Pierwszy barometr nastrojów polskiej księgowości

Marta Bartoszczyk
PR Lead w firmie e-file – twórcy rozwiązań e-pity, fillup, fillup k24 i firmly

Społeczność Księgowych (SK): Indeks Nastrojów Księgowych (INK) miał premierę podczas konferencji „Cyfrowy Księgowy 3.0.” To wspólny projekt e-file i Stowarzyszenia Księgowych w Polsce. Co stoi za tym badaniem?

Marta Bartoszczyk (MB): Badanie było nam potrzebne. Razem z SKwP postanowiliśmy wprowadzić wskaźnik, który pokazuje rzeczywisty nastrój branży – nie tylko liczby, ale doświadczenia księgowych. Dlatego stworzyliśmy cykliczny indeks. Indeks Nastrojów Księgowych (INK) to średnia pięciu obszarów: kondycji i perspektyw, pracochłonności, finansów i wynagrodzeń, gotowości technologicznej oraz dostępności kadr. Każdy z nich mówi nam coś innego o tym, jak się ma branża. Metodologia opiera się na wskaźnikach zbliżonych do PMI dla przemysłu. Skala biegnie od 0 do 100 punktów, gdzie 50 to punkt równowagi – miejsce, w którym nastroje się dzielą po połowie. Pierwsze badanie objęło 578 profesjonalistów z całej Polski, zarówno z małych biur, jak i dużych organizacji.

SK: Premierowy wynik to 38,3 pkt. Co mówi nam o polskiej księgowości?

MB: Pokazuje branżę pod presją. Rosnące obowiązki, zmiany przepisów, niedobór pracowników – to wszystko wpływa na wynik. Ale jeśli spojrzeć na poszczególne obszary, obraz jest bardziej zróżnicowany. Gotowość technologiczna to 64,6 pkt, czyli księgowi chcą inwestować w automatyzację i nowe narzędzia. Finanse i wynagrodzenia osiągnęły 53,5 pkt, czyli są powyżej równowagi. Natomiast kondycja i perspektywy to 40,2 pkt, pracochłonność zaledwie 21,1 pkt, a dostępność kadr zaledwie 11,9 pkt. To pokazuje realny problem: potencjał technologiczny jest, ale jednocześnie branża czuje się ogromnie zmęczona bieżącymi obowiązkami. Księgowi pokazują gotowość do zmian, ale presja bieżących obowiązków ich hamuje. Potrzebują wsparcia technologicznego i odciążenia.

SK: Najsłabiej wypadły kadry i pracochłonność. Jak te trudności przekładają się na codzienną pracę?

MB: To jest dużo bardziej skomplikowane, niż się wydaje. Księgowi nie tylko prowadzą ewidencję – coraz częściej pomagają klientom w kwestiach technicznych, organizacji procesów, interpretacji przepisów.

Presja czasu jest permanentna. Dr Małgorzata Kamieniecka, wiceprezes Zarządu Głównego SKwP, powiedziała to doskonale na scenie podczas „Cyfrowego Księgowego”: profesjonalna księgowość to strategiczny partner w zarządzaniu przedsiębiorstwem, a nie tylko koszt operacyjny. Tymczasem wyniki indeksu pokazują, że branża czuje się zmęczona i niedoceniana. To się musi zmienić.

SK: Jakie obowiązki regulacyjne budzą największe obawy?

MB: Ponad 80% badanych wskazało na JPK, a konkretnie mapowanie planów kont i znaczniki podatkowe. To zadania, które wymagają przygotowania nie tylko systemów, ale i procesów wewnętrznych w biurze. Wnioski z dyskusji podczas konferencji pokazują, że uwaga księgowych przesuwa się z kwestii technicznych na jakość danych, prawidłowość ewidencji i kwalifikację podatkową transakcji.

SK: Czy oznacza to, że wyzwania związane z KSeF nie kończą się na pozyskaniu faktury?

MB: Dokładnie. Trzeba wyraźnie rozdzielić obowiązki: co robi przedsiębiorstwo w obsłudze KSeF, a co należy do księgowości. Chodzi o prawidłowe ujęcie dokumentów, unikanie podwójnego fakturowania, ustalenie momentu ujęcia transakcji. To kluczowe, bo zakresy danych, które teraz trafiają do administracji, są coraz większe. Wymaga to coraz większej precyzji w przygotowaniu plików i rzetelności rozliczeń.

SK: Gotowość technologiczna jest najmocniejszą stroną branży. W jakie rozwiązania chcą inwestować księgowi?

MB: Księgowi chcą integracji, aby faktury płynęły automatycznie z systemów fakturowych do oprogramowania finansowego. Chcą uporządkowania obiegów dokumentów, zmniejszenia powtarzalnych czynności, porządku w komunikacji z klientami. Zuzanna Niełacna z fillup k24 mówiła to samo na warsztatach podczas „Cyfrowego Księgowego”: ograniczenie chaosu informacyjnego to klucz. Bo gdy wszystko płynie automatycznie i jest uporządkowane, księgowy wreszcie ma czas na analizę finansową i doradztwo dla biznesu.

SK: Jaki najważniejszy wniosek płynie z pierwszej edycji INK?

MB: Branża ma potencjał technologiczny, ale potrzebuje odciążenia w codziennej pracy. Niski wynik całego indeksu pokazuje, jak silnie obowiązki regulacyjne i problemy kadrowe wpływają na jej funkcjonowanie. Cyfryzacja może być istotnym wsparciem, jeśli towarzyszy jej uporządkowanie procesów i sprawna współpraca z klientami. Kolejne edycje INK pozwolą obserwować, jak zmienia się sytuacja księgowych.

Dziękujemy za rozmowę!