Instrumenty finansowe w krajowych regulacjach rachunkowości (cz. XV) – prezentacja informacji w bilansie oraz rachunku zysków i strat

Poszczególne kategorie aktywów/zobowiązań finansowych, określone w rozporządzeniu MF z 17.11.2024 r. w sprawie uznawania i metod wyceny oraz ujawniania i prezentacji instrumentów finansowych (DzU poz. 1750; dalej: rozporządzenie), nie mają bezpośredniego odniesienia w pozycjach bilansu sporządzonego według wzoru z zał. nr 1 do uor. Wynika to przede wszystkim ze specyfiki przepisów szczegółowych rozporządzenia, które nakazuje klasyfikować instrumenty finansowe z perspektywy celu ich nabycia/utrzymywania oraz rodzaju aktywów/zobowiązań. Ponadto dla niektórych rodzajów instrumentów (np. instrumenty pochodne, certyfikaty inwestycyjne funduszy inwestycyjnych) zostały wprowadzone rozwiązania szczególne.

W bilansie sporządzonym zgodnie z zał. nr 1 do uor wprowadzono podział uwzględniający termin utrzymywania aktywów/zobowiązań przez jednostkę, a jednocześnie różnicujący aktywa/zobowiązania ze względu na ich rodzaj, który nie pokrywa się z klasyfikacją wynikającą z rozporządzenia.

Tabela 1 przedstawia pozycje bilansu, w których mogą być wykazywane instrumenty finansowe podlegające regulacjom rozporządzenia. Przypomnijmy, że np. akcje/ udziały w jednostkach podporządkowanych są wyłączone z zakresu rozporządzenia. Natomiast inne aktywa/zobowiązania finansowe powstałe w wyniku transakcji z jednostkami podporządkowanymi podlegają jego regulacjom, przy czym zazwyczaj są wyłączane przy sporządzaniu skonsolidowanego sprawozdania finansowego (są natomiast wykazywane w sprawozdaniu jednostkowym).