Model biznesowy w sprawozdaniu z działalności oraz sprawozdaniu zrównoważonego rozwoju

Model biznesowy, określany również mianem modelu biznesu (business model), jest pojęciem popularnym w komunikacji biznesowej, ale niejednoznacznym, często wiązanym z innowacjami i przeobrażeniami w podmiotach gospodarczych. Pojęcie to¹ zostało spopularyzowane w praktyce zarządzania i sprawozdawczości pod koniec lat 90. ubiegłego wieku wraz z boomem giełdowym w sektorze przedsiębiorstw internetowych. Przedstawianie w prospektach emisyjnych tych przedsiębiorstw „innowacyjnych” modeli biznesowych, wykorzystujących technologie internetowe, zachęciło wielu inwestorów giełdowych do zakupu akcji. Uwierzyli oni, że prowadzenie biznesu za pośrednictwem internetu jest gwarancją sukcesu, tymczasem wiele z tych firm miało wadliwe modele biznesowe. Ich wadliwość polegała najczęściej na tym, że nie kreowały rzeczywistej wartości dla klientów lub nie można było generować przychodów.

W praktyce oraz w teorii sprawozdawczości i zarządzania najczęściej spotyka się trzy sposoby rozumienia pojęcia modelu biznesowego² (patrz tabela 1).