Spis treści
Część I. Zakres oraz zasady sporządzania sprawozdania finansowego i sprawozdania z działalności
- Roczne sprawozdanie finansowe i sprawozdanie z działalności
- Elektroniczne sprawozdania – sporządzanie, podpisywanie, przekazywanie
- Inwentaryzacja – metody, terminy, sposób rozliczenia
- 1. Wprowadzenie
- 2. Metody inwentaryzacji
- 3. Rozliczenie wyników inwentaryzacji drogą spisu z natury
- 4. Spis z natury środków trwałych
- 5. Rozliczenie wyników inwentaryzacji drogą potwierdzenia sald
- 6. Rozliczenie wyników inwentaryzacji drogą weryfikacji
- 7. Różnice inwentaryzacyjne – skutki w CIT i PIT
- 8. Podsumowanie
- Wprowadzenie do rocznego sprawozdania finansowego
- Wstęp
- 1. Firma, siedziba i adres albo miejsce zamieszkania i adres, podstawowy przedmiot działalności jednostki oraz numer we właściwym rejestrze sądowym albo ewidencji
- 2. Czas trwania działalności jednostki, jeżeli jest ograniczony
- 3. Okres objęty sprawozdaniem finansowym
- 4. Wskazanie, że sprawozdanie finansowe zawiera dane łączne, jeżeli w skład jednostki wchodzą wewnętrzne jednostki organizacyjne sporządzające samodzielne sprawozdania finansowe
- 5. Deklaracja kontynuacji działalności
- 6. Sprawozdanie finansowe sporządzono za okres, w którym nastąpiło połączenie spółek; zastosowana metoda rozliczenia połączenia (nabycia, łączenia udziałów)
- 7. Przyjęte przez jednostkę zasady (polityka) rachunkowości, w tym metody wyceny aktywów i pasywów (także amortyzacji) oraz ustalania wyniku finansowego; w przypadku jednostek małych, mikro i organizacji pozarządowych – również wskazanie zastosowanych uproszczeń
- 8. Informacja uszczegóławiająca, wynikająca z potrzeb lub specyfiki jednostki
Bilans
- Część I. Wprowadzenie
- Część II. Aktywa trwałe
- Część III. Aktywa obrotowe oraz pozostałe składniki aktywów
- Część IV. Kapitał (fundusz) własny
- Część V. Zobowiązania
- Rachunek zysków i strat
- 1. Treść i warianty rachunku zysków i strat
- 2. Kompletność przychodów i kosztów
- 3. Wynik ze sprzedaży – przychody
- 4. Wynik ze sprzedaży – koszty
- 5. Zmiana stanu produktów oraz koszt wytworzenia świadczeń na potrzeby jednostki
- 6. Pozostałe przychody i koszty operacyjne
- 7. Przychody i koszty finansowe
- 8. Wynik finansowy brutto i netto
- 9. Przychody i koszty działalności zaniechanej
- Odroczony podatek dochodowy
- 1. Podatek odroczony a podatki dochodowe
- 2. Ustalanie podatku odroczonego – cel i regulacje prawne
- 3. Podejście bilansowe jako metoda ustalania podatku odroczonego
- 4. Ujemne/dodatnie różnice przejściowe
- 5. Wysokość stawki podatkowej dla ustalenia podatku odroczonego
- 6. Prezentacja informacji w sprawozdaniu finansowym
- 7. Ujawnianie informacji o podatku odroczonym w sprawozdaniu finansowym
- 8. Ryczałt od dochodów spółek a podatek odroczony
- 9. Premie inwestycyjne
- 10. Podatek wyrównawczy
- Dodatkowe informacje i objaśnienia
- Wstęp
- 1. Objaśnienia do bilansu
- 2. Objaśnienia do rachunku zysków i strat
- 3. Kursy przyjęte do wyceny
- 4. Objaśnienia do rachunku przepływów pieniężnych
- 5. Objaśnienia do niektórych umów, istotnych transakcji i zagadnień osobowych
- 6. Objaśnienie niektórych istotnych zdarzeń
- 7. Objaśnienie powiązań kapitałowych
- 8. Informacje o połączeniu spółek
- 9. Niepewność i zagrożenia kontynuacji działalności
- 10. Inne informacje istotne dla zrozumienia sytuacji jednostki
- 11. Dodatkowe objaśnienia w spółkach publicznych
- Zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym
- 1. Ogólne zasady sporządzania zestawienia
- 2. Stan początkowy kapitału (funduszu) własnego
- 3. Kapitał (fundusz) podstawowy
- 4. Kapitały (fundusze) wspomagające – zapasowy i rezerwowe
- 5. Wyniki finansowe
- 6. Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny
- 7. Stan końcowy kapitału (funduszu) własnego
- 8. Najczęściej popełniane błędy
- 9. Przykład
- Rachunek przepływów pieniężnych
- Sporządzanie rachunku przepływów pieniężnych – przykład tylko online
- Sprawozdanie z działalności
- 1. Wprowadzenie
- 2. Kto obowiązkowo sporządza sprawozdanie z działalności
- 3. Kto czyta sprawozdanie z działalności
- 4. Czy warto korzystać z wzorcowych list kontrolnych przy sporządzaniu sprawozdania z działalności
- 5. Sprawozdanie z działalności jako sformalizowany komunikat kierowany do otoczenia biznesowego
- 6. Sprawozdanie z działalności jako przewodnik po sprawozdaniu finansowym
- 7. Sprawozdanie z działalności jako „opowiadanie” o przedsiębiorstwie
- 8. Sprawozdanie z działalności jako list do wierzycieli
- 9. Co obowiązkowo zawiera sprawozdanie z działalności
- 10. Czy unikać negatywnych informacji
- 11. Kto ustala treść sprawozdania z działalności
- 12. Najnowsze i oczekujące zmiany
- Uproszczenia przy sporządzaniu sprawozdania finansowego
- 1. Wprowadzenie
- 2. Które zasady (politykę) rachunkowości można uprościć
- 3. Upraszczanie i skracanie sprawozdania finansowego
- 4. Upraszczanie zasad (polityki) rachunkowości w jednostkach mikro i małych w zakresie określonym w uor
- 5. Upraszczanie zasad (polityki) rachunkowości w pozostałych jednostkach w zakresie opisanym w uor
- 6. Uproszczenia zasad (polityki) rachunkowości niewymienione w uor
- 7. Ujawnianie informacji na temat uproszczeń zasad (polityki) rachunkowości
- 8. Od kiedy stosować i kiedy przestać stosować uproszczone zasady (politykę) rachunkowości
- 9. Konsekwencje nabycia i utraty prawa do uproszczeń
- Koszty niewykorzystanych zdolności produkcyjnych tylko online
Część II. Rozliczenie podatku dochodowego
1. Ogólne zasady opodatkowania CIT i PIT – wybrane zagadnienia
- 1.1. Rok podatkowy podatnika CIT
- 1.2. Ustalanie statusu małego podatnika podatku dochodowego
- 1.3. Warunki stosowania w 2026 r. obniżonej stawki CIT 9%
- Wstęp
- Podmioty uprawnione do stawki 9%
- Limit bieżących przychodów
- Niestandardowy rok podatkowy a stawka 9%
- Skutki przekroczenia limitu przychodów
- Stosowanie stawki 9% przy obliczaniu zaliczek na CIT
- Brak prawa do stawki CIT 9% w przypadku restrukturyzacji
- Przekształcenie, połączenie, podział
- Wniesienie wkładu
- 1.4. Przychody i koszty na przełomie roku
- Wstęp
- Przychody – moment powstania
- Wykonanie usługi
- Wydanie rzeczy
- Sprzedaż nieruchomości
- Sprzedaż ratalna
- Usługi rozliczane w okresach rozliczeniowych
- Wystawienie faktury
- Otrzymanie środków pieniężnych
- Wpłaty na poczet przyszłych dostaw i usług
- Zapomniane przychody z poprzednich lat podatkowych
- Dwa rodzaje kosztów
- Moment potrącenia kosztów bezpośrednich
- Koszty poniesione po roku, w którym powstał przychód
- Moment potrącenia kosztów pośrednich
- Zasada istotności bez wpływu na rozliczenie kosztów podatkowych
- Dzień ujęcia w księgach rachunkowych jako dzień poniesienia kosztu
- Brak faktury a koszt podatkowy
- 1.5. Rozliczenie otrzymanych dotacji i pokrytych nimi kosztów tylko online
- 1.6. Podatek od towarów i usług – kiedy może być przychodem lub kosztem tylko online
- 1.7. Odszkodowania jako przychody podatkowe
- 1.8. Zapłacone kary umowne i odszkodowania – kiedy są kosztem podatkowym
- Wstęp
- Zakres wyłączenia z kosztów
- Przykłady kar umownych i odszkodowań stanowiących koszty podatkowe
- Nieważna przyczyna wad i zwłoki
- Opóźnienie w wykonaniu świadczenia nie jest wadą
- Kary umowne i odszkodowania niezwiązane z uzyskaniem przychodu
- Kary umowne i odszkodowania ponoszone w celu minimalizacji strat
- Zatrzymane kaucje i wadia
- Odszkodowania na rzecz pracowników
- Inne odszkodowania za naruszenie przepisów prawa
- 1.9. Straty w majątku firmy
- 1.10. Hipotetyczne odsetki od kapitału własnego jako koszt podatnika CIT
- Wstęp
- Moment potrącenia i wysokość kosztu
- Jeden limit dla zysków ze wszystkich lat
- Limit dla poszczególnych spółek, a nie dla PGK
- Skutki zmiany stopy referencyjnej NBP w trzyletnim okresie
- Ustalenie wysokości kosztu w przypadku uzyskiwania dochodów zwolnionych
- Podział zysku po latach
- Konwersja wierzytelności nie jest wniesieniem dopłaty
- Przekazanie zysków na kapitał rezerwowy albo zapasowy
- Oprocentowane tylko zyski podatnika CIT
- Pokrycie straty bilansowej
- Skutki zwrotu dopłat i wypłaty zysku
- Umorzenie udziałów za wynagrodzeniem
- Przekształcenie w inną spółkę będącą podatnikiem CIT
- Klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania
- 1.11. Limitowane koszty finansowania dłużnego
- Wstęp
- Definicja kosztów finansowania dłużnego
- Przykłady kosztów finansowania dłużnego
- Długoterminowe projekty z zakresu infrastruktury publicznej
- Obowiązujące limity
- Potrącenie w kolejnych latach wyłączonej nadwyżki
- Przychody zwolnione z CIT a obowiązek stosowania limitu
- Co z dywidendami i przychodem z budynków
- Wyłączenie kosztów finansowania przeznaczonego na transakcje kapitałowe
- 1.12. Koszty poniesione na zakup udziałów i akcji spółek kapitałowych
- Wstęp
- Wydatki na nabycie udziałów lub akcji
- Koszty pośrednie związane z nabyciem udziałów lub akcji
- Koszty pożyczek i kredytów na zakup udziałów i akcji – przypisanie do źródła przychodów
- Alokacja kosztów
- Koszt zapłaty wynagrodzenia earn-out
- Transakcje debt push-down
- Wyłączenie z kosztów przy transakcjach kapitałowych z podmiotami powiązanymi
- Ulga konsolidacyjna
- 1.13. Wydatki na rzecz wspólników, członków zarządu i organów nadzorczych spółek będących podatnikami CIT
- 1.14. Wynagrodzenia i inne wydatki na rzecz pracowników i wykonawców cywilnoprawnych
- Wstęp
- Ujęcie wynagrodzeń za pracę – zasady memoriałowa i kasowa
- Składki ZUS od wynagrodzeń pracowniczych
- Wynagrodzenia i składki ZUS od umów cywilnoprawnych
- Wpłaty do PPK
- Wynagrodzenia zwiększające wartość początkową środka trwałego
- Premie i nagrody
- Moment rozliczenia wynagrodzeń i składek w kosztach w przypadku przejęcia zakładu pracy
- Alokacja kosztów pracowniczych do źródeł przychodów
- 1.15. Ustalanie wartości początkowej środków trwałych – wybrane problemy
- Wstęp
- Definicje ceny nabycia i kosztu wytworzenia
- Koszty finansowe
- Podatki i opłaty za korzystanie z nieruchomości podczas budowy
- Opłata przyłączeniowa
- Ekspertyzy techniczne i analizy prawne
- Likwidacja obiektów w celu budowy nowych środków trwałych
- Opłata legalizacyjna
- Koszty produkcji próbnej
- Ulepszenie a remont środka trwałego
- Istotny moment nabycia środka trwałego
- Zasada kontynuacji amortyzacji po przekształceniu
- 1.16. Indywidualne stawki amortyzacyjne – zasady stosowania
- 1.17. Transakcje gotówkowe, przelewy na rachunek spoza „białej listy” i z pominięciem podzielonej płatności – wyłączenia z kosztów podatkowych
- Wstęp
- Pozapieniężne formy regulowania zobowiązań
- Transakcje objęte wyłączeniami
- Jak ustalić jednorazową wartość transakcji
- Seria pojedynczych transakcji
- Umowy ramowe
- Umowy o świadczenia ciągłe
- Płatności bez pośrednictwa rachunku płatniczego
- Płatności przelewem na rachunek spoza Wykazu podatników VAT
- Płatności z pominięciem obowiązkowego MPP
- 1.18. Wydatki na samochody osobowe – ograniczenia kosztów podatkowych
- Wstęp
- Odpisy amortyzacyjne
- Koszty odpłatnego zbycia pojazdu
- Składki na ubezpieczenie samochodu
- Opłaty wynikające z umowy leasingu
- Wydatki na używanie samochodu
- Wydatki na używanie pojazdu stanowiącego własność podatnika – osoby fizycznej
- Zwrot pracownikom kosztów używania prywatnych samochodów
- Straty w samochodach i remonty powypadkowe
- 1.19. Wydatki na reprezentację, koszty reklamy i społecznej odpowiedzialności biznesu
- 1.20. Rozliczenie kosztów usług niematerialnych wyłączonych z kosztów podatkowych przed 2022 r. tylko online
- 1.21. Korygowanie przychodów i kosztów podatkowych tylko online
- Wstęp
- Moment korekty
- Błędy i oczywiste omyłki
- Korekta z innych przyczyn
- Korekta kosztów w przypadku korekty podatku od nieruchomości
- Korekta przychodów i kosztów podatnika, który padł ofiarą oszustwa
- Korekta kosztów bezpośrednich
- Rabat pośredni – korekta kosztów
- Korekty dotyczące majątku trwałego
- Kurs przeliczeniowy stosowany do faktur korygujących w walucie obcej
- Korekta spowodowana otrzymaniem/zwrotem dotacji
- Korekta kosztów kwalifikowanych objętych ulgą B+R
- Korekty po przekształceniach, podziałach i przejęciach podmiotów
- Korekta kosztów po otrzymaniu interpretacji, decyzji lub wyroku sądu w sprawie podatkowej
- 1.22. Różnice kursowe jako przychody i koszty podatkowe tylko online
- Wstęp
- Dwie metody
- Wybór i warunki stosowania metody bilansowej
- Ustalanie różnic kursowych metodą bilansową
- Różnice kursowe ustalane metodą podatkową
- Kurs waluty obcej
- Różnice kursowe transakcyjne
- Szczególne przypadki regulowania zobowiązań w walucie obcej
- Różnice kursowe od własnych środków pieniężnych
- Różnice kursowe od kredytów i pożyczek
- Kiedy nie powstają podatkowe różnice kursowe
- Rozliczenie zaliczki w walucie obcej
- Rozliczenie zagranicznych podróży służbowych
- Różnice kursowe wpływające na wartość początkową środków trwałych
- 1.23. Ulga na złe długi – prawa wierzyciela i obowiązki dłużnika
- 1.24. Ulga na produkcję próbną
- 1.25. Ulga na ekspansję
- Wstęp
- Definicja produktu
- Koszty poniesione w celu zwiększenia przychodów ze sprzedaży produktów
- Uczestnictwo w targach
- Koszty o charakterze promocyjno-informacyjnym
- Dostosowanie opakowań produktów
- Przygotowanie dokumentacji umożliwiającej sprzedaż produktów
- Przygotowanie dokumentacji ofertowej
- Wynagrodzenia pracowników podejmujących działania uprawniające do ulgi
- Związek między poniesionymi kosztami a zwiększeniem przychodu
- Odliczenie poniesionych kosztów
- Osiągnięcie lub wzrost przychodów
- 1.26. Ulgi konsolidacyjna i emisyjna tylko online
- 1.27. Ulga na wsparcie sportu, kultury i edukacji
- 1.28. Ulga na robotyzację
- 1.29. Ulga na działalność badawczo-rozwojową – wybrane problemy
- Wstęp
- Działalność badawczo-rozwojowa
- Obowiązek wyodrębnienia kosztów kwalifikowanych
- Odliczenie od podstawy opodatkowania
- Ulga B+R w podatkowej grupie kapitałowej
- Koszty kwalifikowane
- Wynagrodzenia za pracę
- Inne świadczenia pracownicze
- Odpisy amortyzacyjne
- Inne koszty kwalifikowane
- Ulga B+R u podatnika korzystającego z ulgi IP Box
- 1.30. Ulga na innowacyjnych pracowników
- Wstęp
- Istota ulgi
- Zmniejszenie aktywa z tytułu ulgi B+R
- Ogólny czas pracy
- Złożenie zeznania warunkuje ulgę
- Zaliczki za ostatni miesiąc roku
- Ulga odnawia się co roku
- Niewykorzystana ulga nie generuje nadpłaty
- Dotacje i autorskie koszty nie wpływają na prawo do ulgi
- Prawo do ulgi w przypadku działalności strefowej
- Ulga nie generuje przychodów
- Wykazywanie ulgi
- Zatrzymane zaliczki nie są zwrotem kosztów kwalifikowanych
- Zasady korzystania z ulgi – podsumowanie
- 1.31. Odliczenie straty z lat ubiegłych
- Wstęp
- Termin i wysokość przysługującego odliczenia
- Odliczenie w ramach źródeł przychodów
- Odliczenie straty z obrotu wirtualną walutą
- Straty z kwalifikowanych praw własności intelektualnej
- Dochód z niezrealizowanych zysków bez pomniejszenia o stratę
- Strata a ulga na złe długi
- Straty z działalności zwolnionej od podatku
- Odliczanie straty po przekształceniach
- Odliczenie straty przy podziale spółek
- Strata sprzed utworzenia PGK i w trakcie jej trwania
- Strata zagranicznego zakładu
- Nierozliczona strata a przejście na estoński CIT
- Strata z tytułu korekty wstępnej przed przejściem na estoński CIT
- 1.32. Wynagrodzenie płatnika z tytułu terminowego wpłacania podatków
2. Opodatkowanie dochodów z udziału w spółkach
- 2.1. Opodatkowanie zysku wypłacanego przez spółkę osobową będącą podatnikiem CIT
- Wstęp
- Wypłata zysku spółki kapitałowej i osobowej – podobne zasady opodatkowania
- Preferencja dla komplementariuszy
- Zwolnienie dla komandytariuszy
- Ogólne zwolnienie od CIT dywidend a wypłata zysku ze spółki osobowej
- Wypłata zysku wspólnikowi, którym jest inna spółka osobowa
- Wypłata zysku na rzecz podatnika zagranicznego
- 2.2. Wystąpienie wspólnika, zmniejszenie udziału kapitałowego oraz rozwiązanie spółki jawnej, partnerskiej i cywilnej
- 2.3. Opodatkowanie dochodów ze wspólnego przedsięwzięcia
- 2.4. Rozliczenie podatku dochodowego przez spółki nieruchomościowe – ograniczenia i obowiązki, odpowiedzialność za cudze zobowiązania tylko online
3. Szczególne zasady opodatkowania
- 3.1. Minimalny podatek dochodowy za 2026 r. tylko online
- 3.2. Zasady zapłaty podatku od przychodów z budynków tylko online
- 3.3. Rozliczenie daniny solidarnościowej przez podatników PIT w 2027 r. tylko online
4. Estoński CIT
- 4.1. Które spółki mogły w 2026 r. korzystać z estońskiego CIT
- Wstęp
- Katalog pozytywny
- Forma prawna prowadzonej działalności
- Skład wspólników
- Powiązania kapitałowe
- Limit udziału przychodów „pasywnych”
- Transakcje o znikomej wartości dodanej z podmiotami powiązanymi
- Kryterium zatrudnienia
- Zatrudnienie na umowę o pracę
- Zatrudnienie na podstawie innych umów
- Łagodniejsze kryteria dla spółek rozpoczynających działalność
- Preferencja dla małych podatników
- Sposób sporządzania sprawozdań finansowych
- Spełnienie wymogów formalnoprawnych
- Które spółki nie mogą korzystać z estońskiego CIT
- Podatnicy korzystający ze zwolnień dla działalności strefowej
- Podatnicy postawieni w stan upadłości lub likwidacji
- Podatnicy objęci restrukturyzacją
- Utrata prawa do ryczałtu
- Ponowny wybór ryczałtu
- 4.2. Podział wyniku finansowego spółki objętej estońskim CIT – obowiązki spółki jako podatnika i płatnika
- 4.3. Ukryte zyski, wydatki niezwiązane z działalnością i nieujawnione operacje gospodarcze jako dochody podatnika estońskiego CIT
- Wstęp
- Dochód z tytułu ukrytych zysków
- Związek z prawem do udziału w zysku
- Pożyczki
- Wydatki na reprezentację
- Wynagrodzenie z tytułu wystąpienia ze spółki lub zmniejszenia udziału
- Zysk przeznaczony na kapitał zakładowy
- Świadczenia niestanowiące ukrytych zysków
- Inne świadczenia budzące wątpliwości
- Dochód z tytułu wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą
- Samochody i inne składniki majątku
- Świadczenia na rzecz kontrahentów
- Świadczenia na rzecz pracowników i współpracowników
- Wpłaty na PFRON
- Wydatki o charakterze sankcyjnym
- Kary umowne i odszkodowania
- Niezawinione straty i niedobory magazynowe
- Wydatki na zakup obligacji, kryptowalut i pochodnych instrumentów finansowych
- Darowizny, wydatki na akcje charytatywne, koszty CSR, sponsoring
- Inne wydatki i koszty
- Kryteria oceny
- Dochód z nieujawnionych operacji gospodarczych
- Późniejsze ujawnienie przychodu lub kosztu
- Faktury otrzymane z opóźnieniem
- Sposoby zmniejszenia ryzyka podatkowego
- 4.4. Moment powstania dochodu z ukrytych zysków i wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą tylko online
5. JPK księgi rachunkowe
- 5.1. Obowiązek przesyłania ksiąg rachunkowych (JPK_CIT/JPK_PIT) – ramy prawne
- Wstęp
- Ustalenie obowiązku przesyłania ksiąg po raz pierwszy
- Obowiązek przesyłania plików JPK_V7M
- Zakres obowiązku
- Zobowiązane podmioty
- Zwolnienia
- Spółki niebędące osobami prawnymi
- Podatkowe grupy kapitałowe
- Przedsiębiorstwa z oddziałami samobilansującymi się
- Obowiązki osób zagranicznych
- Dwa lata podatkowe w jednym roku obrotowym
- JPK_CIT i JPK_PIT w razie zaprzestania działalności przed końcem roku
- 5.2. Dane, o które należy uzupełnić księgi rachunkowe podlegające przekazaniu w ramach JPK_CIT/JPK_PIT
- 5.3. Znaczniki podatkowe i węzeł RPD w JPK_KR_PD
- 5.4. Wartość informacyjna JPK_KR_PD