Jak liczyć 30-dniową niezdolność do pracy z powodu choroby, po której pracownik musi zrobić badania kontrolne

W przypadku niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą, pracownik podlega kontrolnym badaniom lekarskim w celu ustalenia zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku (art. 229 § 2 Kp). Pracodawca musi go wówczas skierować na wskazane badania (zał. nr 3a do rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z 30.05.1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy, tekst. jedn. DzU z 2023 r. poz. 607). Po wykonaniu badań kontrolnych zatrudniony ma obowiązek wykazania zdolności do pracy, przedstawiając odpowiednie orzeczenie o braku przeciwwskazań do świadczenia pracy na danym stanowisku (postanowienie SN z 17.02.2026 r., I PSK 79/26). W przeciwnym razie pracodawca nie może go dopuścić do pracy (art. 229 § 4 Kp).

Przepisy prawa pracy nie precyzują, czy okres niezdolności do pracy z powodu choroby dłuższy niż 30 dni, oznaczający, że pracodawca ma obowiązek wystawienia skierowania na kontrolne badania, musi mieć charakter ciągły i nieprzerwany, ani czy obejmuje jedną chorobę.

Orzecznictwo sądowe też nie poświęca tej kwestii specjalnej uwagi. Jak czytamy w wyroku SN z 17.01.2024 r. (I PSKP 37/23), pracownik, który był niezdolny do pracy przez okres dłuższy niż 30 dni, podlega kontrolnym badaniom lekarskim w celu ustalenia zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku. W świetle zaś wyroku SN z 7.08.2013 r. (SNO 16/23) obowiązek pracodawcy skierowania pracownika na badania wynikający z tej normy prawnej wiąże się z kwestią bezpieczeństwa i higieny pracy. Dopuszczenie do wykonywania pracy pracownika po długiej chorobie bez potwierdzenia zachowania zdolności do pracy byłoby obciążone ryzykiem z punktu widzenia bezpiecznego wykonywania pracy.

Z orzecznictwa wynika więc, że chodzi o niezdolność do pracy „chorobową”, ale niekoniecznie o tę samą chorobę. Przyjmuje się, że dni choroby orzeczonej bezpośrednio jedna po drugiej sumuje się w celu ustalenia 30-dniowego okresu. Zawsze jednak problemem jest przerwa w niezdolności do pracy przypadająca na niedzielę czy święto – jak w opisanym przypadku. Zakładając, że niedziela 5 lipca nie była dla pracownika dniem roboczym, należy – moim zdaniem – uznać, że stanowi nieistotną przerwę w jego niezdolności do pracy. Pracodawca powinien go zatem wysłać na badania kontrolne przed ewentualnym dopuszczeniem do świadczenia pracy.

Inaczej byłoby natomiast, gdyby pracownik stawił się do pracy zgodnie z grafikiem w niedzielę 5 lipca, przepracował wszystkie godziny, a następnie dostał zwolnienie lekarskie na okres od 6 do 12 lipca. Sobotnia praca przerwałaby wówczas bieg ponad 30-dniowej niezdolności do pracy i zakład pracy nie musiałby go kierować na badania kontrolne.