Sfinansowanie szkolenia dla kandydatów na pracowników – obowiązki płatnika PIT

W myśl art. 11 ust. 1 updof przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Kursanci z pewnością nie uzyskują przychodu ze stosunku pracy, o którym mowa w art. 12 ust. 1 updof. Nie uczestniczą w darmowym szkoleniu jako osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, a jedynie jako kandydaci na pracowników. Nie ma znaczenia, jak dla danego kandydata zakończy się proces rekrutacji (czy zostanie on zatrudniony). Na spółce nie ciążą więc obowiązki płatnika PIT wynikające z art. 32 ust. 2 updof.

Nie oznacza to jednak, że po stronie kursantów nie powstanie żaden przychód podatkowy, a spółka będzie całkowicie wolna od obowiązków w zakresie PIT.

Wśród źródeł przychodów wymienionych w updof znajdują się m.in. tzw. inne źródła, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 updof. W myśl art. 20 ust. 1 updof za przychody z innych źródeł uważa się w szczególności wymienione w tym przepisie przysporzenia, m.in. inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12–14 i art. 17.

Updof nie zawiera legalnej definicji nieodpłatnych świadczeń. NSA w uchwałach z 18.11.2002 r. (PPS 9/02) i 16.10.2006 r. (II FPS 1/06) uznał, że termin ten ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie przez jeden podmiot korzyści kosztem innego podmiotu, lub wszystkie zdarzenia prawne i gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, tj. niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku danej osobie prawnej, mające konkretny wymiar finansowy. W uchwale z 24.05.2010 r. (II FPS 1/10) NSA potwierdził, że ta definicja ma również zastosowanie na gruncie PIT.

Z kolei TK w wyroku z 8.07.2014 r. (K 7/13) uznał, że nieodpłatne świadczenia mogą być uznane za przychód tylko, gdy:

• zostały spełnione za zgodą podatnika (który skorzystał z nich w pełni dobrowolnie),
• zostały spełnione w jego interesie (a nie w interesie świadczeniodawcy) i przyniosły mu korzyść w postaci powiększenia aktywów lub uniknięcia wydatku, jaki musiałby ponieść,
• korzyść ta jest wymierna i przypisana indywidualnej osobie (nie jest dostępna dla wszystkich podmiotów).

Przywołany wyrok TK dotyczył wprawdzie świadczeń dla pracowników, jednak zawiera wskazówki interpretacyjne pomocne przy interpretacji pojęcia nieodpłatnych świadczeń kwalifikowanych jako przychody z „innych źródeł” (por. interpretacja KIS z 1.08.2024 r., 0115-KDIT2.4011.325.2024.1.MD).

W rozpatrywanym przypadku kandydaci na pracowników otrzymują od spółki świadczenie w postaci nieodpłatnego kursu (szkolenia). Korzystają z oferty spółki całkowicie dobrowolnie, więc pierwszy warunek uzyskania przez nich przychodu, sformułowany w wyroku TK, jest spełniony. Nie ulega również wątpliwości, że odnoszą z tego tytułu korzyść leżącą w ich interesie. Odbycie szkolenia to jeden z warunków zatrudnienia w spółce. W kontekście sytuacji służbowej i życiowej kandydata jest zatem celowe i przydatne. Osoba biorąca nieodpłatnie udział w kursie uzyskuje korzyść poprzez uniknięcie wydatku na takie szkolenie, kosztem spółki, która ponosi ekonomiczny ciężar korzyści kursanta (spełniona jest druga przesłanka). Niewątpliwie spełniony został także trzeci warunek – wymierność i indywidualizacja korzyści.

Ewentualne trudności w ustaleniu wartości świadczenia nie mogą być przy tym podstawą do uznania, że dana osoba go nie otrzymała – jest to tylko problem organizacyjny, możliwy do rozwiązania.

Na mocy art. 42a ust. 1 updof osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, dokonujące wypłaty należności lub świadczeń należących do przychodów z innych źródeł, od których nie mają obowiązku pobierania zaliczki na PIT lub zryczałtowanego podatku, są obowiązane sporządzić informację o wysokości przychodów (PIT-11) i przesłać ją podatnikowi oraz US właściwemu według miejsca zamieszkania podatnika. Nie dotyczy to jedynie dochodów (przychodów) zwolnionych z podatku oraz takich, od których zaniechano poboru podatku na podstawie przepisów Op.

Na spółce w związku z poniesieniem kosztów opisanego szkolenia będzie więc ciążyć obowiązek informacyjny polegający na sporządzeniu i przekazaniu informacji PIT-11.

Takie stanowisko ma potwierdzenie w interpretacji KIS z 27.07.2026 r. (0115-KDIT2.4011.378.2026.1.KC), a także w wyroku NSA z 18.02.2025 r. (II FSK 1562/24), w którym sąd wskazał, że sfinansowanie (…) kosztów szkolenia stanowi dla osób niebędących pracownikiem, tj. kandydatów do pracy na stanowisku kierowcy autobusu, przychód z innych źródeł w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 updof. Przychód ten powstanie zgodnie z art. 11 ust. 1 (…) w momencie otrzymania świadczenia. W konsekwencji na skarżącej ciąży obowiązek informacyjny, tj. sporządzenia i przekazania informacji PIT-11, zgodnie z (…) art. 42a ust. 1 updof.