1.7.Odszkodowania jako przychody podatkowe

Otrzymane odszkodowania za szkody w majątku firmy co do zasady – na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 12 updof – są traktowane jako przychody z działalności gospodarczej podatnika PIT. Natomiast na mocy art. 12 ust. 1 pkt 1 updop – jak każde inne otrzymane pieniądze i wartości pieniężne – są zaliczane do przychodów podatnika CIT, co potwierdził NSA w wyroku z 15.02.2022 r. (II FSK 1322/19). Według sądu na to, że ustawodawca uważa odszkodowanie za przychód, wskazują też zwolnienia podatkowe odnoszące się do takich przychodów. Przychodem podatkowym są również otrzymane od kontrahentów kary umowne.

Przychód z tytułu odszkodowań/kar umownych powstaje w momencie ich zapłaty (najczęściej wpływu na rachunek bankowy), co potwierdza interpretacja KIS z 19.03.2025 r. (0114-KDIP2-2.4010.35.2025.1.ASK): kara umowna ma związek z prowadzoną przez spółkę działalnością gospodarczą. Nie jest to jednak należność będąca konsekwencją wydania rzeczy, zbycia praw majątkowych ani wykonania usługi. Dlatego datę powstania przychodu z tego tytułu należy ustalić na podstawie art. 12 ust. 3e updop. Stosownie do tego przepisu (…) w przypadku otrzymania przychodu, do którego nie stosuje się przepisów odnoszących się do sprzedaży towarów, usług oraz zbycia prawa majątkowego, za datę powstania przychodu uważa się dzień otrzymania zapłaty.

Jednak w przypadku odszkodowań dla powstania przychodu nie zawsze konieczne jest, by pieniądze trafiły bezpośrednio do podatnika (poszkodowanego).