu uproszczeń przewidzianych w uor, porządkując je i wskazując skutki ich stosowania. Przedstawiono w nim m.in.:

• wykaz uproszczeń dopuszczonych przez uor wraz ze wskazaniem warunków ich stosowania i przykładów zastosowania,
• jak wielkość, rodzaj działalności i forma organizacyjna jednostki wpływają na zakres możliwych uproszczeń,
• jak stosowanie uproszczeń wpływa na ujmowanie i wycenę aktywów, zobowiązań, przychodów i kosztów,
• wskazówki dotyczące ustalania progów istotności w polityce rachunkowości,
• szczególne uproszczenia dotyczące prezentacji sprawozdania finansowego, dostępne dla jednostek mikro i małych, oraz konsekwencje ich wyboru.

Bezpośrednim celem KSR 16 jest ułatwienie stosowania uproszczeń w rachunkowości, tak aby ich wdrożenie było możliwie proste i przyczyniło się do usprawnienia prowadzenia ksiąg rachunkowych, a także prezentacji informacji w sprawozdaniu finansowym, przy jednoczesnym zachowaniu wysokiej jakości i wiarygodności informacji finansowej.

Stanowisko ws. klasyfikacji obciążeń publicznoprawnych

Opublikowane 7.05.2025 r. stanowisko Komitetu porządkuje zasady kwalifikowania różnego rodzaju danin publicznych na potrzeby rachunkowości. Wprowadza podział obciążeń publicznoprawnych na trzy kategorie: podatki dochodowe, podatki związane z obrotem (podatki obrotowe) oraz podatki kosztowe. Szczególną uwagę poświęcono podatkom obrotowym, wskazując m.in. cechy wyróżniające te obciążenia, a także zasady ich ujmowania i prezentacji

w sprawozdaniu finansowym. Stanowisko wydano wyłącznie na potrzeby rachunkowości. Nie wpływa na zasady klasyfikowania/ujmowania tych obciążeń do celów podatkowych lub innych.

Projekty Krajowych Standardów Rachunkowości

W 2025 r. Komitet pracował także nad kilkoma projektami nowych standardów, które są obecnie w fazie konsultacji i procedowania. Do najważniejszych należą:

• Projekt KSR Wartości niematerialne i prawne. Porządkuje on oraz systematyzuje zasady ujmowania jednego z najbardziej problematycznych obszarów rachunkowości. Jego celem jest ujednolicenie praktyki bilansowej w zakresie identyfikacji, wyceny i prezentacji wartości niematerialnych i prawnych (wnip), a także ograniczenie rozbieżności interpretacyjnych wynikających z ogólnego charakteru przepisów uor. Standard koncentruje się na całym „cyklu życia” wnip – od momentu ich wykazania w księgach rachunkowych, przez ustalenie wartości początkowej, amortyzację i ewentualną utratę wartości, aż po wyksięgowanie oraz ujawnienia w sprawozdaniu finansowym. Szczegółowo omawia warunki, jakie muszą zostać spełnione, aby dany składnik mógł być uznany za wnip, kładąc nacisk m.in. na identyfikowalność, kontrolę oraz możliwość wiarygodnej wyceny przyszłych korzyści ekonomicznych. Z uwagi na zaawansowany status projektu jest prawdopodobne, że jego ostateczna wersja zostanie ogłoszona w 2026 r.
• Projekt KSR Inwestycje w nieruchomości i wartości niematerialne i prawne. Ma zapewnić jednolitość rozwiązań w zakresie uznawania, wyceny i ujęcia w księgach rachunkowych oraz prezentacji w sprawozdaniu finansowym informacji o tych składnikach aktywów. Projekt wskazuje m.in., jakie przesłanki powinny decydować o zaliczeniu nieruchomości lub wnip do inwestycji, w jaki sposób uwzględniać model biznesowy jednostki, jak konsekwentnie stosować wybrany model wyceny czy z jakimi skutkami wiąże się przekwalifikowanie z/do inwestycji w nieruchomości i wnip. Projekt ten jest procedowany równolegle z KSR Wartości niematerialne i prawne, w związku z czym można oczekiwać, że również zostanie opublikowany w 2026 r.
• Projekt KSR Faktoring w księgach rachunkowych i sprawozdaniu finansowym faktoranta. Jego celem jest określenie zasad ujmowania, wyceny, prezentacji i ujawnień zgodnie z uor, dotyczących faktoringu należności (standardowy faktoring, w którym jednostka sprzedaje swoje należności) oraz faktoringu zobowiązań (tzw. faktoring odwrotny, gdy jednostka finansuje swoje zobowiązania poprzez faktora). Precyzuje, jak faktorant (przedsiębiorstwo korzystające z faktoringu) powinien wykazywać te operacje w swoich księgach, tak aby wiernie odzwierciedlić ich ekonomiczną treść (np. rozróżnienie, kiedy sprzedaż należności skutkuje ich wyksięgowaniem z bilansu, a kiedy faktoring jest formą finansowania, wymagającą ujawnienia zobowiązania). Konsultacje publiczne tego projektu trwały do końca października 2025 r., a prace nad nim najprawdopodobniej także zakończą się w 2026 r.

Nad czym Komitet będzie pracował w 2026 r.

16.01.2026 r. opublikowano projekty zmian KSR 11 Środki trwałe i KSR 15 Przychody ze sprzedaży wyrobów, półproduktów, towarów i materiałów. Zmiany KSR 11 stanowią efekt aktualizacji źródeł prawa oraz ujednolicenia zasad i terminologii wynikających z projektu KSR Inwestycje w nieruchomości i wartości niematerialne i prawne. Proponowana aktualizacja KSR 15 jest natomiast konsekwencją zmiany art. 3 ust. 1 pkt 32 lit. b uor, zgodnie z którą do pozostałych kosztów i przychodów operacyjnych – oprócz kosztów i przychodów związanych ze zbyciem środków trwałych, środków trwałych w budowie, wnip, a także nieruchomości oraz wnip będących inwestycjami – zalicza się koszty i przychody związane ze zbyciem materiałów. W efekcie, wymienione koszty i przychody przestały kształtować zysk (stratę) ze sprzedaży.

Należy również się spodziewać, że w najbliższym czasie Komitet podejmie prace nad:

• stanowiskiem w sprawie sprawozdania finansowego sporządzanego na dzień inny niż dzień kończący rok obrotowy oraz w sprawie pierwszego rocznego sprawozdania finansowego sporządzonego po tym dniu,
• aktualizacją KSR 14 Kontynuacja działalności oraz rachunkowość jednostek przy braku kontynuowania działalności.

SKwP zaprasza do zgłaszania uwag do projektów nowych i zmienianych standardów oraz stanowisk.

Podsumowanie

KSR stanowią oficjalne, merytoryczne doprecyzowanie przepisów uor, które z uwagi na swój ogólny i często ramowy charakter nie regulują szczegółowo wszystkich złożonych problemów praktyki rachunkowości. Pełnią funkcję istotnego uzupełnienia systemu prawa bilansowego, zapewniając jednolite i spójne podejście do interpretacji oraz stosowania regulacji ustawowych.

Znajomość KSR to jeden z kluczowych elementów kompetencji zawodowych księgowego, niezależnie od etapu rozwoju kariery. Wszystkie KSR są uwzględnione w ścieżce certyfikacji zawodu księgowego w Polsce, realizowanej przez SKwP, w ramach której wydano dotychczas ponad 150 tys. certyfikatów.

Serdecznie zachęcam Państwa do zapoznania się ze standardami oraz projektami standardów, omówionymi pokrótce w niniejszym tekście.