Koszty niewykorzystanych zdolności produkcyjnych
1. Wprowadzenie
Przemysł charakteryzuje się obecnie ciągłym wzrostem kapitałochłonności produkcji, wobec jej automatyzacji, robotyzacji, stosowania specjalistycznych maszyn i urządzeń, co pozwala zwiększać rozmiary produkcji, poprawiać jakość produktów, a zarazem obniżać koszty ich wytworzenia. Jednocześnie jednak rośnie bezwzględna suma i udział w kosztach wytworzenia kosztów amortyzacji oraz utrzymania (a zatem łącznie z obsługą) maszyn i urządzeń w gotowości produkcyjnej. Cechą tych kosztów jest ich stałość, tj. niezależność od rzeczywistej wielkości produkcji. Przypadają one na każdą jednostkę normalnych zdolności produkcyjnych stojących do dyspozycji w okresie.
Koszty stałe niewykorzystanych normalnych zdolności produkcyjnych (dalej koszty niewykorzystanych zdolności) to koszty, które się zmarnowały, gdyż ich poniesienie nie przyniosło efektu w postaci produktów. Nie powinny one zwiększać wartości wytworzonego w okresie zapasu produktów – wyrobów gotowych, półfabrykatów, wyrobów i usług w toku produkcji.
Zgodnie z art. 28 ust. 4a uor jednostka mikro i jednostka mała mogą przy obliczaniu kosztu wytworzenia produktu do kosztów bezpośrednich doliczyć koszty pośrednie związane z wytworzeniem tego produktu, niezależnie od poziomu wykorzystania zdolności produkcyjnych, przy czym ustalony w ten sposób koszt wytworzenia nie może być wyższy od możliwej do uzyskania ceny sprzedaży netto.
Dlatego uor (art. 28 ust. 3) i interpretacja jej postanowień w KSR 13 Koszt wytworzenia jako podstawa wyceny produktów (rozdz. 10 i 12) – podobnie jak MSR 2 – przewidują, że koszty wytworzenia zapasu produktów nie tylko nie mogą przewyższać możliwych do uzyskania za produkty cen sprzedaży netto, lecz także nie mogą zawierać kosztów niewykorzystanych zdolności produkcyjnych. Wymagają one wyłączenia i przeniesienia na konto 70-1 „Koszty sprzedanych produktów”, a jeżeli niewykorzystanie zdolności produkcyjnych jest rezultatem niespodziewanych zdarzeń (awaria maszyny, strajk, utrata stałego odbiorcy) – na konto 76-1 „Pozostałe koszty operacyjne”.
Ten rozdział pochodzi z publikacji
Zamknięcie roku 2026
Pełna treść jest dostępna dla osób, które kupiły wydanie papierowe z dostępem on-line albo sam dostęp on-line. Wybierz wariant i dokończ zamówienie na stronie publikacji – tam też wpiszesz kod rabatowy.
