Zwolnienie z VAT usług najmu nieruchomości

Tomasz Krywan doradca podatkowy

Wynajem nieruchomości na cele mieszkaniowe może być objęty zwolnieniem z VAT przy spełnieniu wskazanych przez ustawodawcę warunków. Ich interpretacja w praktyce może sprawiać problem. Poniżej opisujemy problematyczne kwestie, z przywołaniem najnowszego orzecznictwa i interpretacji organów podatkowych.

Zwolnienie z VAT obejmujące świadczenie usług najmu nieruchomości na cele mieszkaniowe zostało określone w art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o VAT. Ma ono zastosowanie, jeżeli łącznie spełnione są 4 warunki:

  • IS – izba skarbowa
  • WSA – wojewódzki sąd administracyjny
  • NSA – Naczelny Sąd Administracyjny
  • KIS – Krajowa Informacja Skarbowa
  • przedmiotem najmu jest nieruchomość o charakterze mieszkalnym lub część nieruchomości,
  • umowa najmu jest zawarta na własny rachunek podatnika,
  • cel najmu nie jest inny niż mieszkaniowy; jak wyjaśniła IS w Katowicach w interpretacji z 14.09.2016 (ILPP3/4512-1-178/16-6/AW), celem innym niż mieszkaniowy jest np. cel krótkotrwałego pobytu o charakterze turystycznym bądź biznesowym. Takie cele realizowane są m.in. przez hotele, pensjonaty, pokoje do wynajęcia dla turystów bądź biznesmenów. Cel mieszkaniowy nie jest związany z chwilowym pobytem, ale z zamieszkaniem, więc stałym interesem życiowym osoby będącej najemcą nieruchomości o charakterze mieszkalnym,
  • usługa najmu nie jest usługą wymienioną w poz. 163 zał. nr 3 do ustawy o VAT (zob. art. 43 ust. 20, czyli usługą związaną z zakwaterowaniem klasyfikowaną na gruncie stosowanego dla celów VAT PKWiU z 2008 w dziale 55 (m.in. usługą wynajmu miejsc krótkotrwałego zakwaterowania – PKWiU 55.2).

Wynajem częściowo na cele mieszkaniowe

Warunkiem omawianego zwolnienia jest, aby nieruchomości o charakterze mieszkalnym/części nieruchomości były wynajęte wyłącznie na cele mieszkaniowe. Użycie w przepisie słowa „wyłącznie” oznacza, że wynajem nieruchomości choćby w minimalnej części na inne cele niż mieszkaniowe nie korzysta z tego zwolnienia.

Podatnik wynajął mieszkanie na cele mieszkaniowe, przy czym z umowy wynika, że jeden z pokoi ma być przeznaczony na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej przez najemcę (biuro). Wynajem całego mieszkania nie może być objęty zwolnieniem z VAT, lecz – o ile podatnik nie korzysta ze zwolnienia podmiotowego (z uwagi na obroty nieprzekraczające 200 tys. zł rocznie) – jest opodatkowany stawką 23% VAT.

Wykorzystywanie nieruchomości do innych celów

O uprawnieniu do stosowania omawianego zwolnienia decyduje cel najmu określony w umowie, a nie faktyczny sposób wykorzystywania nieruchomości o charakterze mieszkalnym/części nieruchomości przez najemcę. Powoduje to, że świadczenie usług najmu wyłącznie na cele mieszkaniowe jest zwolnione od VAT również wtedy, gdy najemca wykorzystuje przedmiot najmu niezgodnie z zawartą umową na inne cele (np. na prowadzenie działalności gospodarczej). Z drugiej strony świadczenie usług najmu na cele inne niż mieszkaniowe nie jest objęte zwolnieniem, nawet jeżeli najemca wykorzystuje przedmiot najmu niezgodnie z zawartą umową na cele mieszkaniowe.

Podatnik VAT prowadzi działalność w zakresie wynajmu lokali mieszkalnych i użytkowych. Okazało się, że jedno z mieszkań wynajętych wyłącznie na cele mieszkaniowe jest przez najemcę – niezgodnie z zawartą umową – wykorzystywane jako biuro. Mimo to świadczona usługa najmu tego mieszkania jest zwolniona z VAT.

Wynajem części nieruchomości

W art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o VAT mowa jest o „częściach nieruchomości”, a nie „częściach takich nieruchomości”. Powoduje to, że z omawianego zwolnienia korzystać może wynajem części nieruchomości o charakterze niemieszkalnym.

W posiadanym przez podatnika budynku magazynowym znajdują się pomieszczenia adaptowane na mieszkalne. Świadczenie usług najmu tych pomieszczeń wyłącznie na cele mieszkaniowe jest zwolnione od VAT.

Stosowanie zwolnienia przy podnajmie

Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o VAT zwolnione od VAT może być również świadczenie usług podnajmu (o ile spełnione są standardowe warunki tego zwolnienia), co potwierdzają organy podatkowe. Przykładowo w interpretacji IS w Bydgoszczy z 19.01.2016 (ITPP2/4512-1121/15/AD) czytamy: usługa najmu nieruchomości korzysta ze zwolnienia (...) pod warunkiem łącznego spełnienia przesłanek co do podmiotu, przedmiotu i celu takiej umowy. (...) Powyższe dotyczy zarówno umów najmu zawieranych pomiędzy wynajmującym a najemcą, jak również umów zawieranych z podmiotem trzecim, tj. w relacji wynajmujący – najemca – podnajemca (podobnie pismo KIS z 11.05.2018, 0111-KDIB3-1.4012.179.2018.1.ICz).

Podatnik wynajmuje mieszkania od właścicieli, a następnie podnajmuje je osobom trzecim wyłącznie na cele mieszkaniowe. Taki najem jest zwolniony z VAT na mocy art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o VAT.

Wynajem na cele mieszkaniowe pracowników najemcy

Jest kwestią sporną, czy zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o VAT, ma zastosowanie również do wynajmu nieruchomości przedsiębiorcom na cele mieszkaniowe ich pracowników.

Zdaniem organów podatkowych tak (np. interpretacje IS w Bydgoszczy z 25.07.2016, ITPP1/4512-462/16/JP, Warszawie z 7.11.2016, IPPP2/4512-643/16-4/JO, oraz KIS z 3.07.2017, 0112-KDIL2-3.4012.165.2017.1.AŻ). W pierwszym z ww. pism stwierdzono: art. 43 ust. 1 pkt 36 nie uzależnia zastosowania zwolnienia od rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej czy formy prawnej podmiotu świadczącego usługę, jak i od podmiotu nabywającego tę usługę. W konsekwencji (...) wynajem podmiotowi gospodarczemu lokalu mieszkalnego na cele mieszkaniowe jego pracownika będzie korzystać ze zwolnienia, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy.

Odmienne stanowisko w tej kwestii zajmują sądy administracyjne. Przykładowo WSA w Warszawie w wyroku z 11.02.2016 (III SA/Wa 473/15) uznał, że także w tym przypadku właściwa jest stawka 23% VAT. Tak też orzekł NSA w wyroku z 8.05.2018 (I FSK 1182/16), wskazując jednocześnie, że konsekwencją opodatkowania jest możliwość odliczenia VAT z faktury wystawionej przez wynajmującego.

Wynajem w cyklach dziennych lub tygodniowych

Omawianego zwolnienia nie stosuje się do usług wymienionych w poz. 163 zał. nr 3 do ustawy o VAT (zob. art. 43 ust. 20 tej ustawy) – związanych z zakwaterowaniem, klasyfikowanych w dziale 55 PKWiU z 2008, w tym usług krótkotrwałego zakwaterowania, czyli usług miejsc zakwaterowania świadczonych w cyklach dziennych lub tygodniowych. Są one klasyfikowane w grupowaniu PKWiU z 2008 o symbolu:

  • 55.10.10.0 – jeżeli są świadczone z obsługą,
  • 55.20.19.0 – jeżeli są świadczone bez obsługi.

W efekcie są opodatkowane stawką 8% VAT na podstawie art. 41 ust. 2 w zw. z poz. 163 zał. nr 3 i art. 146a pkt 2 ustawy o VAT (zob. interpretacje IS w Katowicach z 2.12.2016, 2461-IBPP2.4512.714.2016.2.WN, oraz KIS z 3.10.2017, 0112-KDIL1-1.4012.249.2017.1.RW).

Osoba fizyczna (czynny podatnik VAT) wynajmowała dotychczas mieszkanie na podstawie długoterminowych umów najmu. Zamierza zgłosić lokal do serwisu internetowego oferującego mieszkania na wynajem na kilka dni i rozpocząć świadczenie usług najmu krótkoterminowego. Nie będą one objęte zwolnieniem z VAT, lecz stawką 8%.

Wynajem nieruchomości w celu podnajmu

Nie ulega wątpliwości, że omawiane zwolnienie nie ma zastosowania, gdy mieszkanie jest wynajmowane w celu podnajmu przez najemcę w celach innych niż mieszkaniowe, jak również jeżeli umowa najmu nie określa celu podnajmu (zob. pismo KIS z 6.06.2017, 0114-KDIP1-2.4012.10.2017.1.PC). Zwolnienie nie wchodzi też w grę, jeżeli mieszkanie wynajęto w celu krótkoterminowego podnajmu przez najemcę, np. turystom (zastosowanie ma wówczas stawka 8% – zob. pisma KIS z 17.03.2017, 3063-ILPP1-1.4512.19.2017.3.MJ, i 1.12.2017, 0111-KDIB3-1.4012.559.2017.2.WN).

Jeżeli natomiast mieszkanie jest wynajmowane w celu długoterminowego podnajmu przez najemcę wyłącznie na cele mieszkaniowe, to z wyjaśnień organów podatkowych wynika, że taki wynajem może być objęty zwolnieniem (np. interpretacje IS w Poznaniu z 22.01.2016, ILPP5/4512-1-301/15-2/WB, KIS z 31.01.2017, 1462-IPPP2.4512.970.2016.1.KOM, 2.06.2017, 0112-KDIL2-1.4012.98.2017.1.SS, oraz 5.01.2018, 0114-KDIP1-2.4012.587.2017.1.IG). W ostatnim w ww. pism czytamy: wnioskodawca wskazał, iż będzie świadczył usługi w zakresie wynajmowania lub dzierżawienia nieruchomości o charakterze mieszkalnym lub części nieruchomości na własny rachunek, wyłącznie na cele mieszkaniowe. W tym celu wnioskodawca zawrze z innym podmiotem umowy odpłatnego użytkowania lub dzierżawy nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, w celu podnajmowania lokali o charakterze wyłącznie mieszkalnym, osobom fizycznym jedynie w celach mieszkaniowych. (...) Należy stwierdzić, iż w przedmiotowej sprawie będą spełnione przesłanki, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy. Zatem przedmiotowy wynajem (dzierżawa) przez wnioskodawcę lokali mieszkalnych na cele mieszkaniowe na własny rachunek korzysta ze zwolnienia z opodatkowania VAT.

Zastrzec jednak należy, że NSA w wyroku z 4.10.2017 (I FSK 501/16) zajął odmienne stanowisko: z punktu widzenia analizowanego zwolnienia istotny jest (...) sposób rozporządzania mieniem przez usługobiorcę, który musi realizować jego własne cele mieszkaniowe (...). Z literalnego brzmienia powołanego przepisu [art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o VAT – przyp. aut.] wynika bowiem, że to beneficjent świadczenia korzystającego ze zwolnienia (w tym wypadku spółka) musi zaspokoić własne „cele mieszkaniowe”, a nie podmioty, które w ogóle nie biorą udziału w rozpatrywanej czynności, lecz pojawiają się dopiero w dalszej perspektywie, na kolejnym etapie obrotu.

Osoba fizyczna (czynny podatnik VAT) mieszka w Koszalinie. Odziedziczyła mieszkanie we Wrocławiu. Zdecydowała się wynająć je firmie prowadzącej działalność w zakresie podnajmu mieszkań, przy czym umowa najmu precyzuje, że mieszkanie będzie mogło być podnajmowane wyłącznie na cele mieszkaniowe. W świetle stanowiska organów podatkowych usługa najmu świadczona przez osobę fizyczną będzie zwolniona od VAT. Natomiast w świetle ww. wyroku NSA będzie objęta stawką 23%.

Strony umowy najmu powinny wystąpić do dyrektora KIS o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów, która ochroni je przed skutkami zastosowania niewłaściwej stawki.

Wynajem pomieszczeń gospodarczych

Omawiane zwolnienie obejmuje również wynajem pomieszczeń gospodarczych (np. piwnic), o ile są przeznaczone na cele związane z zaspokajaniem potrzeb mieszkaniowych (zob. interpretacje: IS w Łodzi z 16.07.2015, IPTPP1/4512-327/15-2/AK, i Bydgoszczy z 12.01.2017, 0461-ITPP1.4512.863.2016.1.EA, oraz KIS z 5.04.2017, 0112-KDIL2-1.4012.6.2017.1.SS). W ostatnim z ww. pism czytamy: usługi polegające na udostępnianiu na podstawie umowy najmu dodatkowych pomieszczeń, w których znajdowały się poprzednio pralnie, suszarnie, zsypy, schowki oraz inne wolne pomieszczenia (pomieszczenia gospodarcze) w częściach wspólnych budynków mieszkalnych, jeżeli najem ma związek z zaspokajaniem potrzeb mieszkaniowych, spełniają przesłanki do objęcia ich zwolnieniem od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy.

Spółdzielnia mieszkaniowa posiada pomieszczenia, w których znajdowały się poprzednio pralnie, suszarnie oraz inne wolne pomieszczenia (pomieszczenia gospodarcze) w częściach wspólnych budynków mieszkalnych. Spółdzielnia wynajmuje niektóre z tych pomieszczeń użytkownikom mieszkań, wyłącznie na cele mieszkaniowe (użytkownicy przechowują w nich materiały, przedmioty użytkowe lub produkty żywnościowe). Wynajem ten jest zwolniony od VAT.

Wynajem mieszkania wraz z garażem

Omawiane zwolnienie nie obejmuje wynajmu garaży oraz miejsc postojowych (także połączonego z wynajmem lokali mieszkalnych na cele mieszkaniowe).

Jak czytamy w interpretacji IS w Warszawie z 10.04.2014 (IPPP1/443-156/14-3/AS), w przypadku zawarcia umów, których przedmiotem będzie wynajem łącznie lokalu mieszkalnego oraz miejsca postojowego bądź garażu, wnioskodawca będzie miał prawo do zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy jedynie do usługi wynajmu lokalu mieszkalnego. Zwolnienie nie będzie miało zastosowania w stosunku do miejsca postojowego i garażu.

W przypadku świadczenia usług wynajmu miejsca postojowego i garażu nie jest spełniona przesłanka stanowiąca o charakterze wynajmowanej nieruchomości. Hala garażowa, w której znajduje się miejsce postojowe bądź garaż, nie jest lokalem o charakterze mieszkalnym, lecz lokalem o charakterze użytkowym, służącym co do zasady do przechowywania pojazdu. Hala garażowa nie stanowi również pomieszczenia pomocniczego oraz gospodarczego służącego zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych. Wynajem miejsca parkingowego i garażu należy zatem opodatkować stawką podatku VAT w wysokości 23%, na podstawie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy.

Dotyczy to nie tylko sytuacji, gdy wynajmowany jest garaż wyodrębniony jako lokal garażowy, ale także gdy garaż objęty jest jedną księgą wieczystą z wynajmowanym lokalem mieszkalnym. Takiego właśnie przypadku dotyczył wyrok WSA w Bydgoszczy z 23.09.2014 (I SA/Bd 812/14), w którym czytamy: garaże, mimo że mogą stanowić pomieszczenia przynależne, nie są lokalami mieszkalnymi, co wynika z cech, jakie garaż posiada. (...) Użyte przez ustawodawcę sformułowanie „wyłącznie” w sposób oczywisty wskazuje, że zwolnienie dotyczy tylko tych nieruchomości, które są wynajmowane na cele mieszkaniowe. Należy zatem stwierdzić, że skoro garaż nie spełnia celów mieszkaniowych, to wraz z innymi lokalami użytkowymi objęty jest stawką podstawową 23%.

Podatnik zamierza wynająć (wyłącznie na cele mieszkalne) mieszkanie wraz z miejscem postojowym. Wynajem będzie częściowo zwolniony od VAT (w części dotyczącej mieszkania), częściowo zaś opodatkowany VAT wg stawki podstawowej 23%. Wskazane jest zatem wyodrębnienie w umowie najmu części czynszu najmu przypadających na wynajem mieszkania i garażu.

Stosowanie zwolnienia do opłat dodatkowych

Podstawą opodatkowania VAT jest co do zasady wszystko, co stanowi zapłatę, którą usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od usługobiorcy lub osoby trzeciej (art. 29a ust. 1 ustawy o VAT). Jak jednocześnie stanowi art. 29a ust. 6 pkt 2 ustawy o VAT, podstawa opodatkowania obejmuje koszty dodatkowe (np. prowizje, ubezpieczenia) pobierane przez usługodawcę od usługobiorcy.

W świetle tych przepisów podstawę opodatkowania usług najmu stanowi nie tylko czynsz najmu, ale również wszelkie inne kwoty, którymi wynajmujący obciąża najemcę. Zwolnienie od VAT obejmuje całą podstawę opodatkowania usług najmu, w tym kwoty dodatkowe, o których mowa (np. równowartość podatku od nieruchomości czy kosztów ubezpieczenia mieszkania).

Mieszczą się w niej w szczególności obciążające najemcę koszty opłat, które nie mogą być refakturowane (np. podatku od nieruchomości czy za wywóz śmieci). Jak czytamy w interpretacji IS w Bydgoszczy z 2.01.2017 (0461-ITPP1.4512.813.2016.1.MS), zobowiązanie do uiszczania opłat z tytułu wywozu nieczystości ciąży na właścicielu nieruchomości i nie może być w drodze umowy przeniesione na użytkownika nieruchomości (np. najemcę) ze skutkiem zwalniającym właściciela z obowiązku jej zapłaty. Zatem podmiotem zobowiązanym do uiszczenia opłaty za wywóz nieczystości jest właściciel nieruchomości.

Zatem, o ile właściciel nieruchomości „przerzuca” koszt opłaty za odbiór nieczystości na użytkownika mieszkania, wówczas koszt ten (opłata) stanowi nieodłączny element świadczenia wykonywanego przez najemcę na rzecz użytkownika mieszkania (element cenotwórczy). Tak więc opłata ta powinna być traktowana jako jedna usługa ze świadczeniem głównym (tj. koszt ten stanowi wtedy wraz z czynszem zapłatę za jedno kompleksowe świadczenie), która korzysta ze zwolnienia od podatku VAT.

Podobnie może być w przypadku obciążania najemców kosztami mediów, jeżeli ich odsprzedaż nie podlega odrębnemu opodatkowaniu (zob. np. interpretacja KIS z 22.03.2017, 2461-IBPP1-4512.76.2017.1.RW). Najczęściej jednak obciążanie najemców kosztami mediów podlega odrębnemu opodatkowaniu VAT wg stawek właściwych dla mediów (a więc nie ma tu zastosowania zwolnienie od VAT).

Jak czytamy w interpretacji KIS z 17.04.2018 (0114-KDIP4.4012.57.20182.AKO), gmina otrzymuje faktury od dostawców mediów, które to media później są odsprzedawane najemcom (i dokumentowane fakturami). W sytuacjach, gdy obciążenie najemców za dostawę mediów w postaci zużytej wody, energii elektrycznej czy energii cieplnej następuje w oparciu o wskazania liczników – a więc gdy faktyczne wydzielenie i oddzielne rozliczenie mediów obiektywnie odzwierciedla ich zużycie – wówczas należy traktować je jako odrębne i niezależne od usług najmu świadczenie. Wobec tego brak jest podstaw do traktowania opłat za ww. media jako elementu kalkulacyjnego opłaty czynszowej usług najmu. Skoro opłaty te stanowią odrębne od najmu należności, wnioskodawca, przenosząc koszty tych należności za zużyte media, winien opodatkować je odpowiednio stawkami VAT właściwymi dla danego świadczenia.

Umowa z najemcą X przewiduje, że jest on zobowiązany do zapłaty miesięcznego czynszu najmu mieszkania w kwocie 1800 zł, przy czym kwota ta obejmuje również koszty zużycia mediów (energia elektryczna oraz gaz). W takim przypadku zwolnienie od VAT obejmuje kwotę 1800 zł.

Umowa z najemcą Y przewiduje, że jest on zobowiązany do zapłaty miesięcznego czynszu najmu mieszkania w kwocie 1300 zł oraz ponoszenia kosztów mediów (energia elektryczna oraz gaz) na podstawie wystawianych mu refaktur. Zwolnienie od VAT obejmuje tylko kwotę 1300 zł.

Zwolnienie z VAT a rozliczenia u czynnego podatnika

Jeżeli usługi zwolnione od VAT na mocy art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o VAT świadczy czynny podatnik VAT, to ma on obowiązek wykazywać je w ewidencji VAT oraz plikach JPK_VAT (w poz. K_10), jak również w poz. 10 deklaracji VAT-7/VAT-7K.

Dotyczy to również „prywatnego” wynajmu (np. mieszkań). Na potrzeby VAT obowiązuje bowiem szersza od „zwykłej” definicja działalności gospodarczej – obejmuje ona również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wnip w sposób ciągły dla celów zarobkowych (art. 15 ust. 2 ustawy o VAT). Powoduje to, że działalnością gospodarczą w rozumieniu VAT jest m.in. wynajmowanie i wydzierżawianie przez osoby fizyczne składników prywatnego majątku (zob. interpretacje KIS z 29.09.2017, 0111-KDIB3-1.4012.536.2017.2.AB, i 9.11.2017, 0112-KDIL2-3.4012.397.2017.2.ZD). W konsekwencji również „prywatny” najem podlega VAT.

Podatnikom nie przysługuje prawo do odliczenia VAT naliczonego przy zakupach towarów i usług wykorzystywanych do świadczenia usług zwolnionych od VAT. Natomiast od zakupów służących jednocześnie czynnościom zwolnionym i opodatkowanym prawo do odliczenia przysługuje tylko w określonej proporcji (na zasadach uregulowanych w art. 90 ustawy o VAT).

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:
Temat: „VAT”
VAT

Paragon z NIP jako faktura uproszczona – objaśnienia MF

Sprzedawca musi odmówić kupującemu wystawienia faktury standardowej, jeśli udokumentuje sprzedaż na kwotę nieprzekraczającą 450 zł (lub 100 euro) paragonem fiskalnym zawierającym numer NIP nabywcy. Jedna sprzedaż nie może bowiem być dokumentowana dwoma fakturami (uproszczoną – paragonem z NIP, oraz standardową).

Potwierdził to MF w objaśnieniach podatkowych z 16.10.2020 Paragony fiskalne uznane za faktury uproszczone. Wskazał też m.in., w jaki sposób korygować takie faktury.

VAT

Oznaczenia stosowane w ewidencji VAT i nowym pliku JPK_VAT

Od 1.10.2020 r. obowiązują przepisy dotyczące tzw. nowego pliku JPK_VAT – z częścią ewidencyjną i deklaracyjną. Zanim jeszcze na dobre weszły w życie (pierwsze nowe pliki JPK będą przesyłane w listopadzie), już budzą wiele wątpliwości. Głównie dotyczą one wymogu stosowania specjalnych kodów grup towarów i świadczenia usług, oznaczenia transakcji (procedur) oraz dokumentów. Nowe oznaczenia powinny się znaleźć w październikowej ewidencji VAT.

Począwszy od rozliczenia za październik 2020 r. podatnicy obowiązani są przesyłać nowy dokument elektroniczny wspólny dla deklaracji VAT i ewidencji VAT – zmodyfikowany plik JPK_VAT.

Podatki i prawo gospodarcze

Stosowanie stawki VAT wynikającej z WIS otrzymanej przez kontrahenta

Jesteśmy dystrybutorem towarów produkowanych przez spółkę X. Wystąpiła ona o wiążące informacje stawkowe (WIS) dotyczące produkowanych towarów i po ich otrzymaniu przedstawiła nam te decyzje.
Czy w tej sytuacji możemy mieć pewność co do stawki VAT stosowanej przy sprzedaży przez nas towarów, których dotyczą WIS? Czy raczej powinniśmy wystąpić o własne WIS?

Podatnicy chcący ustalić stawkę VAT dla danego towaru lub usługi (bądź upewnić się co do prawidłowości stosowanej stawki) mogą występować o wydanie WIS (na podstawie art. 42a i nast. ustawy o VAT). Jest to najpewniejszy i najbezpieczniejszy sposób ustalenia stawki VAT, gdyż podatnikom, którzy uzyskali WIS, przysługuje ochrona podobna do przysługującej podmiotom, które uzyskały interpretację indywidualną (art. 42c ust. 1 ustawy o VAT).

Podatki i prawo gospodarcze

Zwrot zagranicznemu usługodawcy kosztów dojazdu – import usług

Spółka zleciła naprawę urządzenia niemieckiej firmie. Po wykonaniu usługi przez przysłanych przez nią serwisantów wystawiła spółce dwie faktury – za robociznę i dojazd.
Jak dla celów VAT potraktować obciążenie kosztami dojazdu?
Rozliczenia

Nowy plik JPK_VAT od października 2020

Za okresy od 1.10.2020 czynni podatnicy VAT będą składać nowe pliki JPK_VAT, które zastąpią wysyłane oddzielnie deklaracje VAT-7 lub VAT-7K (z załącznikami) i informację JPK_VAT.

Przypomnijmy, że nowy JPK_VAT składa się z dwóch części – ewidencyjnej i deklaracyjnej – wysyłanych łącznie w postaci jednego pliku. Obejmuje:

Rozliczenia

Bezpłatne narzędzia do generowania i wysyłania nowego JPK_VAT

Ministerstwo Finansów udostępni nową wersję aplikacji e-mikrofirma oraz interaktywny formularz do samodzielnego wypełnienia i wysłania plików JPK_VAT (z częścią ewidencyjną i deklaracyjną). Mają one pomóc najmniejszym przedsiębiorcom w wywiązaniu się z nowych obowiązków nałożonych od 1.10.2020.

Jak poinformowano na stronie internetowej resortu finansów, formularz interaktywny – którego nowa wersja jest dostępna na stronie internetowej www.podatki.gov.pl – umożliwi przygotowanie i wysyłanie nowego JPK_VAT z deklaracją w dwóch wariantach – dla podatników rozliczających się miesięcznie (JPK_V7M) i kwartalnie (JPK_V7K). Jest to proste w obsłudze narzędzie webowe, które zastąpiło dotychczasowy plik w formacie CSV. Mogą z niego korzystać także podatnicy obsługujący kontrahentów zagranicznych.

Temat miesiąca

Likwidacja działalności – konsekwencje w VAT

Prowadzący działalność gospodarczą – niezależnie od jej formy (firma jednoosobowa, spółka osobowa czy kapitałowa) – mogą stanąć przed koniecznością jej zakończenia. Zanim jednak ustanie byt prawny przedsiębiorcy, musi on dopełnić wielu formalności wobec fiskusa i rozliczyć się z podatków.

Dla podatników VAT zakres wielu obowiązków „likwidacyjnych” jest taki sam, bez względu na to, czy likwidowana firma była prowadzona jednoosobowo, w formie spółki cywilnej, handlowej spółki osobowej, czy spółki kapitałowej. Do tych obowiązków należy m.in. zakończenie pracy kasy rejestrującej w trybie fiskalnym, zwrot odliczonej ulgi na zakup kasy używanej krócej niż 3 lata, a także złożenie formularza VAT-Z.

VAT

Otrzymywanie płatności w systemie PayPal a rejestracja dla celów VAT UE

Indywidualny przedsiębiorca świadczy przez internet usługi na rzecz osób fizycznych z całego świata. Korzysta przy tym ze zwolnienia podmiotowego – dla podatników VAT wykazujących sprzedaż nieprzekraczającą 200 tys. zł rocznie. Od pewnego czasu płatność za usługi otrzymuje za pośrednictwem systemu PayPal, stworzonego przez spółkę z Luksemburga.
Czy korzystanie z PayPal jest równoznaczne z importem usług i wymaga rejestracji dla celów VAT UE? Jeżeli tak, to czy rejestracja ta nie jest przeszkodą do dalszego stosowania zwolnienia podmiotowego z VAT?

Korzystanie z systemu PayPal jest równoznaczne z importem usług płatniczych. Zważywszy, że usługodawcą jest spółka z Luksemburga, nie ma wątpliwości, że polski przedsiębiorca, który z tego systemu korzysta, powinien się zarejestrować dla celów VAT UE (tj. uzyskać numer NIP UE). Jednocześnie taka rejestracja nie oznacza, że utraci on prawo do zwolnienia podmiotowego dla podatników o sprzedaży nieprzekraczającej 200 tys. zł.

VAT

Usługa na rzecz zagranicznego przedsiębiorcy świadczona przez podatnika zwolnionego z VAT

Indywidualny przedsiębiorca od kilku lat świadczy usługi szkoleniowe przez internet. Nie są one objęte żadnym zwolnieniem przedmiotowym, przewidzianym w ustawie o VAT. Przedsiębiorca korzysta ze zwolnienia podmiotowego dla podatników o sprzedaży nieprzekraczającej 200 tys. zł rocznie. W IV kwartale 2020 zamierza wykonać usługę na rzecz przedsiębiorcy z innego kraju UE.
Czy wynagrodzenie za nią będzie brane pod uwagę przy ustalaniu, czy doszło do przekroczenia limitu 200 tys. zł?

Wynagrodzenie za usługę na rzecz przedsiębiorcy z innego kraju UE nie wpłynie na wartość sprzedaży uwzględnianej przy ocenie, czy doszło do przekroczenia limitu 200 tys. zł rocznie. Limit ten wynika z art. 113 ust. 1 ustawy o VAT (podatnicy rozpoczynający działalność gospodarczą w trakcie roku powinni wziąć dodatkowo pod uwagę art. 113 ust. 9). Przepis ten stanowi, że ze zwolnienia podmiotowego mogą korzystać podatnicy, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 200 tys. zł.

VAT

Opłaty za autostrady a import usług

W trakcie zagranicznych podróży służbowych przedsiębiorca ponosi opłaty za przejazdy autostradami.
Czy w związku z tym powinien wykazywać import usług?

Import usług to świadczenie usług, z tytułu których podatnikiem jest usługobiorca (art. 2 pkt 9 ustawy o VAT). Mamy z nim do czynienia, gdy podatnik posiadający siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Polski nabywa usługi od podatnika nieposiadającego tu siedziby działalności gospodarczej ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej (art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT).

VAT

Oznaczanie w nowym pliku JPK_VAT części zużywanych do naprawy samochodów

Przedsiębiorca prowadzi serwis samochodowy. W fakturach za naprawę w jednej pozycji wykazuje robociznę, zaś w pozostałych pozycjach – zużyte do naprawy części.
Czy pozycje dotyczące części samochodowych w nowym pliku JPK_VAT powinny być oznaczone symbolem GTU_07?

Od 1.10.2020 obowiązuje rozporządzenie Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z 15.10.2019 w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług (DzU poz. 1988). W § 10 ust. 3 przewiduje m.in. obowiązek wykazywania w ewidencji VAT oznaczeń dotyczących niektórych towarów i usług (tzw. oznaczenia grup towarów i usług – GTU). Analogiczne oznaczenia wykazywane będą w nowym pliku JPK_VAT.

Kasy rejestrujące

Bez napiwku na paragonie fiskalnym

Dobrowolny napiwek wręczony przez klienta osobie dostarczającej posiłki na wynos nie podlega ewidencji w kasie rejestrującej.

Potwierdza to interpretacja KIS z 24.08.2020 (0114-KDIP1-3.4012.385.2020.1.MT).

Kasy rejestrujące

Udokumentowanie fakturą sprzedaży paragonowej na rzecz spółki z o.o. w organizacji

Przedsiębiorca prowadzący sklep biurowy dokonał sprzedaży udokumentowanej paragonem bez NIP nabywcy. Po kilku dniach nabywca zgłosił się do niego z prośbą o wystawienie do tego paragonu faktury dla spółki z o.o. w organizacji.
Czy można wystawić taką fakturę?

Nie. Działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT jest również działalność przygotowawcza, tj. czynności (w tym zakupy) dokonywane w celu i z zamiarem rozpoczęcia przyszłej działalności gospodarczej (zob. np. wyrok TSUE z 14.02.1985, C-268/83). Oznacza to, że spółki z o.o. w organizacji są podatnikami VAT, a w konsekwencji sprzedaż na ich rzecz powinna być dokumentowana fakturami (a nie paragonami).

VAT

Darowizny na przeciwdziałanie epidemii nadal bez VAT, niższy podatek na niektóre towary

Czasowe stosowanie stawki 0% do darowizn wyrobów medycznych, farmaceutycznych i środków ochrony zostało wydłużone do dnia odwołania stanu epidemii koronawirusa. Rozszerzono też listę towarów objętych 8% stawką VAT.

Nastąpiło to rozporządzeniem MF z 28.08.2020 zmieniającym rozporządzenie w sprawie towarów i usług, dla których obniża się stawkę podatku od towarów i usług, oraz warunków stosowania stawek obniżonych (poz. 1487), które weszło w życie 31.08.2020.

Temat miesiąca

Świadczenia dla pracowników i zleceniobiorców mogą mieć różne skutki podatkowe

W wielu przepisach – również antykryzysowych – zleceniobiorcy są traktowani na równi z pracownikami. Nie zawsze natomiast skutki zatrudnienia tych osób są identycznie interpretowane przez organy podatkowe. Dotyczy to zarówno kosztów uzyskania przychodów, jak i podstawy opodatkowania VAT.

Kp reguluje prawa i obowiązki pracowników i pracodawców (art. 1). Pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę (art. 2). Niektóre ustawy pozwalają jednak traktować zleceniobiorców na równi z pracownikami, uznając jednych i drugich za osoby wykonujące pracę zarobkową (np. ustawa o związkach zawodowych).

VAT

Opłata za anulowanie rezerwacji – czy podlega VAT

Spółka prowadzi działalność w zakresie zapewniania miejsc krótkoterminowego zakwaterowania. Klienci rezerwują wybrany przez siebie pokój lub apartament w określonym terminie, uiszczając na jej rzecz zaliczkę albo podając dane karty kredytowej lub płatniczej bądź dane do płatności wirtualnej, niezbędne do obciążenia stosowną kwotą. Zdarza się, że klienci rezygnują z rezerwacji lub jest ona anulowana przez spółkę, bo klient nie stawia się w określonym terminie w recepcji. Na opłatę za zbyt późne anulowanie rezerwacji/rezygnację z usługi zakwaterowania wystawiana jest nota księgowa (obciążeniowa).
Czy prawidłowo? Czy może opłaty te powinny być opodatkowane VAT i dokumentowane fakturą?

VAT podlega m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT).

VAT

Konsultacje dietetyczne on-line zwolnione z VAT

Magister dietetyki od 2019 prowadzi działalność gospodarczą (PKD 86.90.E – pozostała działalność w zakresie opieki zdrowotnej, gdzie indziej niesklasyfikowana). Od maja 2020 w związku z przedłużająca się epidemią COVID-19 rozpoczął udzielanie konsultacji dietetycznych za pośrednictwem internetu. Klientami są osoby z problemami zdrowotnymi (m.in. cukrzyca, niedoczynność tarczycy, zaburzenia odżywiania), a także chcące poprawić własne nawyki żywieniowe, a w efekcie stan zdrowia. Każda konsultacja jest udzielana konkretnemu pacjentowi na podstawie indywidualnego wywiadu medycznego przeprowadzonego on-line, polegającego na uzyskaniu od niego wszelkich niezbędnych informacji o stanie zdrowia. Następnie dietetyk opracowuje dla tego pacjenta dietę. Konsultacje odbywają się za pomocą czatu tekstowego, drogą e-mailową, w formie rozmowy lub wideorozmowy. Pacjent ma do wyboru albo jednorazową konsultację on-line, albo stałą opiekę medyczną na wybrany okres.
Czy te usługi podatnik prawidłowo traktuje jako zwolnione z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c ustawy o VAT?

Przywołany przepis zwalnia od podatku usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, świadczone w ramach wykonywania zawodów medycznych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z 15.04.2011 o działalności leczniczej (tekst jedn. DzU z 2020 poz. 295).

VAT

Import towarów – zasady rozliczenia VAT

W artykule omówiono zasady opodatkowania VAT importu towarów – ze szczególnym uwzględnieniem zmian obowiązujących od 1.07.2020 i 1.10.2020 r.

Importem towarów w rozumieniu przepisów o VAT jest przywóz towarów z terytorium państwa trzeciego na terytorium UE (art. 2 pkt 7 ustawy o VAT). Zatem do importu towarów dochodzi, jeżeli łącznie spełnione są dwie przesłanki:

  • towary zostały przywiezione z terytorium państwa trzeciego (w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy o VAT); nie stanowi zatem importu towarów przywóz towarów z terytoriów innych państw UE,
  • towary zostały przywiezione na terytorium UE (w rozumieniu art. 2 pkt 3 ustawy o VAT); nie stanowi zatem importu towarów przywóz towarów z terytorium państwa trzeciego na terytorium nienależące do UE.
Rachunkowość

Ujęcie darowizny w księgach darczyńcy

Spółka komandytowa (sp.k.) przekazała nieodpłatnie Klubowi Sportowemu będącemu stowarzyszeniem zarejestrowanym w KRS, ale nie organizacją pożytku publicznego, wyprodukowane przez siebie krzesła.
Jak w księgach sp.k. ująć tę darowiznę? Czy wartość materiałów zużytych do wyprodukowania krzeseł stanowi koszt uzyskania przychodów dla komandytariuszy (osoby fizyczne) i komplementariusza (spółka z o.o.)? Czy sp.k. może odliczyć VAT od zakupu materiałów zużytych do wyprodukowania krzeseł? Czy darowizna podlega VAT? Jeśli tak, to jak powinien on być zaewidencjonowany w księgach sp.k.? Czy VAT należny od darowizny stanowi koszt uzyskania przychodów?

Biorąc pod uwagę, że uor (art. 24 ust. 4 pkt 2) nakazuje, aby sposób prowadzenia ksiąg rachunkowych zapewniał m.in. sporządzenie deklaracji (obliczeń) podatkowych, celowe wydaje się wyjaśnienie na wstępie, że w myśl przepisów:

  • wartość darowizny podlega VAT,
  • wartość darowizny, której przedmiotem są wyroby gotowe, wycenia się po koszcie ich wytworzenia (art. 28 ust. 1 pkt 6 uor), a nie wsadu materiałowego; w razie niemożności ustalenia rzeczywistego kosztu wytworzenia, wycena może nastąpić:
Podatki i prawo gospodarcze

Podatkowe skutki obniżania czynszów przedsiębiorcom w związku z COVID-19

Jednym z następstw trwającej pandemii jest powszechna od kilku miesięcy praktyka obniżania czynszów najemcom lokali i budynków lub zwalniania ich z obowiązku zapłaty.
Jakie są konsekwencje takich działań w podatku dochodowym i VAT?

Z uwagi na skutki podatkowe – zarówno dla wynajmujących, jak i dla najemców – istotne jest, by obniżenie najemcom czynszów/zwolnienie ich z czynszów miało podstawę w sporządzonych aneksach do umów najmu lub pisemnych porozumieniach. Ogromna większość umów najmu zawierana jest bowiem w formie pisemnej, zaś zmiana umowy wymaga zachowania takiej formy, jaką ustawa lub strony przewidziały w celu jej zawarcia art. 77 § 1 Kc).

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....